Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

The current status quo of trafficking in human beings in the Southern Balkans

Abstract

dc:description

Αυτή η έρευνα στοχεύει στην ανάλυση της παρούσας κατάστασης της εμπορίας ανθρώπων (THB/TiP) στα νότια Βαλκάνια, ένα εξαιρετικά πολιτικοποιημένο ζήτημα ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η μελέτη θα επικεντρωθεί στην Ελλάδα, την Αλβανία, τη Βόρεια Μακεδονία, τη Βουλγαρία και την Τουρκία. Ο σκοπός αυτής της συστηματικής ανασκόπησης είναι η σύνθεση του υπάρχοντος υλικού με στόχο την απόκτηση μιας συνολικής κατανόησης της έκτασης, της φύσης και των βασικών παραγόντων που σχετίζονται με την εμπορία ανθρώπων στην περιοχή, θέτοντας μια σειρά καίριων ερευνητικών ερωτημάτων. Για τον εντοπισμό σχετικών μελετών αναπτύχθηκε μια ολοκληρωμένη στρατηγική αναζήτησης, αναλύοντας και περιλαμβάνοντας πολιτικά έγγραφα, ποιοτικές και ποσοτικές έρευνες, γκρίζα βιβλιογραφία και πληροφορίες από συνέδρια, ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων και ιστοσελίδες διεθνών, περιφερειακών και κυβερνητικών οργανισμών. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η μελέτη αντιμετωπίζει προκλήσεις στην ακριβή αποτύπωση της τρέχουσας κατάστασης της εμπορίας ανθρώπων, καθώς τα δεδομένα που χρησιμοποιούνται στη μελέτη δεν είναι άμεσα συγκρίσιμα μεταξύ τους λόγω χρήσης διαφορετικών ορισμών, πηγών και μέσων μέτρησης και έρευνας μέσα στην υπάρχουσα βιβλιογραφία. Η ανάλυση εξετάζει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα θύματα, το προφίλ των δραστών, καθώς και τις προσπάθειες της ευρύτερης κοινότητας για την καταπολέμηση του προβλήματος. Η έρευνα θα εξετάσει επίσης τους εν χρήσει ορισμούς και τα νομικά πλαίσια, ενεργούς φορείς και οργανισμούς, τις παγκόσμιες τάσεις και το ιστορικό πλαίσιο της εμπορίας ανθρώπων στη Νότια Ευρώπη. Η εμπορία ανθρώπων είναι μια αποδοτική εγκληματική δραστηριότητα λόγω των υψηλών κερδών της τόσο σε ιδιώτες όσο και σε οργανωμένες ομάδες (OCG). Μια ποικιλία κοινωνικών και θεσμικών παραγόντων επιδεινώνουν σε μεγάλο βαθμό τον κίνδυνο για τους ευάλωτους πληθυσμούς. Συζητούνται διεξοδικά διάφορες πτυχές του φαινομένου, συμπεριλαμβανομένων των ρόλων που λαμβάνουν οι χώρες, των σταδίων της εμπορίας, των διαδεδομένων μορφών εκμετάλλευσης, των επιχειρησιακών μεθόδων που χρησιμοποιούν οι διακινητές και των εμπειριών των θυμάτων. Η εργασία ξεκινά ρίχνοντας λίγο φως σε ορολογία που χρησιμοποιείται συχνά γύρω από την εμπορία ανθρώπων, όπως η δουλεία, το λαθρεμπόριο και η παράτυπη μετανάστευση, η σεξεργασία , η σεξουαλική εκμετάλλευση, η καταναγκαστική εργασία και το οργανωμένο έγκλημα. Συνεχίζει περιγράφοντας το παρόν διεθνές και ευρωπαϊκό πλαίσιο του THB. Το εν λόγω διεθνές και ευρωπαϊκό νομικό πλαίσιο θεσπίστηκε μόλις στις αρχές αυτού του αιώνα. Στα σχετικά νομικά έγγραφα και εργαλεία πολιτικής περιλαμβάνονται το πρωτόκολλο του Παλέρμο των Ηνωμένων Εθνών, η Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για