Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Το μιτοχονδριακό DNA στη γήρανση

Abstract

dc:description

Τα μιτοχόνδρια είναι ημι-αυτόνομα οργανίδια του κυττάρου, που διαθέτουν το δικό τους γενετικό υλικό και πιο συγκεκριμένα περιέχουν δίκλωνο κυκλικό DNA. Κάθε μιτοχόνδριο περιέχει δύο έως δέκα αντίγραφα του κυκλικού μορίου DNA. Το μιτοχονδριακό DNA κληρονομείται μόνο από τη μητέρα και περιλαμβάνει σχετικά λίγα γονίδια. Ωστόσο, υπάρχουν σοβαρές ασθένειες που οφείλονται σε μεταλλάξεις μιτοχονδριακών γονιδίων. Η κύρια λειτουργία τους είναι η παραγωγή ενέργειας για το κύτταρο, πιο συγκεκριμένα η παραγωγή τριφωσφορικής αδενοσίνης (ATP), για αυτό και αποκαλούνται <<εργοστάσια ενέργειας του κυττάρου>>. Μέσα σε αυτά διενεργούνται τα στάδια του αερόβιου μεταβολισμού, ο κύκλος του κιτρικού οξέος, καθώς και η οξειδωτική φωσφορυλίωση, στάδια τα οποία αποδίδουν ενέργεια. Από αυτές τις διαδικασίες μπορούν να παραχθούν ελεύθερες ρίζες οξυγόνου (ROS), οι οποίες μπορεί να επιφέρουν σοβαρές βλάβες στην υγεία, καθώς ενοχοποιούνται για τη γήρανση, τον καρκίνο, καθώς και άλλες χρόνιες ασθένειες. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι οι ελεύθερες ρίζες οξυγόνου είναι υπεύθυνες για αλλοιώσεις του μορίου DNA. Το μιτοχονδριακό DNA (mtDNA) είναι αρκετά εκτεθειμένο σε οξειδωτικές βλάβες που προκαλούν μεταλλάξεις στο DNA. Όταν σχηματίζεται μεγάλος αριθμός ελεύθερων ριζών στον οργανισμό, τότε εκδηλώνεται το λεγόμενο οξειδωτικό στρες, το οποίο θεωρείται ότι ευθύνεται για τη γήρανση και την πρόκληση βλαβών στα κύτταρα. Ο πρώτος που διατύπωσε τη θεωρία ότι οι ελεύθερες ρίζες ευθύνονται για ασθένειες, καθώς και τη γήρανση ήταν ο βιοχημικός Denham Harman. Παρά το μικρό του μέγεθος, τα τελευταία χρόνια έχει αναπτυχθεί μεγάλο ενδιαφέρον σχετικά με τον ρόλο του mtDNA ως καθοριστικού παράγοντα, τόσο της γήρανσης, όσο και των ασθενειών που σχετίζονται με την ηλικία. Αυτή η διπλωματική έχει ως σκοπό την επισκόπηση των δεδομένων που υπάρχουν σχετικά με το ρόλο του μιτοχονδριακού DNA στη διαδικασία της γήρανσης, σε διάφορες ασθένειες που σχετίζονται με την ηλικία και στη γήρανση των ωοκυττάρων. Για τη συγγραφή αυτής της διπλωματικής έγινε αναζήτηση άρθρων σε γνωστές βάσεις δεδομένων. Ένας αριθμός μελετών έχει παρουσιάσει αδιάσειστα στοιχεία για τους βασικούς ρόλους του mtDNA στην παθολογία που σχετίζεται με την ηλικία, αν και πολλές είναι συσχετιστικές και όχι αποδεικτικές της αιτίας. Επίσης, οι νευροεκφυλιστικές ασθένειες, που συνδέονται με τη γήρανση, ίσως σχετίζονται με μεταλλάξεις του mtDNA που προκαλούν τη μείωση της μιτοχονδριακής λειτουργίας. Ακόμη, η γήρανση των ωοκυττάρων φαίνεται να επηρεάζεται από δυσλειτουργίες του mtDNA. Εν κατακλείδι, ο ρόλος του mtDNA στη γήρανση, στις ασθένειες που σχετίζονται με την ηλικία και στη γήρανση των ωοκυττάρων παραμένει ένα πεδίο έρευνας με ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Ωστόσο, η έλλειψη προσεγγίσεων και τεχνικών για την άμεση παρατήρηση του ρόλου του mtDNA σε αυτόν τον τομέα εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική πρόκληση.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Καλαμάτα Σταυρούλα
  • Kalamata Stavroula

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3393760

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Καλαμάτα Σταυρούλα; Kalamata Stavroula. Το μιτοχονδριακό DNA στη γήρανση. 2024. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3393760