National and Kapodistrian University of Athens
Σεξουαλική παρενόχληση και λεκτική βία σε ιατρούς και νοσηλευτές δημοσίων νοσοκομείων του νομού Αττικής
Abstract
dc:descriptionΕΙΣΑΓΩΓΗ: Οι επαγγελματίες υγείας έχουν 16 φορές περισσότερες πιθανότητες να βιώσουν βία στο χώρο εργασίας σε σχέση με άλλες ομάδες εργασίας. Η λεκτική κακοποίηση αποτελεί τον πιο συχνό τύπο κακοποίησης που παρατηρείται στους επαγγελματίες υγείας. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια έχει βρεθεί ότι οι επαγγελματίες υγείας, ιδιαίτερα οι νοσηλεύτριες, υφίστανται σεξουαλική παρενόχληση στο χώρο εργασίας τους. ΣΚΟΠΟΣ: Η διερεύνηση της συχνότητας λεκτικής κακοποίησης και σεξουαλικής παρενόχλησης στο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό δημόσιων νοσοκομείων του νομού Αττικής. ΜΕΘΟΔΟΣ: Πραγματοποιήθηκε συγχρονική μελέτη από τον Μάιο έως τον Ιούλιο του 2023. Το δείγμα της μελέτης αποτελέσαν 342 ιατροί, νοσηλευτές και βοηθοί νοσηλευτών από δύο δημόσια νοσοκομεία του νομού Αττικής. Για την αξιολόγηση της λεκτικής βίας χρησιμοποιήθηκε το ερωτηματολόγιο Verbal Abuse Scale (VAS), ενώ για την αξιολόγηση της σεξουαλικής παρενόχλησης το ερωτηματολόγιο Sexual Experiences Questionnaire (SEQ). ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Από τους 342 συμμετέχοντες, οι 284 (83,0%) ήταν γυναίκες. Η μέση ηλικία του δείγματος ήταν 38,7 (±9,89) έτη. Η πλειονότητα του δείγματος ήταν απόφοιτοι ΤΕΙ (28,7%), ενώ το 44,4% των συμμετεχόντων ήταν κάτοχοι μεταπτυχιακού ή διδακτορικού. Το 41,4% του δείγματος ήταν έγγαμοι. Ως προς την επαγγελματική ιδιότητα, το 82,1% των συμμετεχόντων ήταν νοσηλευτές/ βοηθοί νοσηλευτών και το 17,9% των συμμετεχόντων ήταν ιατροί. Το 38,8% των συμμετεχόντων εργαζόταν σε κλινική, το 34,8% σε ΜΕΘ/ ΜΑΦ, το 16,7% σε ΤΕΠ, και το 9,7% σε χειρουργείο/ αναισθησιολογικό. Το μέσο συνολικό χρονικό διάστημα εργασίας των συμμετεχόντων ήταν 14,97 (±10,54) έτη. Το 88,9% των συμμετεχόντων ανέφεραν ότι έχουν γίνει αποδέκτες λεκτικής βίας τουλάχιστον μία φορά το χρόνο. Το 78,3% των περιστατικών λεκτικής βίας έγιναν παρουσία άλλων, στο 62,6% των περιστατικών ο υβριστής γνώριζε το αποτέλεσμα της πράξης του. Για το 55,2% των συμμετεχόντων το επεισόδιο της βίαιης λεκτικής συμπεριφοράς ήταν πολύ έως εξαιρετικά πολύ αγχωτικό. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων λεκτικής βίας, ο υβριστής ήταν συγγενής ασθενούς (36,8%), ασθενής (33,0%), κάποιος ανώτερος εκτός του προϊστάμενου (28,3%) και ο άμεσος προϊστάμενος (20,70%). Οι πιο συχνές συμπεριφορές λεκτικής βίας ήταν η έντονη κριτική [3,23 (±1,38)], η επίρριψη ευθυνών και κατηγοριών [3,16 (±1,37)], και η προσβολή συγκεκαλυμμένη σε αστείο [3,00 (±1,35)]. Οι πιο συχνές συνέπειες της λεκτικής επίθεσης ήταν η μειωμένη ικανοποίηση από την εργασία [2,56 (±1,39)], η επιδείνωση της σχέσης με τον συνάδελφο [2,51 (±1,28)], η μείωση του αισθήματος άνεσης/ευεξίας στον χώρο εργασίας [2,48 (±1,32)], οι επιπτώσεις στην ψυχική υγεία [2,21 (±1,28)] και η μείωση της εμπιστοσύνης και υποστήριξης στον χώρο εργασίας [2,12 (±1,24)]. Όσον αφορά τη σεξουαλική παρενόχληση, από τους 342 συμμετέχοντες, οι 151 ανέφεραν ότι έχουν υποστεί σεξουαλική παρενόχληση (44,2%).