Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Κλιματική αλλαγή και η πανδημία covid-19: Μια πολυπαραγοντική προσέγγιση

Abstract

dc:description

Στην παρούσα διπλωματική εργασία διερευνώνται δύο παγκόσμια προβλήματα που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν υπαρξιακά. Η κλιματική αλλαγή και η πανδημία της νόσου Covid-19. Αναφέρονται συνοπτικά οι πανδημίες από την αρχαιότητα έως τις μέρες μας, μέσα σ’ αυτό το «ταξίδι» παρουσιάζονται οι τέσσερις πανδημίες γρίπης των τελευταίων εκατό περίπου ετών. Ξεκινάμε από την Ισπανική γρίπη περνάμε στην Ασιατική γρίπη, την γρίπη του Χόνγκ Κόνγκ και τέλος φτάνουμε στην νέα γρίπη. Παρατίθενται οι επιπτώσεις τους όπως και ο τρόπος που αυτές αντιμετωπίστηκαν. Στην συνέχεια περιγράφονται οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, όπως η υπερθέρμανση του πλανήτη και η ανισότητα στην κατανομή των βροχοπτώσεων σε συνδυασμό με ακραία καιρικά φαινόμενα. Που σημαίνει ότι κάποιες χώρες θα αντιμετωπίζουν καύσωνες και ακραίες ξηρασίες και κάποιες άλλες θα αντιμετωπίζουν πλημμυρικά φαινόμενα. Αρκετές από τις παράκτιες περιοχές θα αντιμετωπίσουν προβλήματα λόγω της τήξης της κρυόσφαιρας και της ανόδου της στάθμης της θάλασσας. Διερευνώνται οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην Μεσόγειο, στην Ευρώπη καθώς και οι απειλές για την παγκόσμια οικονομία. Παρουσιάζονται οι επιπτώσεις της πανδημικής νόσου Covid-19 όπως αυτές αποτυπώθηκαν από την ιατρική κοινότητα, προβλήματα σωματικής και ψυχικής υγείας. Τέλος αναφέρονται οι οικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας. Αναλύεται το τεχνολογικό θαύμα που προέκυψε λόγω της πίεσης που η πανδημία άσκησε στην ανθρωπότητα, από την ταχύτατη δημιουργία αποτελεσματικών εμβολίων, μέχρι την προσαρμοστικότητα που επέδειξε η ανθρωπότητα στις νέες συνθήκες ζωής με την εργασία και την εκπαίδευση να γίνονται από το σπίτι, με την χρήση τεχνολογικών μέσων. Στο πέμπτο κεφάλαιο παραθέτουμε την συσχέτιση της πανδημίας Covid-19 με την κλιματική αλλαγή. Διερευνώνται οι κλιματικές συνθήκες και το πως μπορούν να επηρεάσουν την εξάπλωση μεταδοτικών ασθενειών επιδρώντας στους φορείς των παθογόνων οργανισμών. Εξετάζεται η επίδραση της κτηνοτροφίας στην κλιματική αλλαγή, οι μηχανισμοί με τους οποίους μπορεί να περάσει μια ζωονόσος στον άνθρωπο και οι θλιβερές επιπτώσεις που μπορεί να έχει το εμπόριο άγριων ζώων. Διερευνώνται οι επιπτώσεις της αποδάσωσης τόσο στην κλιματική αλλαγή όσο και στον κίνδυνο που αυτή η πράξη δημιουργεί για την μετάδοση ζωονόσων. Στην συνέχεια αναφέρεται συνοπτικά ο τρόπος μετάδοσης της Covid-19 και μελετάται η επίδραση των αέριων ρύπων στην μεταδοτικότητα και την εξέλιξη της νόσου. Μελετήθηκε η επίδραση της σωματιδιακής ύλης, του διοξειδίου του αζώτου, του διοξειδίου του θείου, του μονοξειδίου του άνθρακα και του τροποσφαιρικού όζοντος. Όλοι οι αέριοι ρύποι αύξησαν την μεταδοτικότητα της νόσου εκτός από το διοξείδιο του θείου που φαίνεται πως την μειώνει. Οι αέριοι ρύποι δεν έδειξαν να επηρεάζουν άμεσα την θνησιμότητα, με εξαίρεση το διοξείδιο του αζώτου, τα PM10 και PM2,5. Ακόμα μελετήθηκε η επίδραση του lockdown στην αέρια ρύπανση. Ένα καθημερινό πρόβλημα που έγινε ιδιαίτερα σοβαρό κατά την διάρκεια της πανδημίας ήταν η διαχείριση των στερεών αποβλήτων. Λόγω της πανδημίας η ανάγκη για συσκευασίες μιας χρήσης αυξήθηκε κατακόρυφα και κατά συνέπεια το ίδιο έγινε και με τα απορρίμματα. Η κατάσταση έγινε ακόμα χειρότερη όταν η ανακύκλωση σε πολλές χώρες του κόσμου χρειάστηκε να σταματήσει, αφού λόγω της πανδημίας τα αστικά απορρίμματα θεωρήθηκαν μολυσματικά. Γεγονός που επηρέασε την αποκομιδή των απορριμμάτων συνολικά. Διερευνώνται ακόμα διεξοδικά οι μετεωρολογικές συνθήκες και η επίδραση τους στην πανδημία του Covid-19, με την υγρασία να παρουσιάζει αντιστρόφως ανάλογη συσχέτιση, δηλαδή όσο η υγρασία αυξανόταν τόσο μειώνονταν τα