National and Kapodistrian University of Athens
Ποιότητα ζωής σε άτομα με στοματοπροσωπικές σχιστίες: συστηματική ανασκόπηση και μετα - ανάλυση
Abstract
dc:descriptionΥπόβαθρο: Η στοματοπροσωπική σχιστία (ΣΜΠΧ) αποτελεί μια συγγενή μορφολογική ανωμαλία η οποία επηρεάζει ποικιλοτρόπως την ποιότητα ζωής του ατόμου κατά τη διάρκεια της ζωής του. Οι επιπτώσεις που αντιμετωπίζουν τα παιδιά με ΣΜΠΧ είναι ιδιαίτερα δυσμενείς και περιλαμβάνουν δυσχέρεια στην εκφορά του προφορικού λόγου, διαταραχές ακοής, δυσκολία στη θρέψη, οδοντιατρικές βλάβες και αισθητικά προβλήματα που με τη σειρά τους επιβαρύνουν ψυχολογικά τον ασθενή και παρεμποδίζουν την ομαλή του ένταξη στο κοινωνικό σύνολο. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας συστηματικής ανασκόπησης και μετα - ανάλυσης ήταν να διερευνήσει την ποιότητα ζωής των ατόμων χωρίς γενετικό σύνδρομο με ΣΜΠΧ, να υλοποιήσει συγκριτική αξιολόγηση της άποψης των ασθενών με ΣΜΠΧ ως προς την ποιότητας ζωής τους με την αντίστοιχη υγιών ατόμων καθώς και των γονέων/φροντιστών τους και τέλος να εντοπίσει τους τομείς της ποιότητας ζωής των ασθενών με ΣΜΠΧ που επηρεάζονται περισσότερο. Μέθοδοι: Ο σχεδιασμός συστηματικής ανασκόπησης στηρίχτηκε στο πρωτόκολλο PRISMA (Preferred ReportingItems for Systematic Reviews and Meta-Analyses) και την ENTREQ μεθοδολογία για τη σύνθεση και εξαγωγή συμπερασμάτων ποιοτικών μελετών. H διαμόρφωση των ερευνητικών ερωτημάτων της συστηματικής ανασκόπησης βασίστηκε στις PICO (Patient problem/characteristic, Intervention, Control, Outcomes) και SPIDER (Sample, Phenomenon of Interest, Design, Evaluation, Research type) προσεγγίσεις προκειμένου να ανευρεθούν όλα τα είδη ερευνητικών μελετών που ανταποκρίνονται στο σκοπό. Για την εύρεση των απαραίτητης βιβλιογραφίας πραγματοποιήθηκε διεξοδική ηλεκτρονική αναζήτηση στις βάσεις δεδομένων MEDLINE/Pubmed, Scopus και Δ.Ε.NAHL από τον Ιανουάριο του 2015 έως τον Ιούνιο του 2021. Αποτελέσματα: Από τα 52 άρθρα της μετα – ανάλυσης 5 αφορούσαν παιδιά προσχολικής ηλικίας (<6 ετών), 17 παιδιά σχολικής ηλικίας 6 - 12 ετών, 16 έφηβους (>12 ετών) και 17 ενήλικες ασθενείς με ΣΜΠΧ. Από το μοντέλο τυχαίων επιδράσεων (random effect model) προέκυψε στατιστικώς σημαντική διαφορά στην ΟΗQoL μεταξύ υγιών εφήβων και εφήβων με ΣΜΠΧ (overall ΟHQoL mean difference 1,27; 95% Δ.Ε., 0,53 – 2,01) καθώς επίσης μεταξύ υγιών παιδιών σχολικής ηλικίας 6 – 12 ετών και παιδιών με ΣΜΠΧ (overall ΟHQoL mean difference 0,69; 95% Δ.Ε., 0,23 – 1,14). Επιπλέον, οι έφηβοι με φατνιο-χειλεοσχιστία αξιολόγησαν ως καλύτερη την OHQoL τους συγκριτικά με εφήβους που εμφάνιζαν είτε ετερόπλευρη (mean difference 0,33; 95% Δ.