National and Kapodistrian University of Athens
Γνώσεις και στάσεις επαγγελματιών υγείας για τη φροντίδα χρονίως πασχόντων ενηλίκων ασθενών στο τέλος της ζωής
Abstract
dc:descriptionΕισαγωγή: Ο αριθμός των χρονίως πασχόντων ασθενών που χρήζουν Ανακουφιστικής φροντίδας συνεχώς αυξάνεται και συχνότερα αυτοί οι ασθενείς νοσηλεύονται και πεθαίνουν σε γενικά νοσοκομεία. Οι επαγγελματίες υγείας βρίσκονται καθημερινά αντιμέτωποι με τις προκλήσεις της παροχής Ανακουφιστικής φροντίδας, ενώ δεν είναι κατάλληλα προετοιμασμένοι. Η γνώση για την Ανακουφιστική φροντίδα και οι στάσεις για τη φροντίδα ασθενών που πεθαίνουν, των επαγγελματιών υγείας, αποτελεί σημαντικό δείκτη της ποιότητας της παρεχόμενης φροντίδας σε ασθενείς με σοβαρή νόσο, ιδιαίτερα στο τέλος της ζωής τους. Σκοπός: Η διερεύνηση των γνώσεων και των στάσεων επαγγελματιών υγείας του παθολογικού τομέα, ενός τριτοβάθμιου γενικού, ιδιωτικού νοσοκομείου, για την Ανακουφιστική φροντίδα και τη φροντίδα χρονίως πασχόντων, ενηλίκων ασθενών στο τέλος της ζωής. Υλικό και μέθοδος: Περιγραφική, συγχρονική μελέτη συσχέτισης, που διενεργήθηκε σε ιδιωτικό, γενικό, νοσοκομείο της Αθήνας (Απρίλιος 2023). Το δείγμα ευκολίας αποτέλεσαν επαγγελματίες υγείας του παθολογικού τομέα (ιατροί με παθολογική ειδικότητα και νοσηλευτές), που συμφώνησαν να συμμετέχουν στη μελέτη και είχαν επαγγελματική εμπειρία τουλάχιστον 12 μηνών. Εργαλεία συλλογής δεδομένων: Ερωτηματολόγιο δημογραφικών και επαγγελματικών χαρακτηριστικών και μια ερώτηση ανοικτού τύπου για τη διαχείριση του θανάτου χρονίως πασχόντων ασθενών, καθώς και τα Palliative Care Knowledge Test» (PCKT), Palliative Care Quiz for Nursing» (PCQN) και Frommelt Attitudes Towards Care Of the Dying Scale (FATCOD FORM B). Το PCKT μετράει τη γνώση για την Ανακουφιστική φροντίδα και περιλαμβάνει 20 ερωτήσεις σωστού-λάθους που ομαδοποιούνται σε πέντε τομείς: φιλοσοφία, πόνο, δύσπνοια, ψυχιατρικά και γαστρεντερολογικά προβλήματα. Το PCQN μετράει τη γνώση για την Ανακουφιστική φροντίδα και έχει 20 ερωτήσεις με επιλογές απάντησης: «σωστό», «λάθος» και «δε γνωρίζω». Οι ερωτήσεις του κατηγοριοποιούνται σε τρεις υποκλίμακες: φιλοσοφία και αρχές Ανακουφιστικής φροντίδας, διαχείριση του πόνου και άλλων συμπτωμάτων, ψυχοκοινωνικές πτυχές της φροντίδας. Το FATCOD, Form B αφορά στη στάση για τη φροντίδα ασθενών που πεθαίνουν και διαθέτει 30 ερωτήσεις τύπου Likert κλίμακας 5 βαθμίδων (1-5). Υψηλότερη τιμή του αντιπροσωπεύει θετικότερη στάση. Τιμές του επιπέδου σημαντικότητας (p-value) μικρότερες του 0,05 (5%) θεωρήθηκαν στατιστικά σημαντικές. Η επεξεργασία των απαντήσεων στην ανοικτή τύπου ερώτηση έγινε με θεματική ανάλυση, ανεξάρτητα, από δυο ερευνητές. Αποτελέσματα: Στη μελέτη συμμετείχαν 201 επαγγελματίες