Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η συγκρότηση της κοινότητας μέσα από το σύστημα των προφορικών αφηγήσεων για το υπερφυσικό. Το παράδειγμα του δήμου Γορτυνίας Αρκαδίας

Abstract

dc:description

Η παρούσα Διπλωματική Εργασία εκπονήθηκε, στο πλαίσιο του ΠΜΣ Λαϊκός Πολιτισμός και Λογοτεχνία – Γεώργιος Α. Μέγας του Τμήματος Φιλολογίας του ΕΚΠΑ και φέρει τον τίτλο Η συγκρότηση της κοινότητας μέσα από το σύστημα των προφορικών αφηγήσεων για το υπερφυσικό. Το παράδειγμα του δήμου Γορτυνίας Αρκαδίας, υπό την επίβλεψη του κ. Γεώργιου Χ. Κούζα. Ως πρωταρχικός στόχος της έρευνας ορίζονται η καταγραφή και η ερμηνεία συγκεκριμένων όψεων του λαϊκού πολιτισμού της περιοχής της Γορτυνίας στην Ορεινή Αρκαδία και, ειδικότερα, αφηγήσεων κ.ά. που επικεντρώνονται στον άξονα του υπερφυσικού στοιχείου και της λαϊκής κοσμολογίας (φαντάσματα, βρικόλακες, θαύματα αγίων, μερομήνια, μαντική, μαγεία, βασκανία κ.ά.). Η εργασία δεν περιέχει απλώς μια λημματογραφική - λημματοθετική καταγραφή των αφηγήσεων που σχετίζονται με το υπερφυσικό, αλλά κυρίως εστιάζει στο πώς η κοινότητα συγκροτείται ως σύστημα μέσα από τον αφηγηματικό ιστό των προφορικών παραδόσεών της για το υπερφυσικό. Ειδικότερα, στην εργασία διερευνάται η σχέση μεταξύ λαϊκής πίστης και αφηγήσεων ως ένα στοιχείο δυναμικό. Οι κοινότητες της Γορτυνίας συγκροτούνται, αλλά και διαρκώς αναπαράγονται με βάση ένα διευρυμένο σύστημα πίστεων σε υπερφυσικές δυνάμεις. Δεν πρόκειται για ένα σύστημα πίστεων και πεποιθήσεων που αναφέρεται στον παραδοσιακό πολιτισμό, αλλά για ένα σύστημα που εν πολλοίς σε αρκετά ζητήματα, όπως είναι η πίστη στις δυνάμεις των αγίων ή στο μάτιασμα παραμένει ζωντανό και νοηματοδοτεί τις κινήσεις και τις ζωές των κοινωνικών υποκειμένων. Το αφηγηματικό υλικό των προφορικών παραδόσεων πέρα από τη δεδομένη φιλολογική και γλωσσική του αξία, βοηθά καθοριστικά στην κατανόηση της λαϊκής ιδεολογίας του συγκεκριμένου τόπου, όπου συγκροτείται το σύστημα των παραδόσεων. Επιπλέον, πέρα από προφορική μαρτυρία συνιστά και ένα σύστημα σκέψης πάνω στο οποίο εγγράφονται τόσο ο χώρος και ο χρόνος της κοινότητας, όσο και οι οικονομικές και κοινωνικές της δομές. Τα παραπάνω συμπληρώνονται από ένα εκτενές θεωρητικό πλαίσιο, στο οποίο παρουσιάζονται, μεταξύ άλλων, ιστορικά, γεωγραφικά και πολιτισμικά στοιχεία της περιοχής. Επιπρόσθετα, πραγματοποιείται αναφορά σε ορισμένες σχολές θεωρητικής σκέψης για τη λαϊκή κοσμολογία, και τις σύγχρονες μορφές της προφορικότητας που σχετίζονται με το υπερφυσικό στοιχείο. Οι σχολές σκέψης αναφέρονται, τόσο στη Λαογραφία στο εξωτερικό (αμερικανική Λαογραφία), όσο και στην Ελλάδα. Για την εκπόνηση της εργασίας χρησιμοποιήθηκε το μοντέλο του μεθοδολογικού τριγωνισμού, δηλαδή ο συνδυασμός ποιοτικής έρευνας στο πεδίο και αρχειακής έρευνας σε διάφορα αρχεία. Πιο συγκεκριμένα, πραγματοποιήθηκε επιτόπια έρευνα στην περιοχή της Γορτυνίας (συνεντεύξεις, αφηγήσεις ζωής και καταγραφή φωτογραφικού υλικού), αρχειακή έρευνα (μελέτη αρχειακών τεκμηρίων του Λαογραφικού Μουσείου και Αρχείου του ΕΚΠΑ), καθώς και βιβλιογραφική έρευνα (τοπικές μονογραφίες και άρθρα σε τοπικά επιστημονικά συγγράμματα - «Γορτυνιακά» κ.ά.-).

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Τσαφαράς Γεώργιος
  • Tsafaras Georgios

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3387061

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Τσαφαράς Γεώργιος; Tsafaras Georgios. Η συγκρότηση της κοινότητας μέσα από το σύστημα των προφορικών αφηγήσεων για το υπερφυσικό. Το παράδειγμα του δήμου Γορτυνίας Αρκαδίας. 2024. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3387061