Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ιστορικά επιστημονικά όργανα στη μη-τυπική εκπαίδευση: Οι απόψεις και ο ρόλος των εκπαιδευτικών

Abstract

dc:description

Το πείραμα συμβάλει με πολλούς τρόπους τόσο στη παραγωγή νέας επιστημονικής γνώσης όσο και στην εκπαίδευση. Τα σύγχρονα επιστημονικά όργανα συχνά αποτελούν «μαύρα κουτιά». Έχουν χάσει την διαφάνεια, αισθητική και εύληπτη αρχή λειτουργίας των προκατόχων τους. Ταυτόχρονα, ενώ η εισαγωγή της Ιστορίας και Φιλοσοφίας της Επιστήμης στην εκπαίδευση υποστηρίζεται από την επιστημονική κοινότητα, φαίνεται πως υπάρχουν εμπόδια στην αξιοποίησή της από τους εκπαιδευτικούς. Σε αυτό το πλαίσιο υποστηρίζεται η αξιοποίηση των ιστορικών επιστημονικών οργάνων στην εκπαίδευση μέσω ιστορικά πλαισιωμένων δραστηριοτήτων. Οι εκπαιδευτικοί, ως δημιουργοί εκπαιδευτικού υλικού αλλά και ως συνδετικοί κρίκοι των μαθητών/τριών με την μη τυπική εκπαίδευση, έχουν κρίσιμο ρόλο στην εισαγωγή οποιασδήποτε προσέγγισης στην εκπαίδευση. Προκειμένου λοιπόν να γνωρίζουν τα οφέλη της ιστορικά πλαισιωμένης εκπαιδευτικής χρήσης των ιστορικών επιστημονικών οργάνων αλλά και κάποιους τρόπους αξιοποίησης των συχνά δυσεύρετων ή μη προσβάσιμων αυτών οργάνων κρίνεται απαραίτητη η επιμόρφωση τους σε αυτή τη θεματική. Σημαντική είναι επίσης η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών σχετικά με αυτή τη προσέγγιση αλλά και των δυσκολιών που μπορεί να αντιμετωπίσουν στη προσπάθειά τους να την εφαρμόσουν. Στην παρούσα εργασία διερευνώνται οι απόψεις των εκπαιδευτικών για την σημασία και τις δυνατότητες αξιοποίησης των ιστορικών επιστημονικών οργάνων στην εκπαίδευση αλλά και οι απόψεις τους για την χρήση ιστορικών επιστημονικών οργάνων στη διδασκαλία φυσικών φαινομένων που σχετίζονται με τις αρχές λειτουργίας τους, υπό το πρίσμα της σύγκρισής τους με τα σύγχρονα επιστημονικά εκπαιδευτικά όργανα. Διερευνάται επίσης ο βαθμός στον οποίο μπορούν να δημιουργήσουν μία ιστορικά πλαισιωμένη εκπαιδευτική δραστηριότητα που να αξιοποιεί ένα τουλάχιστον ιστορικό επιστημονικό όργανο στο πλαίσιο ενός σχολικού ομίλου και οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν. Σε αυτό το πλαίσιο υλοποιήθηκε μία ημερίδα για την επιμόρφωση εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στην αναφερθείσα προσέγγιση. Τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας δείχνουν ότι η επιμόρφωση που πραγματοποιήθηκε αύξησε τον αριθμό των εκπαιδευτικών που θα χρησιμοποιούσαν ιστορικά επιστημονικά όργανα (μόνα τους ή σε συνδυασμό με τα αντίστοιχα σύγχρονα) για να διδάξουν φυσικά φαινόμενα και νόμους που σχετίζονται με τις αρχές λειτουργίας τους. Φαίνεται πως η επιμόρφωση τους έδειξε νέους τρόπους με τους οποίους μπορούν να τα χρησιμοποιήσουν με τους μαθητές τους. Ενώ κλήθηκαν να σχεδιάσουν μία δραστηριότητα που να αξιοποιεί ιστορικά επιστημονικά όργανα σε ένα μη-τυπικό πλαίσιο δεν κατάφεραν όλοι να αγνοήσουν τις δυσκολίες που εμφανίζονται στην τυπική εκπαίδευση. Παρόλα αυτά θεωρούν ότι μπορούν να αξιοποιηθούν και στο πλαίσιο της τυπικής εκπαίδευσης αφού κρίνουν πως η χρήση τους είναι σημαντική για την ανάδειξη πτυχών της Φύσης της Επιστήμης και δευτερευόντως για την επίτευξη γνωστικών στόχων. Φαίνεται πως μετά από μία ημερίδα, όπως αυτή που περιγράφεται σε αυτήν την εργασία, οι εκπαιδευτικοί βρίσκονται σε θέση να δημιουργήσουν ένα προσχέδιο δραστηριότητας που να αξιοποιεί ένα τουλάχιστον ιστορικό επιστημονικό όργανο στο πλαίσιο ενός ομίλου με τους περισσότερους να ενσωματώνουν επιτυχώς τη μελέτη του φυσικού φαινομένου στο οποίο βασίζεται η αρχή λειτουργίας τους. Περίπου οι μισοί καταφέρνουν επίσης να εισάγουν σε ικανοποιητικό βαθμό το ιστορικό πλαίσιο αναδεικνύοντας πτυχές της Φύσης της Επιστήμης ενώ τα όργανα που επέλεξαν είχαν είτε μελετηθεί κατά τη διάρκεια της ημερίδας είτε σχετίζονταν με προηγούμενες εμπειρίες των εκπαιδευτικών. Οι περισσότερες δυσκολίες που αντιμετώπισαν κρίνεται ότι μπορούν να αντιμετωπιστούν με περισσότερο διαθέσιμο χρόνο κατά τον σχεδιασμό της δραστηριότητας σε συνδυασμό με την εκτενέστερη υποστήριξη τους από πληροφορίες που μπορούν να ενισχύσουν την ιστορική πλαισίωση των δραστηριοτήτων.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Παναγοπούλου Μαρία
  • Panagopoulou Maria

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3370086

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Παναγοπούλου Μαρία; Panagopoulou Maria. Ιστορικά επιστημονικά όργανα στη μη-τυπική εκπαίδευση: Οι απόψεις και ο ρόλος των εκπαιδευτικών. 2023. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3370086