National and Kapodistrian University of Athens
Υβριδικός πόλεμος, αξιολόγηση και προτάσεις
Abstract
dc:descriptionΜε τη λήξη του ψυχρού πολέμου και την αναδιαμόρφωση της ισορροπίας ισχύος μεταξύ Ανατολής και Δύσης, επήλθαν σημαντικές αλλαγές στις διεθνείς σχέσεις και την παγκόσμια οικονομία. Τα προβλήματα, που προκύπτουν πια στο σύγχρονο αυτό περιβάλλον, είναι πολύπλοκα, με εκτεταμένες επιπτώσεις λόγω της οικουμενικής διάστασής τους. Οι καθολικές μεταβολές λόγω της παγκοσμιοποίησης είχαν ως συνέπεια την εξέλιξη των μορφών του πολέμου και τον επαναπροσδιορισμό της έννοιας της ασφάλειας. Στις μέρες μας δε συναντάμε διεξαγωγή αποκλειστικά συμβατικού πολέμου σε καθορισμένο πεδίο μάχης, αλλά ένα μείγμα (συμβατικών και μη) δράσεων που εφαρμόζονται σε ένα θολό και ευμετάβλητο πεδίο αντιπαράθεσης, προσδίδοντας έτσι έναν υβριδικό χαρακτήρα. Ο υβριδικός πόλεμος στο σύγχρονο διεθνές περιβάλλον, αποτελεί μία από τις κυριότερες προκλήσεις για την ασφάλεια των κοινωνιών, οι οποίες αρχικά θα πρέπει να αναγνωρίσουν τις εκάστοτε απειλές και κατόπιν να τις αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά. Οι υβριδικές πολεμικές επιχειρήσεις διεξάγονται ταυτόχρονα σε διαφορετικά πεδία (φυσικό, πληροφοριακό, νομικό, ψυχολογικό, κ.α.), με τη μορφή ασύμμετρων κυρίως μεθόδων, με σκοπό να πλήξουν τα κέντρα βάρους του εχθρού. Η αντιμετώπιση τέτοιου είδους απειλών δε γίνεται μόνο με σύγχρονα συμβατικά όπλα, αλλά απαιτείται ολιστική προσέγγιση και συνδυασμός κατάλληλων μεθόδων και μέσων, δηλαδή ένας συντονισμένος υβριδικός χειρισμός. Σκοπός της μεταπτυχιακής αυτής εργασίας είναι η αξιολόγηση του υβριδικού πολέμου και η παράθεση προτάσεων για την αντιμετώπιση ή μετρίαση του φαινομένου, κάνοντας αρχικά μία εννοιολογική προσέγγιση του όρου και χαρτογραφώντας τις σύγχρονες υβριδικές απειλές. Η δομή του παρόντος πονήματος χωρίζεται σε δύο κύρια μέρη. Το πρώτο μέρος αποτελείται από τρία κεφάλαια, συγκεντρώνει όλα τα απαραίτητα ιστορικά στοιχεία και την προσπάθεια αποσαφήνισης του ορισμού του φαινομένου, ενώ το δεύτερο, που απαρτίζεται από τα δύο τελευταία κεφάλαια, αναφέρεται στην αξιολόγηση και τις προτάσεις αντιμετώπισής του. Αναλυτικότερα, στο πρώτο κεφάλαιο ξεκινώντας με την γενικότερη έννοια του πολεμικού φαινομένου και την αναγκαιότητα μελέτης του, γίνεται προσέγγιση στο υβριδικό στοιχείο και την «πρώτη ύλη» του υβριδικού πολέμου. Ακολουθεί η παράθεση ιστορικών στοιχείων, διαγράφοντας με αυτόν τον τρόπο, την εξελικτική πορεία της προσέγγισης του αντικειμένου από τους ειδικούς. Επιπρόσθετα, παρουσιάζονται οι ποικίλες προσπάθειες προσδιορισμού της μελλοντικής μορφής συρράξεων και τα πρώτα μεταπολεμικά και στρατηγικά δόγματα. Το δεύτερο κεφάλαιο, αφορά την ετυμολογική ερμηνεία του όρου και την προσπάθεια ορισμού του υβριδικού πολέμου, ώστε να καλύπτει πλήρως το εύρος και την έκτασή του στη σύγχρονη μορφή του. Στη συνέχεια, το τρίτο κεφάλαιο της εργασίας αφορά τις συνιστώσες του φαινομένου, δηλαδή τις διάφορες μορφές πολέμου, την εφαρμογή ασύμμετρων απειλών ή και το συνδυασμός τους, με ταυτόχρονη εκτέλεση συμβατικών πολεμικών επιχειρήσεων. Το δεύτερο μέρος, ξεκινά με το τέταρτο κεφάλαιο, στο οποίο γίνεται αξιολόγηση του υβριδικού πολέμου, μέσω τις ανάλυσης των μοναδικών ιδιαίτερων χαρακτηριστικών-πλεονεκτημάτων του, ενώ ακολουθεί και η σύγκριση με τον συμβατικό στρατιωτικό τρόπο σκέψης. Το πέμπτο και τελευταίο κεφάλαιο εστιάζει στην εξεύρεση των πλέον αποδοτικών τρόπων άμυνας και ενίσχυσης της ανθεκτικότητας της διεθνούς ασφάλειας.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Τσαλίκογλου Δημήτριος
- Tsalikoglou Dimitrios
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3406177