Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

H επιστημονική επικοινωνία και η συμβολή της εκπαίδευσης στη διαχείριση κρίσεων

Abstract

dc:description

Οταν, κατά τη διάρκεια μιας κρίσης, διάφορες επίσημες ή ανεπίσημες πηγές εκδίδουν λανθασμένες, παραπλανητικές ή αντιφατικές πληροφορίες, τα άτομα που εκτίθενται σε αυτές είναι πιθανό να συμπεριφερθούν με τρόπους που θα βλάψουν την υγεία και την ευημερία του εαυτού τους ή των άλλων. Επιπλέον, όπως κατέδειξε η πρόσφατη πανδημία του COVID-19, το ξέσπασμα μιας κρίσης μπορεί να ωθήσει τη δημιουργία, τη μετάδοση και την κατανάλωση ψευδών πληροφοριών, μη επαληθευμένων ισχυρισμών, παραπλανητικών δηλώσεων, φημών και θεωριών συνωμοσίας. Στην εποχή του διαδικτύου και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης η παραπληροφόρηση μπορεί να μεταδοθεί με ασύλληπτη ταχύτητα σε όλο τον κόσμο, δυσχεραίνοντας σημαντικά τις προσπάθειες των αρμόδιων αρχών για τη διαχείριση της έκτακτης ανάγκης. Οι ειδικοί στην αντιμετώπιση κρίσεων έχουν αρχίσει να αντιλαμβάνονται τις συνέπειες από την παραπληροφόρηση στο διαδίκτυο και νέες προσπάθειες γίνονται για την ορθή ενημέρωση του κοινού. Μια έντονη συζήτηση διεξάγεται ήδη σχετικά με τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους για την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης. Επειδή ωστόσο η παραπληροφόρηση είναι πολύπλευρη, τα αντίμετρα απαιτούν πολλές πλευρές προσέγγισης και υπεύθυνους παράγοντες. Η επιστήμη παρέχει έναν από τους λίγους αμερόληπτους φακούς στον κόσμο. Προσφέρει πραγματικά υπερασπίσιμες εξηγήσεις για το φυσικό περιβάλλον μας, καθώς και για τις πιθανές συνέπειες των κινδύνων που αυτό εγκυμονεί. Πολλοί ψευδείς ισχυρισμοί μπορούν να αντιμετωπιστούν μέσω της ορθής επιστημονικής ανάλυσης, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι επιστήμονες μπορούν να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης παρέχοντας τεκμηριωμένες, επιστημονικά υπερασπίσιμες πληροφορίες, ικανές να απαξιώσουν ή να αντικρούσουν αυτούς τους ισχυρισμούς. Αρκετοί ερευνητές πλέον, με κίνητρο τη χρήση της επιστημονικής γνώσης για την ανάσχεση της παραπληροφόρησης, ασχολούνται όλο και περισσότερο με τον τρόπο επικοινωνίας της επιστήμης.Στο πλαίσιο αυτό, στην παρούσα ΔΕ διερευνάται ο τρόπος με τον οποίο οι διάφοροι εμπλεκόμενοι στην ενημέρωση του κοινού μπορούν να συμβάλλουν στον μετριασμό της παραπληροφόρησης, πριν και κατά τη διάρκεια μιας κρίσης, αξιοποιώντας την επιστημονική επικοινωνία. Στο πρώτο μέρος της εργασίας αναφέρονται πραγματικές περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης κατά τις οποίες διακινήθηκαν ψευδείς πληροφορίες και περιγράφονται οι ενέργειες που έγιναν από τις αρμόδιες αρχές για το μετριασμό της παραπληροφόρησης προβάλλοντας επιστημονικά δεδομένα. Στο δεύτερο μέρος προβάλλονται οι δυνατότητες της επιστημονικής επικοινωνίας να λειτουργήσει ως ανάχωμα στην παραπληροφόρηση, αλλά και οι προκλήσεις που αυτή συνεπάγεται για τους 2 ίδιους τους επιστήμονες. Μέσω της περιγραφής συγκεκριμένων προσπαθειών επιστημονικής επικοινωνίας από τον χώρο των γεωεπιστημών, δίνεται έμφαση στους τρόπους με τους οποίους αυτή μπορεί να ενισχύσει την ανθεκτικότητα των κοινωνιών απέναντι στον κίνδυνο. Παρόλο που η μελέτη επικεντρώνεται στη διαχείριση έκτακτων αναγκών λόγω φυσικών καταστροφών, έχει σημασία για την αντιμετώπιση κάθε είδους κρίσης.. Για αυτό στο τέλος της εργασίας δίνεται ένας σύντομος "οδηγός", με πρακτικά βήματα που οι επιστήμονες μπορούν να ακολουθήσουν για να επικοινωνήσουν αποτελεσματικά τις διορθωτικές πληροφορίες που αναπτύσσουν. Τέλος, τονίζεται η συμβολή της εκπαίδευσης στο να αποκτήσουν οι νέοι την ικανότητα κριτικού γραμματισμού, αποφεύγοντας έτσι τη χειραγώγηση.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Τζαβάρα Καλλιόπη
  • Τζαβάρα Kalliopi

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3377800

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Τζαβάρα Καλλιόπη; Τζαβάρα Kalliopi. H επιστημονική επικοινωνία και η συμβολή της εκπαίδευσης στη διαχείριση κρίσεων. 2024. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3377800