Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ανάπτυξη και επικύρωση PCR δοκιμασίας για την ανίχνευση της νοθείας με αγελαδινό γάλα σε άλλα είδη γάλατος

Abstract

dc:description

Το γάλα είναι το πρώτο σε κατανάλωση υγρό τρόφιμο σε παγκόσμια κλίμακα, λόγω της υψηλής διατροφικής του αξίας, των πλούσιων οργανοληπτικών χαρακτηριστικών και του σχετικά χαμηλού του κόστους. Τα τελευταία χρόνια έχει αποδειχθεί πως είναι το τέταρτο πιο ευάλωτο τρόφιμο σε πρακτικές νοθείας, και ειδικότερα στην προσθήκη αγελαδινού σε γάλατα άλλων ειδών, όπως το κατσικίσιο, το πρόβειο, το βουβαλίσιο ή το γαϊδουρινό, λόγω του χαμηλότερου κόστους και της μεγαλύτερης εποχικότητάς του. Το γεγονός αυτό δεν οδηγεί απλώς σε κρίση των εμπορικών σχέσεων και σε δυσπιστία των καταναλωτών προς τη διεθνή αγορά τροφίμων, ιδιαίτερα όσον αφορά τα προϊόντα Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (Π.Ο.Π) και Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης (Π.Γ.Ε) αλλά αποτελεί και σοβαρή απειλή προς τη δημόσια υγεία, λόγω της πρόκλησης αλλεργικών αντιδράσεων από πρωτεΐνες του αγελαδινού, μη αναγραφόμενου στις ετικέτες, γάλατος. Οι μεθοδολογίες ανίχνευσης της εν λόγω νοθείας διακρίνονται σε αυτές που ανιχνεύουν ειδικές πρωτεΐνες του αγελαδινού γάλατος που χαρακτηρίζονται από μειωμένη ειδικότητα και ευαισθησία και σε αυτές που ανιχνεύουν το DNA του εκάστοτε ζώου που έχουν ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα ευαισθησίας και ειδικότητας. Στην παρούσα μελέτη, στόχος μας ήταν η ανίχνευση του αγελαδινού γάλατος με παράλληλη ταυτοποίηση του αναγραφόμενου ζωικού είδους, στη δική μας περίπτωση κατσικίσιου ή πρόβειου, στην ίδια ανάλυση με ανάπτυξη ειδικής PCR μεθοδολογίας. Αναπτύχθηκε μέθοδος διπλής touch-down (TD) PCR, μετά από ειδική τροποποίηση των ειδικών για το αγελαδινό DNA εκκινητών και ταυτοποίηση των προϊόντων με εμφανώς διακριτές καμπύλες τήξης (Τm). Η μέθοδός μας χαρακτηρίζεται από υψηλή ειδικότητα, μεταξύ αλληλουχιών άλλων ειδών, όπως το βουβαλίσιο ή το γαϊδουρινό, ενώ ανιχνεύτηκε η νοθεία σε αγελαδινό σε ποσοστό μέχρι 1%. Η επαναληψιμότητα της μεθόδου αξιολογήθηκε σε χαμηλές συγκεντρώσεις αγελαδινού 5% και 1%, με την τιμή %RSD να διαμορφώνεται για το πρωτόκολλο του κατσικίσιου σε 1.53 και 2.04 αντίστοιχα, ενώ για του πρόβειου σε 2.49 και 7.16. Ακολούθησε εφαρμογή της μεθόδου σε εμπορικά διαθέσιμα κατσικίσια γάλατα με το 50% αυτών να χαρακτηρίζονται ως νοθευμένα από την αναπτυχθείσα μεθοδολογία. Τα ίδια γάλατα ελέγχθηκαν και με ένα εμπορικά διαθέσιμο ανοσοχρωματογραφικό κιτ, το οποίο επιβεβαίωσε τα 3 από τα 5 δείγματα ως νοθευμένα, καθώς και με ανοσοενζυμική μέθοδο (ELISA) που επιβεβαίωσε μόλις 2 νοθευμένα δείγματα. Η διαφορά των αποτελεσμάτων μπορεί να ερμηνευθεί από τα διαφορετικά μόρια-στόχους που αξιοποιεί η κάθε τεχνική (DNA και ανοσογλοβουλίνες αντίστοιχα), καθώς επίσης και από τις διαφορετικές αρχές μεθόδου και τα επίπεδα ευαισθησίας τους. Καταλήγοντας, η παρούσα μελέτη υπογραμμίζει τη σπουδαιότητα της ιχνηλασιμότητας των τροφίμων και του ελέγχου ποιότητας αξιοποιώντας ειδικές και ευαίσθητες μεθόδους, όπως η προτεινόμενη, και εντείνει την ανάγκη για επέκταση της εφαρμοσιμότητας των μοριακών αναλύσεων σε μια πιο ευρεία γκάμα προϊόντων διαφορετικών προελεύσεων.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Κουρκουλή Αριάδνη
  • Kourkouli Ariadne

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3362723

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Κουρκουλή Αριάδνη; Kourkouli Ariadne. Ανάπτυξη και επικύρωση PCR δοκιμασίας για την ανίχνευση της νοθείας με αγελαδινό γάλα σε άλλα είδη γάλατος. 2023. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3362723