τη δράση κατά της εμπορίας ανθρώπων καθώς και η σχετική Οδηγία 2011/36EU και η Στρατηγική 2021-2025 της ΕΕ. Η μελέτη αγγίζει, ακόμη, τη θεσμική δομή της προστασίας των δικαιωμάτων και της εξάλειψης της εμπορίας ανθρώπων που περιλαμβάνει διάφορους διεθνείς και ευρωπαϊκούς οργανισμούς, όπως νομοθετικά όργανα, δικαστικές και εκτελεστικές αρχές και ΜΚΟ. Ξεκινώντας με τα αποτελέσματα παλαιότερων ερευνών για το THB, παρέχονται πληροφορίες για το ιστορικό υπόβαθρο στην περιοχή νότια των Βαλκανίων μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου καθώς και για την παρούσα κατάσταση σε παγκόσμιο, ευρωπαϊκό και περιφερειακό επίπεδο. Στη συνέχεια, η μελέτη επεξεργάζεται την κατάσταση σε κάθε χώρα ξεχωριστά. Στο τελευταίο μέρος η μελέτη εξετάζει τις αναδυόμενες τάσεις και τα σύγχρονα ζητήματα που εντοπίζονται στην ερευνητική βιβλιογραφία. Η εμφάνιση του διαδικτυακού εμπορίου, οι επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία, η προσφυγική κρίση, οι συνέπειες του COVID-19 συνέβαλαν στο αυξανόμενο ζήτημα της εμπορίας ανθρώπων στην περιοχή. Στην ενότητα “Discussion”, η μελέτη υποστηρίζει ότι ο COVID-19 έχει επιβαρύνει τα συστήματα που έχουν αναπτύξει οι υπό έρευνα χώρες, επηρεάζοντας τις χορηγήσεις και τις μειώσεις χρηματοδότησης. Ωστόσο, οι χώρες εξακολουθούν επιπλέον να στερούνται κατάλληλα καθεστώτα αναγνώρισης και οι διαδικασίες παραγωγής δεδομένων παραμένουν αναξιόπιστες. Οι χώρες υπό έρευνα είναι ως επί το πλείστον χώρες προέλευσης και διέλευσης θυμάτων. Υπάρχει αυξανόμενη συνεργασία μεταξύ κρατικών και μη κρατικών φορέων, με πρωτοβουλίες πρόληψης να επικεντρώνονται σε εκπαιδεύσεις και καμπάνιες ευαισθητοποίησης. Ωστόσο, δεν υπάρχει ενιαίο σύστημα παρακολούθησης, διερεύνησης, αναγνώρισης και προστασίας των θυμάτων και έτσι αποτρέπονται οι συγκρίσεις δεδομένων και δημοσιευμένων στοιχείων μεταξύ των εν λόγω χωρών. Συνήθεις δυσκολίες στην καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων είναι επιπλέον η διαφθορά, η κατάχρηση εξουσίας, η αδυναμία των ανταποκριτών πρώτης γραμμής να διακρίνουν περιπτώσεις εμπορίας ανθρώπων και οι κοινωνικές αντιλήψεις για την σεξεργασία. Επίσης, η ζήτηση για σεξεργασία δεν αντιμετωπίζεται επαρκώς από τις κυβερνήσεις. Η ευαλωτότητα είναι μεγαλύτερη στις περιθωριοποιημένες ομάδες, με τις γυναίκες, τα παιδιά, τους Ρομά και τους μετανάστες να είναι οι πιο ευαίσθητοι. Η δραστηριοποίηση των OCG παραμένει ανησυχητική, οι διακινητές χρησιμοποιούν όλο και περισσότερο ICTs και οι αρχές στερούνται ετοιμότητας και οργάνωσης έναντι αυτής της αυξανόμενης απειλής λόγω ανεπαρκούς γνώσης, εξοπλισμού και καταρτισμένων επαγγελματιών. Η ψηφιοποίηση της εμπορίας ανθρώπων παρουσιάζει επίσης προκλήσεις, καθώς η αυξανόμενη δραστηριότητα των διακινητών και η θυματοποίηση στερούνται συμβατής λύσης, επιτρέποντας στους δράστες να είναι πιο ευέλικτοι και ευαίσθητοι στις αλλαγές. Επιπλέον, η πανδημία COVID-19 έδειξε πώς μια κατάσταση που δεν παρακολουθείται θα μπορούσε γρήγορα να