Ε., 0,18 – 0,48, P < ,05) είτε αμφίπλευρη χειλεο-υπερωϊοσχιστία (mean difference 0,35 ; 95% Δ.Ε., 0,16 – 0,54, P < ,05). Σε ενήλικες ασθενείς με ΣΜΠΧ προέκυψε βελτίωση της OHQoL μετά την ορθογναθική επέμβαση που υπεβλήθηκαν (overall OHQoL mean difference -0,74; 95% Δ.Ε., -1,01 – -0,48, P > ,05). Σχετικά με την ΟΗQoL, στους εφήβους επηρεάζονται περισσότερο από την ΣΜΠΧ οι κατηγορίες «συμπτώματα στοματικής κοιλότητας» (74,43 – 2,43), «συναισθηματική υγεία» (77,12 – 2,45) και «αυτο –εικόνα» (72,67 – 3,10). Ομοίως, για τα παιδιά σχολικής ηλικίας (6-12 ετών) θίγονται περισσότερο οι παράμετροι «συμπτώματα στοματικής κοιλότητας» (72,99 – 3,13), «συναισθηματική υγεία» (77,24 – 2,50) και «αυτο –εικόνα» (72,67 – 3,10). Αναφορικά με την ΗQoL, στους ενήλικες θίγονται περισσότερο οι παράμετροι «ζωτικότητα» (64,01 – 2,62) και «ψυχική υγεία» (71,62 – 2,01). Τέλος, ο τομέας της «σωματικής δραστηριότητας» επηρεάζεται λιγότερο σε όλες τις κατηγορίες. Η ηλικιακή κατηγορία προέκυψε ο σημαντικότερος παράγοντας καθορισμού της OHQoL τιμής με υποδεέστερες τιμές για τα παιδιά σχολικής ηλικίας (6 -12 ετών) και τους εφήβους ασθενείς (12 – 18 ετών) συγκριτικά με παιδιά προσχολικής ηλικίας και ενήλικες. Η παρουσία ετερογένειας ήταν έκδηλη λόγω των διαφορετικών μεθοδολογιών που εφαρμόστηκαν ενώ η απουσία διαστρωμάτωσης και ελέγχου συγχυτικών παραγόντων αποτελούν τους σημαντικότερους περιορισμούς της υπάρχουσας βιβλιογραφίας. Τέλος, τα δεδομένα που προέρχονται από την ποιοτική αποτίμηση της QoL μέσω συνεντεύξεων ημι-δομημένης μορφής σε ασθενείς με ΣΜΠΧ συνάδουν με τα αντίστοιχα της ποσοτικής αξιολόγησης. Συζήτηση και συμπεράσματα: H OHQoL επηρεάζεται σε σημαντικό βαθμό κατά τις περιόδους της σχολικής ηλικίας (6-12 ετών) και της εφηβείας των ασθενών. Ο φαινότυπος της ΣΜΠΧ καθορίζει την OHQoL του ατόμου με τις περιπτώσεις της χειλεο-υπερωϊοσχιστίας να σχετίζονται με συνθετότερα λειτουργικά και αισθητικά προβλήματα και συνεπώς με υποδεέστερη ΟΗQoL στους εφήβους. Καμία διαφορά ως προς την συνολική αξιολόγηση των ΟΗQoL και HQoL δεν παρατηρήθηκε μεταξύ των ασθενών και των γονέων/φροντιστών τους. Η διενέργεια ορθογναθικής χειρουργικής κατά την ενήλικη ζωή συμβάλλει σταδιακά στην βελτίωση της ΟΗQoL. Η εντόπιση συγκεκριμένων παραγόντων από το οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον των ατόμων με ΣΜΠΧ που σχετίζονται με την QoL θα δημιουργήσει νέες προοπτικές για την διεπιστημονική θεραπευτική αντιμετώπιση των ΣΜΠΧ και την ανάπτυξη αποτελεσματικών δραστηριοτήτων και πολιτικών προαγωγής υγείας.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Παπαδιόχου Σοφία
- Papadiochou Sofia
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3390487