Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ψυχοδυναμικά και ψυχοπαθολογικά χαρακτηριστικά υποτύπων της Οριακής Διαταραχής Προσωπικότητας: συστηματική ανασκόπηση ερευνών και ανάλυση λανθάνοντος προφίλ

Abstract

dc:description

Η οριακή διαταραχή προσωπικότητας (ΟΔΠ), από τα πρώτα χρόνια εμφάνισης του όρου, έως και σήμερα, που η διάγνωσή της εδράζεται στα στενά καθορισμένα κριτήρια του DSM, βρίσκεται διαρκώς σε μια προσπάθεια ορισμού, επανακαθορισμού, και διερεύνησης της ετερογένειας που χαρακτηρίζει τόσο τα συμπτώματα, όσο και τα άτομα που φέρουν τη διαταραχή. Mε σκοπό τη μεγαλύτερη κατανόηση της ετερογένειας της ΟΔΠ όπως έχει μελετηθεί ως σήμερα, διενεργήθηκαν δύο συστηματικές ανασκοπήσεις, με σκοπό τον εντοπισμό και τη συγκριτική αξιολόγηση των ευρημάτων, των μελετών που διερεύνησαν τη δομή των κριτηρίων της ΟΔΠ κατά DSM, με τη χρήση μεθόδων παραγοντικής ανάλυσης (έρευνα εστιασμένη στις μεταβλητές), και των μελετών που διερεύνησαν την ύπαρξη υποτύπων της ΟΔΠ, με τη χρήση μεθόδων ανάλυσης συστάδων (έρευνα εστιασμένη στα άτομα). Όσον αφορά τις υποκείμενες διαστάσεις της ΟΔΠ, τα συγκριτικά αποτελέσματα επιβεβαιώνουν τόσο τη μονοπαραγοντική δομή της ΟΔΠ, όσο και μία δομή τριών παραγόντων (διαταραγμένες σχέσεις, συμπεριφορική απορρύθμιση και συναισθηματική απορρύθμιση). Οι έρευνες που μελέτησαν υποτύπους της ΟΔΠ, εστίασαν σε προεξέχοντα χαρακτηριστικά της διαταραχής, και φαίνεται να επιβεβαιώνουν τις θεωρητικές παρατηρήσεις ύπαρξης ενός εσωτερικευτικού και ενός εξωτερικευτικού υποτύπου της ΟΔΠ, αλλά και την ύπαρξη περισσότερο και λιγότερο επιβαρυμένων υποτύπων της διαταραχής. Με σκοπό τη διερεύνηση της ύπαρξης υποτύπων σε ελληνικό πληθυσμό, πραγματοποιήθηκε ανάλυση λανθάνοντος προφίλ, με βάση τα διαστασιακά χαρακτηριστικά διαταραχών προσωπικότητας σε άτομα με ΟΔΠ που παρακολουθούνταν στα ειδικά ιατρεία του Αιγινητείου, Αττικού, και Σισμανογλείου νοσοκομείου (Ν=160). Με συμφωνία των δεικτών AIC, BIC, CAIC, SABIC και BLRT, επιλέχθηκε ένα μοντέλο πέντε προφίλ, τα οποία ονομάστηκαν Αμιγώς οριακός, Εξωστρεφής, Ανασφαλής, Σοβαρά επιβαρυμένος και Εκκεντρικός υποτύπος. Οι υποτύποι στη συνέχεια συγκρίθηκαν ως προς τα ψυχοδυναμικά και ψυχοπαθολογικά χαρακτηριστικά τους μέσω παραμετρικών ή μη-παραμετρικών ANOVA, και post-hoc αναλύσεων κατά ζεύγη. Τα αποτελέσματα υποδεικνύουν ότι ο Αμιγώς οριακός υποτύπος (n=37), εμφανίζει λίγα χαρακτηριστικά άλλων διαταραχών προσωπικότητας, ηπιότερη ψυχοπαθολογία, και είναι καλύτερα συγκροτημένος σε ψυχοδυναμικό επίπεδο. Στον αντίποδα, ο Σοβαρά επιβαρυμένος υποτύπος (n=27), καταγράφει υψηλές τιμές στις περισσότερες διαταραχές προσωπικότητας, φέρει περισσότερα ψυχοπαθολογικά συμπτώματα και βαρύτερη ΟΔΠ, ενώ παράλληλα εμφανίζει περισσότερες ανώριμες άμυνες, υψηλότερη αβεβαιότητα στην αναστοχαστική λειτουργία και επιβαρυμένη διαπροσωπική λειτουργικότητα. Ο Εξωστρεφής υποτύπος (n=33), χαρακτηρίζεται από ιστριονικά και ναρκισσιστικά στοιχεία, φέρει συγκριτικά ηπιότερη ψυχοπαθολογία, ωστόσο εμφανίζει υψηλή χρήση ανώριμων αμυνών κι ένα διαπροσωπικό προφίλ που δομείται στη διάσταση της κυριαρχίας. Ο Ανασφαλής υποτύπος (n=27), χαρακτηρίζεται κυρίως από αποφευκτικά και εξαρτητικά στοιχεία, εμφανίζοντας συγκριτικά μεγαλύτερα ποσοστά κατάθλιψης, φοβίας και διαπροσωπικής ευαισθησίας. Η αμυντική του λειτουργία είναι σχετικά δομημένη, ωστόσο εμφανίζει περισσότερα διαπροσωπικά προβλήματα, στις διαστάσεις της υπέρμετρης ενδοτικότητας, της έλλειψης πρωτοβουλίας και της κοινωνικής συστολής. Ο Εκκεντρικός υποτύπος (n=36), φέρει συγκριτικά περισσότερα παρανοειδή και σχιζότυπα, και χαμηλότερα εξαρτητικά στοιχεία, και εμφανίζει μέση λειτουργία της προσωπικότητας, με σχετικά υψηλή ψυχοπαθολογική επιβάρυνση. Η έρευνα υποτύπων της ΟΔΠ, αναμένεται να διευρύνει την κατανόηση των κλινικών για τη διαταραχή, και να συνεισφέρει στην εξατομικευμένη αντιμετώπιση των ασθενών.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Τριανταφύλλου Αλεξάνδρα
  • Triantafyllou Alexandra

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3374226

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Τριανταφύλλου Αλεξάνδρα; Triantafyllou Alexandra. Ψυχοδυναμικά και ψυχοπαθολογικά χαρακτηριστικά υποτύπων της Οριακής Διαταραχής Προσωπικότητας: συστηματική ανασκόπηση ερευνών και ανάλυση λανθάνοντος προφίλ. 2023. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3374226