εξελιχθεί σε κρίση δημόσιας υγείας, υπερβαίνοντας τα σύνορα και τα όρια των κοινοτήτων και των κοινωνιών. Το TiP απειλεί τα ανθρώπινα δικαιώματα, ιδιαίτερα το δικαίωμα στην υγεία και αυτή η πτυχή του είναι ένα θέμα ευρέως παραμελημένο και με ποικίλα περιθώρια για έρευνα. Συμπερασματικά, οι κυβερνήσεις και οι επαγγελματίες του πεδίου καλούνται να αντιμετωπίσουν ζητήματα όπως η δυσπιστία, τα γλωσσικά εμπόδια, ο φόβος των διακρίσεων και η νομιμότητα της σεξεργασίας στη Νότια Ευρώπη. Για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων, είναι ζωτικής σημασίας να επανεξεταστούν οι διαδικασίες ταυτοποίησης για πιθανά θύματα, να ληφθούν υπόψη οι αλλαγές στο προφίλ των θυμάτων, το φύλο και οι τύποι εκμετάλλευσης και να αναπτυχθούν στοχευμένες πολιτικές. Είναι σημαντικό να δοθεί έμφαση στον αντίκτυπο της εμπορίας ανθρώπων στη δημόσια υγεία, στην εκπαίδευση των παρόχων υγειονομικής περίθαλψης για έγκαιρη παρέμβαση και στην παροχή βασικών υπηρεσιών για ευάλωτες ομάδες όπως οι εργαζόμενοι του σεξ και οι μετανάστες, καθώς αφενός θα βοηθούσε στην ταχεία ανάρρωση των θυμάτων και αφετέρου θα αύξανε την αποτελεσματικότητα της επιβολής του νόμου. Οι χώρες διέλευσης θα πρέπει να επικεντρωθούν σε πρωτοβουλίες πρόληψης που στοχεύουν σε ευαλωτότητες, όπως η παροχή ενημέρωσης για τα δικαιώματα και οι ευκαιρίες μόνιμης εργασίας για πληθυσμούς υπό κίνδυνο. Η διάθεση οικονομικών και υλικών πόρων και η οργάνωση εκπαιδευτικής κατάρτισης για επαγγελματίες πρώτης γραμμής είναι απαραίτητη. Οι επιθεωρητές εργασίας θα πρέπει να παρακολουθούν τομείς υψηλού κινδύνου και να ελέγχουν τις διαδικτυακές πλατφόρμες προσλήψεων για την παρεμπόδιση δράσεων των διακινητών. Η αντιμετώπιση της εμπορίας ανθρώπων απαιτεί πολιτική βούληση και η περιφερειακή συνεργασία μεταξύ κρατικών και μη κρατικών φορέων και η υποστήριξη μόνιμων μηχανισμών είναι απαραίτητη. Η διυπηρεσιακή συνεργασία είναι η νόμιμη αντιστοιχία και απάντηση στην οργανωμένη εγκληματικότητα. Τα χαμηλά επίπεδα διώξεων υπογραμμίζουν την ανάγκη για αλλαγή της έμφασης στην πρόληψη και την επαρκή ποινικοποίηση της εκμετάλλευσης. Οι τροποποιήσεις του νόμου θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την απουσία πολιτικών μηδενικής ανοχής για υπηρεσίες ή προϊόντα που σχετίζονται με τα θύματα εμπορίας. Σε τελική ανάλυση, η πρόσβαση στη δικαιοσύνη και η υποστήριξη των θυμάτων εμπορίας ανθρώπων θα πρέπει να τους επιτρέψει να προχωρήσουν από τις εμπειρίες τους, να επιτύχουν αυτονομία και να αισθανθούν ότι διαθέτουν κίνητρο να συνεχίσουν μπροστά.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Γεωργίου Εσθήρ
  • Georgiou Esthir

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
English

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3361012

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Γεωργίου Εσθήρ; Georgiou Esthir. The current status quo of trafficking in human beings in the Southern Balkans. 2023. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3361012