%). Ωστόσο, κατά τη συμπλήρωση του ερωτηματολόγιου SEQ, 240 (70,2%) είχαν δεχθεί έστω και μία φορά τουλάχιστον μία από τις 24 συμπεριφορές σεξουαλικής παρενόχλησης του ερωτηματολογίου. Οι 5 πιο συχνές συμπεριφορές σεξουαλικής παρενόχλησης ήταν «Έχει συμπεριφερθεί διαφορετικά λόγω του φύλου σας;» [2,12 (±1,24)], «Ήταν συγκαταβατικός/η μαζί σας λόγω του φύλου σας;» [1,82 (±1,13)], «Έχει κάνει προσβλητικά, σεξιστικά σχόλια» [1,79 (±1,10)], «Έχει πει επανειλημμένως ιστορίες ή αστεία με σεξουαλικό περιεχόμενο που ήταν προσβλητικά για εσάς;» [1,68 (±1,01)], «Έχει κάνει προσβλητικά, ανάρμοστα και σεξουαλικά σχόλια είτε δημόσια είτε σ’ εσάς ιδιωτικά;» [1,62 (±0,96)]. Οι δράστες σεξουαλικές παρενόχλησης ήταν: άνδρας ιατρός (48,3%), ασθενής (28,5%), συνοδός ασθενής (20,5%), και άνδρας Νοσηλευτής (17,9%). Οι κυριότεροι χώροι που συνέβησαν οι συμπεριφορές σεξουαλικής παρενόχλησης ήταν η μονάδα φροντίδας ασθενών (37,7%), ο διάδρομος (34,4%), το γραφείο του δράστη (24,5%), ο χώρος εξέτασης των ασθενών (22,5%) και εκτός χώρων εργασίας (15,2%). Μόνο το 7,9% των συμμετεχόντων ανέφεραν το περιστατικό σεξουαλικής παρενόχλησης στο Τμήμα Ανθρωπίνου Δυναμικού ή σε κάποιον υπεύθυνο. Το 50,2% των θυμάτων σεξουαλικής παρενόχλησης αγνόησαν τη συμπεριφορά και απέφυγαν τον δράστη. Ακόμη, το 38,4% των συμμετεχόντων ανέφεραν ότι αντιμετώπισαν κάποιο σωματικό πρόβλημα, το 46,7% κάποιο ψυχικό πρόβλημα, ενώ στο 43,8% επηρεάστηκε η εργασιακή τους απόδοση. Κατά τη λογιστική παλινδρόμηση, φάνηκε ότι οι γυναίκες έχουν 3,356 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να αναφέρουν ότι έχουν υποστεί σεξουαλική παρενόχληση σε σχέση με τους άνδρες (p=0,003). Επίσης, οι επαγγελματίες υγείας που εργάζονται σε ΤΕΠ/ Εξωτερικά Ιατρεία έχουν 2,696 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να αναφέρουν ότι έχουν υποστεί σεξουαλική παρενόχληση σε σχέση με εκείνους που εργάζονται σε κλινική (p=0,015). ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Ένα μεγάλο ποσοστό του ιατρονοσηλευτικού προσωπικού υφίσταται λεκτική βία και σεξουαλική παρενόχληση. Αυτό τονίζει την ανάγκη να εφαρμοστούν δραστικά μέτρα εκ μέρους των υπευθύνων χάραξης πολιτικής της υγείας για να βοηθηθούν τα θύματα να μιλήσουν χωρίς το φόβο των αρνητικών συνεπειών. Οι διοικητές των νοσοκομείων καλούνται να εφαρμόσουν αποτελεσματικές πολιτικές κατά της σεξουαλικής παρενόχλησης και της λεκτικής βίας.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Παπαδοπούλου Μαρία
- Papadopoulou Maria
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3375466