υγείας (ποσοστό ανταπόκρισης 83,4%). Συγκεκριμένα οι περισσότεροι ήταν νοσηλευτές (56,2%). Η μέση ηλικία των συμμετεχόντων ήταν 39,39 έτη και το μέσο χρονικό διάστημα επαγγελματικής απασχόλησης 13,95 έτη. Οι περισσότεροι ιατροί είχαν παθολογική ειδικότητα (44,3%). Μόλις 11,9% απάντησε ότι είχε προηγούμενη εκπαίδευση στην Ανακουφιστική φροντίδα. Η γνώση των επαγγελματιών υγείας για την Ανακουφιστική φροντίδα με το PCKT ήταν καλή (μέση τιμή ορθών απαντήσεων 12,09/20). Το μεγαλύτερο ποσοστό ορθών απαντήσεων αφορούσε στην υποκλίμακα της φιλοσοφίας (91,5%) και το μικρότερο, στην υποκλίμακα της διαχείρισης της δύσπνοιας (53,3%). Η γνώση για την Ανακουφιστική φροντίδα με το PCQN ήταν ανεπαρκής (μέση τιμή ορθών απαντήσεων: 10,21/20). Το μεγαλύτερο ποσοστό ορθών απαντήσεων αφορούσε στη διαχείριση του πόνου και άλλων συμπτωμάτων (56,8%) και το μικρότερο τις ψυχοκοινωνικές πτυχές της φροντίδας (21,7%). Η στάση για τη φροντίδα στο τέλος της ζωής με το FATCOD ήταν θετική (μέση τιμή: 110,08/150). Βρέθηκε θετική συσχέτιση της γνώσης για την Ανακουφιστική φροντίδα και με τα δυο ερωτηματολόγια (PCKT , p=0,010 και PCQN, p=0,001) με τη στάση για τη φροντίδα ασθενών που πεθαίνουν. Από την πολυπαραγοντική ανάλυση βρέθηκε ότι 11.1% της μεταβλητότητας των απαντήσεων στο FATCOD, ερμηνεύεται από το είδος της εκπαίδευσης, την προηγούμενη εκπαίδευση στην Ανακουφιστική φροντίδα και την τιμή στην υποκλίμακα της φιλοσοφίας PCQN (R2 = 0,111, F=3,91, p>.0001, f2=0.16). Οι συμμετέχοντες με προηγούμενη εκπαίδευση στην Ανακουφιστική φροντίδα, όσοι είχαν αυξημένη γνώση για την φιλοσοφία της Ανακουφιστικής φροντίδας με το PCQN και όσοι είχαν πανεπιστημιακή εκπαίδευση είχαν θετικότερη στάση για τη φροντίδα ασθενούς στο τέλος της ζωής. Επιπλέον, 21,8% της μεταβλητότητας των απαντήσεων με το PCKT (R2 = 0,218, F=9,56, p<0.001, f2=0.28) και 20,4% με το PCQN (R2 = 0,204, F=6,97, p<0.001, f2=0.67) ερμηνεύεται μόνο από το επάγγελμα των συμμετεχόντων. Οι νοσηλευτές έδωσαν λιγότερες ορθές απαντήσεις για την Ανακουφιστική φροντίδα και στα δυο ερωτηματολόγια από τους ιατρούς. Συμπέρασμα: Παρά τους ερευνητικούς περιορισμούς της, οι συμμετέχοντες στη μελέτη είχαν περιορισμένη γνώση για την Ανακουφιστική φροντίδα, αλλά θετική στάση για τη φροντίδα χρονίως πασχόντων ασθενών που πεθαίνουν. Οι ιατροί διαθέτουν περισσότερες γνώσεις για την Ανακουφιστική φροντίδα. Περαιτέρω μελέτη θα διερευνήσει πρόσθετους παράγοντες που σχετίζονται με τη στάση για τη φροντίδα χρονίως πασχόντων ασθενών στο τέλος της ζωής καθώς και τις γνώσεις για την Ανακουφιστική φροντίδα.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Λαμπρινούδης Γεώργιος
- Lamprinoudis Georgios
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3339032