Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝΤΩΝ ΘΡΑΥΣΜΑΤΩΝ tRNA ΣΤΗ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΤΟΧΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ

Abstract

dc:description

Ως επιληψία ορίζεται η νόσος που χαρακτηρίζεται από προδιάθεση του εγκεφάλου να παράγει επιληπτικές κρίσεις. Επιληπτική κρίση είναι ένα παροξυσμικό γεγονός που χαρακτηρίζεται από σειρά επαναλαμβανόμενων ηλεκτρικών εκφορτίσεων («βραχυκύκλωμα») ενός παθολογικά συγχρονισμένου πληθυσμού νευρώνων του εγκεφαλικού φλοιού και εκδηλώνεται με αιφνίδιας έναρξης διαταραχή της συνείδησης και / ή ποικίλων νοητικών και σωματικών λειτουργιών (πχ απώλεια ελέγχου ουροδόχου κύστης και εντέρου). Σύμφωνα με επιδημιολογικά δεδομένα η επιληψία πλήττει περίπου 50 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως και επιπλέον εμφανίζεται συχνά σε παιδική ηλικία. Οι επιληψίες ταξινομούνται βάση της αιτιολογίας τους και του εντοπισμού τους στον εγκέφαλο. Ως πρώτη γραμμή άμυνας στην θεραπευτική πορεία χορηγούνται στους ασθενείς τα λεγόμενα αντιεπιληπτικά φάρμακα (AEDs). Ωστόσο παρά τη διαθεσιμότητα πάνω από 20 AEDs ένα αξιοσημείωτο ποσοστό της τάξης του 33% υποφέρει από αντοχή στην φαρμακευτική αγωγή. Συνεπώς, είναι απαραίτητο να αντιμετωπιστεί με εναλλακτικές θεραπευτικές προσεγγίσεις. Τα tRNA fragments (tRFs) αποτελούν μια ομάδα μικρών μη κωδικών μορίων RNA που προέρχονται από τα μεταφορικά RNA (tRNA). Η παραγωγή tRFs έχει παρατηρηθεί σε αρκετές νόσους όπως όπως για παράδειγμα στον καρκίνο σε διάφορες νευρολογικές και μολυσματικές ασθένειες αλλά και στην επιληψία. Μελέτες έχουν αποκαλύψει ότι συγκεκριμένα θραύσματα tRNA που ανιχνεύονται στο πλάσμα επιληπτικών ασθενών σχετίζονται με την επιληψία. Στην παρούσα διπλωματική εργασία εφαρμόστηκαν βελτιστοποιημένοι μέθοδοι ανίχνευσης και ποσοτικοποίησης των tRFs σε δύο ομάδες επιληπτικών ασθενών: αυτών που παρουσιάζουν αντοχή στην φαρμακευτική αγωγή και αυτών που ανταποκρίνονται σε αυτήν. Τα μόρια που μελετήθηκαν είναι το tRF που προέρχεται από το tRNA της λυσίνης 5΄-tRF-LysCTT, το tRF που προέρχεται από το tRNA της φαινυλαλανίνης 3’-tRF-PheGAA, το tRF που προέρχεται από το tRNA του γλουταμινικού οξέος 5’tRF-Glu-CTC και το tRF που προέρχεται από το tRNA της γλυκίνης 5’-tRF-GlyGCC. Για το σκοπό αυτό συλλέχθηκαν και αναλύθηκαν δείγματα ορού περιφερικού αίματος από τις δύο ομάδες των επιληπτικών ασθενών. Συγκεκριμένα, χρησιμοποιήθηκαν 72 δείγματα ορού ασθενών με επιληψία εκ των οποίων τα 37 προέρχονται από ασθενείς που ανταποκρίνονται στην φαρμακευτική αγωγή και τα 35 από ασθενείς που δεν ανταποκρίνονται στην φαρμακευτική αγωγή. Για την κανονικοποίηση των αποτελεσμάτων μεταξύ των διαφορετικών δειγμάτων χρησιμοποιήθηκε το εξωγενές miRNA αναφοράς cel-miR- 39 του σκώληκα C. elegans. Επιπλέον, για την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων των PCR αντιδράσεων χρησιμοποιήθηκε ως βαθμονομητής δείγμα RNA από την κυτταρική σειρά HeLa. Οι πειραματικές διαδικασίες που εφαρμόστηκαν περιλαμβάνουν την απομόνωση ολικού RNA, την αντίδραση πολυαδενυλίωσης, την αντίδραση της αντίστροφης μεταγραφής του RNA σε cDNA και τέλος την αντίδραση ποσοτικής PCR πραγματικού χρόνου με χρήση της χρωστικής SYBR Green I. Με βάση τα αποτελέσματα των επιπέδων των υπό μελέτη κυκλοφορούντων tRFs στα δείγματα, πραγματοποιήθηκε εκτενής βιοστατιστική ανάλυση για την αξιολόγηση της διαφοροδιαγνωστικής και προγνωστικής κλινικής αξίας αυτών των μορίων για τους ασθενείς με φαρμακοανθεκτική επιληψία. Αρχικά, για την διάκριση των ασθενών που θα εμφανίζουν ανθεκτικότητα στην φαρμακευτική αγωγή, πραγματοποιήθηκε ανάλυση μέσω της κατασκευής καμπυλών ευαισθησίας και ειδικότητας ROC (Receive Operator Characteristic Curves). Η ανάλυση δείχνει να υπάρχουν αυξημένα επίπεδα των υπο μελέτη tRFs στους ορούς της Non responsive ομάδας σε σχέση με την responsive. Επιπλέον, για την αναπαράσταση της κατανομής των επιπέδων των tRFs στους ορούς των ασθενών κατασκευάστηκαν θηκογράμματα (boxplots) στα οποία επιβεβαιώνεται ότι υπάρχει τάση αυξημένων επιπέδων των tRFs στην non responsive ομάδα. Στην συνέχεια πραγματοποιήθηκε ανάλυση συσχέτισης κατά spearman (spearman correlation) μέσω της οποίας αναδεικνύεται η σημαντικότητα της συσχέτισης των επιπέδων των κυκλοφορούντων tRFs στον ορό των ασθενών με επιληψία. Τέλος, κατασκευάστηκαν μοντέλα μονομεταβλητής (univariate models) ανάλυσης λογιστικής παλινδρόμησης. Μέσω αυτού του μοντέλου υπολογίστηκε ο συντελεστής σχετικού κινδύνου για τα υπό μελέτη tRFs και εκτιμήθηκε η ανεξάρτητη προγνωστική τους αξία ως δείκτες ανάδειξης της φαρμακοάντοχης επιληψίας. Από αυτή την ανάλυση φαίνεται ότι οι ασθενείς που έχουν αυξημένα επίπεδα των υπό μελέτη tRFs έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν ανθεκτικότητα στην φαρμακευτική αγωγή.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Καραμιχάλη Σοφία
  • Karamichali Sofia

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3397004

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Καραμιχάλη Σοφία; Karamichali Sofia. ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝΤΩΝ ΘΡΑΥΣΜΑΤΩΝ tRNA ΣΤΗ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΤΟΧΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ. 2024. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3397004