Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η διαχείριση των αποβλήτων στο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας

Abstract

dc:description

Η παρούσα μελέτη βασίζεται σε δύο κύρια μέρη. Στο πρώτο μέρος επιχειρείται η ανάδειξη του ευρωπαϊκού νομοθετικού πλαισίου που διέπει τη διαχείριση των αποβλήτων και στο δεύτερο μέρος αναλύεται η οικονομική διάσταση των αποβλήτων στην ΕΕ. Πιο συγκεκριμένα, η προσέγγιση του ενωσιακού δικαίου των αποβλήτων θα μελετηθεί υπό τρεις οπτικές. Αρχικά, θα αναδείξουμε τα ζητήματα που συνδέονται με την αειφορική διαχείριση των αποβλήτων στην ενωσιακή έννομη τάξη, αφενός, ενόψει της διασύνδεσης της ευρωπαϊκής πολιτικής για τη διαχείριση των αποβλήτων με την περιβαλλοντική πολιτική της ΕΕ, και αφετέρου, ενόψει της επιλογής της ορθής νομικής βάσης για την εφαρμογή της νομοθεσίας περί αποβλήτων. Εν συνεχεία, θα παρουσιαστεί η οδηγία-πλαίσιο που διέπει τη διαχείριση των αποβλήτων. Αρχικά, θα γίνει μια γενική επισκόπηση στην οδηγία 2008/98/ΕΚ και στην βασική στόχευσή της. Στην συνέχεια, θα εξεταστούν οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες ένα προϊόν μπορεί να υπαχθεί στον «κόσμο των αποβλήτων» και, παράλληλα, θα μελετηθούν οι περιπτώσεις κατά τις οποίες ένα απόβλητο επιστρέφει στον κόσμο των «προϊόντων» και αποχαρακτηρίζεται. Τέλος, αναλύονται οι αρχές που διέπουν τη νομοθεσία και την πολιτική για τα απόβλητα προς το σκοπό της επίτευξης της κυκλικής οικονομίας. Ειδικότερα, δίνεται έμφαση στην αρχή της ιεράρχησης των αποβλήτων και εν συνεχεία, η ανάλυση επικεντρώνεται στα συστήματα κατανομής ευθύνης για τη διαχείριση των αποβλήτων υπό το φως της κοινοτικής οδηγίας. Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στον τρόπο κάλυψης του περιβαλλοντικού κόστους από την μη περιβαλλοντικά ορθή διαχείριση των αποβλήτων με την επισκόπηση της αρχής της διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού ως έκφανσης της αρχής « ο ρυπαίνων πληρώνει». Το δεύτερο μέρος της παρούσας μελέτης επιδιώκει να αναδείξει την οικονομική διάσταση των αποβλήτων εντός της ΕΕ, αφενός μεν, ως πόρου με οικονομική αξία στο πλαίσιο του νέου οικονομικού μοντέλου της κυκλικής οικονομίας, και, αφετέρου, ως εμπορεύματος με ιδιαίτερη οικονομική και εμπορική αξία. Για τον σκοπό αυτό, η διπλή διάσταση και η σημασία των αποβλήτων θα προσεγγιστεί υπό δύο οπτικές. Υπό την μια οπτική, θα αναδειχθεί ο ρόλος της κυκλικής οικονομίας στη διαχείριση των αποβλήτων και, ειδικότερα, θα περιγράφει η μετάβαση από την γραμμική στην κυκλική οικονομία και, στη συνέχεια, θα αναπτυχθούν οι πολιτικές και στρατηγικές επιλογές της ΕΕ για την μετάβαση προς την κυκλική οικονομία. Υπό την άλλη οπτική, θα παρουσιαστεί η ελεύθερη κυκλοφορία των αποβλήτων ως εμπορευμάτων σύμφωνα με το πρωτογενές κοινοτικό δίκαιο. Αρχικά, θα προσεγγιστεί ο ρόλος των αποβλήτων στο ενωσιακό δίκαιο ως εμπορευμάτων «ιδιαίτερης φύσης» και, στη συνέχεια, θα αναλυθούν οι προϋποθέσεις που διέπουν τον κανόνα περί απαγόρευσης θέσπισης μη δασμολογικών περιορισμών στις εισαγωγές και εξαγωγές εντός της ΕΕ σύμφωνα με τα άρθρα 34 και 35 ΣΛΕΕ. Ακολούθως, θα αναλυθούν οι επιτρεπόμενες παρεκκλίσεις από τον κανόνα αυτόν με βάση το άρθρο 36 ΣΛΕΕ, όπως έχουν ερμηνευτεί από τον Δικαστή της Ένωσης. Στη συνέχεια, θα γίνει μια συνοπτική αναφορά στις αρχές της αυτάρκειας και της εγγύτητας και τέλος, θα παρουσιαστούν τρεις χαρακτηριστικές υποθέσεις που απασχόλησαν το ΔΕΚ στον τομέα της διαχείρισης των αποβλήτων, ήτοι η υπόθεση απόβλητα Βαλλονίας, η υπόθεση Dusseldorp και η υπόθεση Γερμανικά Απόβλητα .

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Μαστρογιάννη Θεώνη
  • Mastrogianni Theoni

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3387567

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Μαστρογιάννη Θεώνη; Mastrogianni Theoni. Η διαχείριση των αποβλήτων στο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας. 2024. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3387567