Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η πτύχωση της Μνήμης: «Ποιήματα και Εικόνες» του Νίκου Χουλιαρά

Abstract

dc:description

Αντικείμενο μελέτης της διπλωματικής εργασίας είναι οι τέσσερεις συλλογές Οπτικής ποίησης του Νίκου Χουλιαρά, που εκδόθηκαν από το 1983 έως το 2000, στις οποίες συναρθρώνονται η ποίηση και η ζωγραφική. Η εργασία επιδιώκει να προσδιορίσει τα θεμελιώδη αισθητικά, μορφολογικά και σημασιολογικά γνωρίσματα του διαμεσικού έργου και ειδικότερα να διερευνήσει τους τρόπους εγκόλπωσης της ζωγραφικής στην ποίηση, προτείνοντας μια μέθοδο αντιστοίχισης και αναλογίας των ρηματικών και των πλαστικών σχημάτων η οποία, δεν εξαντλείται στην διαμεσολάβηση που συνεπάγεται το κοινό τους περιεχόμενο, αλλά εδράζεται κυρίως στην κοινή δομική τους λειτουργία στο σύστημα του αισθητικού κειμένου. Η διακαλλιτεχνική απόβλεψη της εργασίας προϋποθέτει αφενός την υπέρβαση των κανονιστικών περιορισμών που υπαγορεύουν τα καθεστώτα του μη αναπαραστάσιμου και της γενικής αγωνιστικής των ειδών του λόγου (Jean François Lyotard) αφετέρου την τεκμηρίωση της διαλεκτικής σύζευξης των τεχνών διαμέσου, κατά τον Jacques Rancière, της μετατροπής των ρηματικού και του οπτικού σε ένα εννοιολογικό, μεταμορφικό επίπεδο ισοδυναμίας και, κατά τον Gilles Deleuze, της πτύχωσης κάθε είδους υλικότητας, στην ζώνη της μεσο-πτύχωσης (Zwiefalt). Σύμφωνα με την ερευνητική μας υπόθεση τα ποιήματα και οι εικόνες συνιστούν εκπτυχώσεις των πτυχώσεων της μνήμης, της “ψυχικής ύλης” που μετασχηματίζεται σε ρηματική και ζωγραφική. Η ανάλυση και η ερμηνεία διαρθρώνονται σε τρεις άξονες. Αξιοποιώντας την θεωρία της διαφοράς-επανάληψης, του αμιγούς παρελθόντος και της πτύχωσης του Deleuze, εννοιολογείται το τριμερές ερμηνευτικό σχήμα των ομοιωμάτων του εαυτού, του χώρου-σώματος και του χρόνου-εκκρεμούς, που συγκροτούνται τόσο ως θέματα όσο και ως δομικές αρχές οργάνωσης του κειμένου. Μέσω του προσδιορισμού των τεχνικών μορφοποίησης τεκμηριώνεται η, κατεξοχήν, χωρική αρχιτεκτονική των ποιημάτων. Η ρηματική ύλη χωροποιείται και αισθητικοποιείται καθώς η Μορφή μετατοπίζεται από την τάξη της ζωγραφικής στην τάξη της ποίησης ενώ ο Ρυθμός διατηρεί την ενότητα και την συνοχή της. Η ποιητική του Χουλιαρά συγκροτείται ως ένα σώμα που, βάσει της δεσπόζουσας του Εξπρεσιονισμού, παραμορφώνεται, διαφωροποιείται και πτυχώνεται, εν χώρω και εν χρόνω, σε τρία διαστήματα-επίπεδα που, εντούτοις, συμφύονται στον χρονότοπο της μνήμης καθώς ο καλλιτέχνης γίνεται ο ίδιος εκμαγείο, παράγοντας ποιητικά και ζωγραφικά ομοιώματα.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Βαξαβανέλλη Καλλιόπη
  • Vaxavanelli Kalliopi

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek, English

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3398863

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Βαξαβανέλλη Καλλιόπη; Vaxavanelli Kalliopi. Η πτύχωση της Μνήμης: «Ποιήματα και Εικόνες» του Νίκου Χουλιαρά. 2024. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3398863