Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Γνώσεις, συμμόρφωση στο θεραπευτικό σχημα και αντιλήψεις για τη νόσο ασθενών που υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση

Abstract

dc:description

ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η χαμηλή συμμόρφωση των ασθενών με Χρόνια Νεφρική Νόσο Τελικού Σταδίου (ΧΝΝΤΣ) σχετίζεται με αυξημένη νοσηρότητα και θνησιμότητα, καθώς και με αυξημένο κόστος νοσηλείας. Η διερεύνηση των παραγόντων που σχετίζονται με τη συμμόρφωση των ασθενών είναι σημαντική για το σχεδιασμό αποτελεσματικών προγραμμάτων εκπαίδευσης. ΣΚΟΠΟΣ: Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση της επίδρασης του επιπέδου γνώσεων για τη νεφρική νόσο και των αντιλήψεων των ασθενών που υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση στη συμμόρφωση στο σχήμα της αιμοκάθαρσης. ΜΕΘΟΔΟΣ: Πραγματοποιήθηκε συγχρονική μελέτη. Το δείγμα αποτέλεσαν 119 ασθενείς που υποβάλλονταν σε χρόνια περιοδική αιμοκάθαρση στη μονάδα Τεχνητού Νεφρού της Αθήνας. Για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκαν: α) φύλλο καταγραφής των κοινωνικοδημογραφικών στοιχείων των ασθενών, β) η κλίμακα μέτρησης του επιπέδου αντίληψης ασθενών IllnessPerceptionsQuestionnaire – Revised (IPQ-R), γ) η κλίμακα μέτρησης του επιπέδου γνώσης σχετικά με τη νεφρική νόσο και το σχήμα αιμοκάθαρσης KidneyDiseaseQuestionnaire (KDQ), και δ) η κλίμακα μέτρησης της συμμόρφωσης των ασθενών στο σχήμα αιμοκάθαρσης GR-Simplified Medication Adherence Questionnaire-HD (GR-SMAQ-HD). Η στατιστική ανάλυση πραγματοποιήθηκε με το SPSSv.28. Ως επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας ορίστηκε το α=0,05. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Η μέση (±ΤΑ) ηλικία του δείγματος ήταν τα 72,72 (±8,42) έτη. Από τους 119 ασθενείς, οι 68 (57,1%) ήταν άνδρες, 71 (59,7%) διέμεναν σε αστική περιοχή, 46 (38,7%) ήταν έγγαμοι, 109 (91,6%) δεν έμεναν μόνοι τους, και 91 (76,5%) ήταν απόφοιτοι δημοτικοί και γυμνασίου. Ο μέσος χρόνος από τη διάγνωση της ΧΝΝ ήταν τα 9,24 (±4,19) έτη, ενώ ο μέσος χρόνος που υποβάλλονταν σε αιμοκάθαρση ήταν 6,42 (±3,60) έτη. Η μέση βαθμολογία της κλίμακας GR-SMAQ-HD ήταν 3,45 (±1,41) και της κλίμακας KDQ 11,64 (±1,77). Η βαθμολογία των διαστάσεων της κλίμακας IPQ-R ήταν: 6,76 (±1,63) για την «Ταυτότητα ασθένειας», 23,12 (±3,80) για την «Οξεία/ χρόνια χρονική πορεία ασθένειας», 22,97 (±2,15) για τις «Συνέπειες», 17,71 (±3,25) για τον Προσωπικό έλεγχο, 15,50 (±2,55) για τον «Έλεγχο μέσω της θεραπείας», 17,33 (±4,19) για την «Κατανόηση της ασθένειας», 12,79 (±1,51) για την «Κυκλική χρονική πορεία ασθένειας», 22,43 (±2,28) για την «Αναπαράσταση των συναισθημάτων», και 51,18 (±4,27) για τις «Αναπαραστάσεις αιτιών». Η κλίμακα GR-SMAQ-HD δε βρέθηκε να έχει στατιστικά σημαντική συσχέτιση με το επίπεδο γνώσεων των ασθενών (rho=-0,111, p=0,230). Το επίπεδο γνώσεων των ασθενών βρέθηκε να έχει θετική στατιστικά συσχέτιση με τη βαθμολογία της διάστασης «Αναπαράσταση αιτιών» της κλίμακας Αντιλήψεων (rho=0,198, p=0,030). Η κλίμακα GR-SMAQ-HD βρέθηκε να έχει αρνητική στατιστικά συσχέτιση με τη βαθμολογία των διαστάσεων «Αναπαράσταση συναισθημάτων» (rho=-0,342, p<0,001) και «Αναπαράσταση αιτιών» της κλίμακας Αντιλήψεων (rho=-0,190, p=0,038). Προγνωστικοί παράγοντες του επιπέδου γνώσεων των ασθενών ήταν τα έτη από τη διάγνωση της νόσου (b=0,094, p=0,013), η επαγγελματική κατάσταση (άλλο: b=-3,074, p=0,003) και το επίπεδο εκπαίδευσης (απόφοιτος ΑΕΙ: b=4,294, p<0,001). Προγνωστικοί παράγοντες της συμμόρφωσης των ασθενών στη φαρμακευτική αγωγή ήταν: ο αριθμός συνεδριών (τέσσερις: b=-1,2, p=0,047), το γυναικείο φύλο (b=0,480, p=0,050), η κατανόηση της ασθενείας (b=-0,061, p=0,045), η αναπαράσταση αιτιών (b=-0,064, p=0,027), η αναπαράσταση συναισθημάτων (b=-0,130, p=0,033), η διάρκεια της αιμοκάθαρσης (b=-0,658, p=0,030), το επίπεδο εκπαίδευσης (απόφοιτος ΑΕΙ: b=2,568, p=0,009), και η επαγγελματική κατάσταση (άλλο: b=-1,885, p=0,044). Το επίπεδο γνώσεων ήταν προγνωστικός παράγοντας των διαστάσεων της κλίμακας αντιλήψεων «Προσωπικός έλεγχος» (b=-0,427, p=0,013) και «Κατανόηση Ασθένειας» (b=-0,495, p=0,032). Από την άλλη, το επίπεδο συμμόρφωσης ήταν προγνωστικός παράγοντας της διάστασης της κλίμακας αντιλήψεων «Κατανόηση Ασθένειας» (b=-0,674, p=0,020). ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Οι ασθενείς είχαν μειωμένη συμμόρφωση στην αιμοκάθαρση και μειωμένο επίπεδο γνώσεων για τη νεφρική νόσο. Το αυξημένο επίπεδο γνώσεων δε σχετίστηκε με αυξημένη συμμόρφωση. Το επίπεδο γνώσεων και η συμμόρφωση στην αιμοκάθαρση μπορεί να επηρεάσει κάποιες διαστάσεις των αντιλήψεων των ασθενών για τη νόσο.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Καλογήρου Ελένη
  • Kalogirou Eleni

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3360637

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Καλογήρου Ελένη; Kalogirou Eleni. Γνώσεις, συμμόρφωση στο θεραπευτικό σχημα και αντιλήψεις για τη νόσο ασθενών που υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση. 2023. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3360637