Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ο ρόλος του λεξιλογίου στην αναγνωστική κατανόηση

Abstract

dc:description

Η αναγνωστική κατανόηση, η ικανότητα δηλαδή του αναγνώστη να κατανοεί, να ερμηνεύει και να αντλεί νόημα από ένα κείμενο που διαβάζει, περιλαμβάνει την κατανόηση των λέξεων και των προτάσεων, καθώς και την ικανότητα σύνδεσης των πληροφοριών και των ιδεών που περικλείονται σε ένα κείμενο. Η κατανόηση εκδηλώνεται με τρεις περαιτέρω μορφές έκφρασης, τη μετάφραση, την ερμηνεία και την επέκταση ή γενίκευση (Βάμβουκας, 2007: 18). Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που επηρεάζουν την ικανότητα ενός αναγνώστη να κατανοήσει ένα γραπτό κείμενο, ανάμεσα στους οποίους βρίσκεται και η λεξική γνώση, η γνώση δηλαδή μιας σειράς χαρακτηριστικών που διαθέτουν οι λέξεις και τα οποία σχετίζονται τόσο με γλωσσικούς όσο και με εξωγλωσσικούς παράγοντες (Μήτσης, 2012: 48). Με ποιο τρόπο όμως συμβάλλει η καλλιέργεια του λεξιλογίου στην αναγνωστική κατανόηση; Πώς η ενασχόληση με την ποιότητα του λεξιλογίου και με τη μορφολογική επίγνωση συμβάλλει στην ενίσχυση της αναγνωστικής κατανόησης; Μπορεί η αξιοποίηση της συνθετικής μεθόδου στη διδασκαλία του λεξιλογίου να βελτιώσει την αναγνωστική κατανόηση των μαθητών; Σε αυτά τα ερωτήματα επιχειρεί να απαντήσει η παρούσα εργασία τόσο μέσω του θεωρητικού της πλαισίου όσο και με τη δημιουργία ενός διδακτικού σεναρίου που στοχεύει στην ενίσχυση της αναγνωστικής κατανόησης και τον εμπλουτισμό του λεξιλογίου μέσω της συνθετικής προσέγγισης (lexical approach) της διδασκαλίας του. Αναλυτικότερα, στο πρώτο κεφάλαιο επιχειρείται ο εννοιολογικός προσδιορισμός της αναγνωστικής κατανόησης και γίνεται αναφορά στις γνωστικές δεξιότητες που απαιτούνται για τη δόμηση της κειμενικής αναπαράστασης. Επιπλέον, παρουσιάζονται αναλυτικά οι παράγοντες που επιδρούν στην αναγνωστική κατανόηση, δηλαδή ο αναγνώστης, η ακουστική κατανόηση, το συγκείμενο του αναγνώστη, το ίδιο το κείμενο και οι μεταγλωσσικές δεξιότητες. Στο δεύτερο κεφάλαιο αναλύεται η λεξιλογική γνώση και προσδιορίζεται ο τρόπος που αυτή κατακτάται. Ακόμα, παρουσιάζονται οι τρόποι προσέγγισης στη διδασκαλία του λεξιλογίου σήμερα και αναλύονται οι σημαντικότερες στρατηγικές διδασκαλίας του. Στο τρίτο κεφάλαιο διερευνάται η σχέση του λεξιλογίου με την αναγνωστική κατανόηση. Αρχικά, δίνεται η ερμηνεία της υπόθεσης της λεξικής ποιότητας, η οποία αναφέρεται στον βαθμό στον οποίο η γνώση του αναγνώστη για μια δεδομένη λέξη αντιπροσωπεύει τη μορφή και τα νοηματικά συστατικά της. Στη συνέχεια, επισημαίνεται πως η κατοχή σημαντικού εύρους του λεξιλογίου και κυρίως η ποιότητα και το βάθος των λεξιλογικών αναπαραστάσεων συνεισφέρουν σημαντικά στην πρόσληψη του γραπτού λόγου. Επιπλέον, γίνεται λόγος για την άμεση, έμμεση και την αμοιβαία συσχέτιση του λεξιλογίου με την αναγνωστική κατανόηση και αναλύονται οι υποθέσεις σχετικά με κάθε είδους συσχέτιση. Στο τέταρτο κεφάλαιο εξετάζεται η μέθοδος της εργασίας, ο σκοπός της προτεινόμενης διδακτικής εφαρμογής, καθώς και οι υποθέσεις εργασίας, ενώ στο πέμπτο κεφάλαιο παρουσιάζονται ο ρόλος του λεξιλογίου και οι προτεινόμενοι τρόποι προσέγγισης της διδασκαλίας του στο αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών των Ε΄ και Στ΄ τάξεων του δημοτικού, καθώς και το διδακτικό σενάριο που σχεδιάστηκε. Τέλος, παρουσιάζονται τα συμπεράσματα της παρούσας εργασίας και προτάσεις για μελλοντική έρευνα.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Μαραγκού Παναγιώτα
  • Maragkou Panagiota

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3364748

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Μαραγκού Παναγιώτα; Maragkou Panagiota. Ο ρόλος του λεξιλογίου στην αναγνωστική κατανόηση. 2023. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3364748