κρούσματα. Οι βροχοπτώσεις από την άλλη παρουσιάζουν θετική συσχέτιση. Η θερμοκρασία της ατμόσφαιρας και η ταχύτητα του ανέμου δεν μας δίνουν ξεκάθαρες απαντήσεις για την επίδραση τους στον Covid-19. Η ηλιακή ακτινοβολία έδειξε να μειώνει την συγκέντρωση του ιού στις επιφάνειες. Αυτό που προέκυψε σαν συμπέρασμα είναι ότι οι μετεωρολογικές συνθήκες δρουν έμμεσα στην μεταδοτικότητα του ιού αφού επηρεάζουν την συμπεριφορά και την καθημερινότητα των ανθρώπων. Ερευνάται ακόμα η κοινωνικοοικονομική κατάσταση των ανθρώπων και ο ρόλος της στην εξέλιξη της πανδημίας. Οι φτωχότεροι πολλές φορές υφίστανται το φαινόμενο της περιβαλλοντικής αδικίας, γεγονός που αυξάνει την τρωτότητα τους στον Covid-19. Τα αποτελέσματα είναι ακόμα χειρότερα αν συμπεριλάβουμε την έλλειψη πρόσβασης στα συστήματα υγείας κυρίως λόγω έλλειψης ασφάλισης και τις γενικότερες συνθήκες διαβίωσης. Διερευνάται ακόμα ο τρόπος με τον οποίο η εντατικοποίηση της γεωργίας επηρεάζει το κλίμα και παράλληλά μας φέρνει αντιμέτωπους με ζωονόσους. Μέχρι τώρα η φύση μας είχε προειδοποιήσει αρκετές φορές. Η ανθρώπινη συμπεριφορά και η πίεση που ασκείται στην άγρια ζωή, οδηγούν σε συχνές επαφές με τα άγρια ζώα, αυτή η επαφή έχει σαν αποτέλεσμα νέες ζωονόσους. Τα περισσότερα παθογόνα να περνούν στον άνθρωπο στους οικότονους, στις περιοχές δηλαδή αλληλοκάλυψης. Οι ιοί που πέρασαν στον άνθρωπο σε περιοχές οικοτόνων αλλά και μέσω του κυνηγιού άγριων ζώων είναι: ο HIV που προκαλεί την νόσο του AIDS, ο αιμορραγικός πυρετός Ebola, η λύσσα, ο πυρετός των πιθήκων, ο κορονοϊός SARS, η νόσος του lyme, η γρίπη, η εγκεφαλίτιδα, η Αφρικανική τρυπανοσωμίαση και άλλοι. Εξετάζεται ο ρόλος της βιοποικιλότητας στην μεταφορά παθογόνων οργανισμών και πως η μείωση της αυξάνει τον κίνδυνο. Παρατηρείται ότι κάθε δράση του ανθρώπου στην φύση προκαλεί και μια αντίδραση. Γίνεται προσπάθεια για βρεθεί αν υπάρχει συσχέτιση μεταξύ της κλιματικής αλλαγής και του ξεσπάσματος επιδημιών-πανδημιών του παρελθόντος. Βρίσκεται σύνδεση στην πανδημία της Πανώλης του Ιουστινιανού που χτύπησε την Κωνσταντινούπολη το 542μ.χ, όπως επίσης και στην επιδημία κίτρινου πυρετού που ξέσπασε στην Φιλαδέλφεια των ΗΠΑ το 1793. Μελετάται ακόμα η δράση του φαινομένου Ελ Νίνιο σε επιδημίες χολέρας όπως και το φαινόμενο Λα Νίνια που φαίνεται να έχει προηγηθεί όλων των πανδημιών γρίπης της σύγχρονης ιστορίας(1918,1957,1968,2009). Συνεχίζουμε με την μελέτη του βακτηρίου της Χολέρας στα στρείδια και πως αυτό σχετίζεται με την κλιματική αλλαγή. Ερευνώνται ακόμα οι μηχανισμοί με τους οποίους μπορεί να οδηγηθούμε σε νέες πανδημίες στο μέλλον, τις επιπτώσεις της τήξης της κρυόσφαιρας και τα παθογόνα που βρίσκονται σε λήθαργο μέσα σ’ αυτή. Μελετάται μια επιδημία άνθρακα που ξέσπασε στην Σιβηρική χερσόνησο Γιαμάλ που μπορεί να μας προϊδεάσει για το μέλλον. Τέλος θα εξετάσουμε την αντίσταση αρχαίων παθογόνων οργανισμών στα σύγχρονα αντιβιοτικά. Γίνονται ακόμα προτάσεις για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής με διαδικασίες κατεπείγοντος, να στραφούν όλοι οι απαραίτητοι πόροι στην ανάσχεση της όπως έγινε με την πανδημία και την παροχή της απαιτούμενης βοήθειας στα αναπτυσσόμενα κράτη. Προτείνονται αλλαγές στον κτηνοτροφικό τομέα για την μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος και της αποφυγής ζωονόσων. Πρόνoια προς τους ανθρώπους χαμηλής κοινωνικοοικονομικής τάξης για την βελτίωση της υγείας όλης της ανθρωπότητας. Τέλος προτείνεται αλλαγή του μοντέλου παραγωγής προϊόντων με σκοπό την μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Ζερβός Νικόλαος
  • Zervos Nikolaos

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3396627

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Ζερβός Νικόλαος; Zervos Nikolaos. Κλιματική αλλαγή και η πανδημία covid-19: Μια πολυπαραγοντική προσέγγιση. 2024. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3396627