Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Αναζήτηση και αξιολόγηση Δευτερευόντων Ευρημάτων (Secondary Findings) σε δεδομένα Αλληλούχησης Επόμενης Γενιάς (Exome sequencing) που διερευνήθηκαν για σπάνια γενετικά νοσήματα

Abstract

dc:description

Η αλληλούχηση επόμενης γενιάς έχει φέρει την επανάσταση στους τομείς της Ιατρικής Γενετικής και της γονιδιωματικής, επιτρέποντας τον εκτενή έλεγχο και ανάλυση ολόκληρου του γονιδιώματος σε σύντομο χρόνο και χαμηλό κόστος. Η αλληλούχηση όλων των εξονίων του γονιδιώματος, η οποία αποτελεί μία από τις βασικότερες μεθόδους αλληλούχησης επόμενης γενιάς, στοχεύει στα εξόνια, δηλαδή στις περιοχές του γονιδιώματος που κωδικοποιούν πρωτεΐνες, με σκοπό τη διάγνωση σπάνιων γενετικών ασθενειών. Ωστόσο, με τη μέθοδο αλληλούχησης όλων των εξονίων του γονιδιώματος μπορεί να ανιχνευθούν επιπλέον παραλλαγές, οι οποίες δεν σχετίζονται με την αιτία παραπομπής, ωστόσο μπορεί να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία. Τέτοιου είδους παραλλαγές ονομάζονται τυχαία ή δευτερεύοντα ευρήματα, ανάλογα με τον τρόπο που αναζητούνται. Στην παρούσα μελέτη επαναναλύονται δεδομένα αλληλούχησης όλων των εξονίων του γονιδιώματος από 1000 άτομα ελληνικής καταγωγής, που υποβλήθηκαν σε γενετικό έλεγχο για τη διερεύνηση σπάνιων γενετικών νοσημάτων. Στόχος ήταν να εντοπιστούν δευτερεύοντα ευρήματα βασιζόμενα στις κατευθυντήριες οδηγίες του Αμερικανικού Κολλεγίου Ιατρικής Γενετικής και Γονιδιωματικής. Σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες συστάσεις του, η ενεργή αναζήτηση για δευτερεύοντα ευρήματα γίνεται για 81 γονίδια, τα οποία αφορούν καρδιαγγειακούς φαινοτύπους, καρκινικούς φαινοτύπους, μεταβολικές διαταραχές και λοιπά νοσήματα. Οι γονιδιακές παραλλαγές που αναφέρονται πρέπει να είναι αποκλειστικά παθογόνες ή πιθανώς παθογόνες, όπως χαρακτηρίζονται από τα κριτήρια που έχει επίσης θεσπίσει το Αμερικάνικο Κολλέγιο Ιατρικής Γενετικής και Γονιδιωματικής. Από την ανάλυση, εντοπίστηκαν συνολικά 82 παραλλαγές, που ταυτοποιούνται ως δευτερεύοντα ευρήματα, σε 99 δείγματα (99/1000, 9.9%). Αυτές οι παραλλαγές αξιολογήθηκαν ως προς την κλινική τους σημασία και τις πιθανές επιπτώσεις τους στην υγεία των ασθενών. Το 65% των ευρημάτων (53/82) σχετίζεται με αυτοσωμικούς επικρατείς φαινοτύπους και το 35% (29/82) με αυτοσωμικούς υπολειπόμενους φαινοτύπους. Τα επικρατέστερα ευρήματα, περιλαμβάνουν παραλλαγές σε γονίδια που σχετίζονται με καρδιαγγειακούς φαινοτύπους (39%, 32/82) και αντιστοιχούν στο 4% των δειγμάτων που αναλύθηκαν (40/1000). Η πλειονότητα αυτών των παραλλαγών ευθύνεται για την εμφάνιση αυτοσωμικών επικρατών μυοκαρδιοπαθειών (22/32, 69%). Επιπρόσθετα, 25 δείγματα (2.5%, 25/1000) εμφανίζουν φορεία για το αυτοσωμικό υπολειπόμενο σύνδρομο Wilson. Υψηλά ποσοστά παραλλαγών εμφανίστηκαν και σε γονίδια που σχετίζονται με καρκινικούς φαινοτύπους (24%, 20/82), με το 40% εξ ‘αυτών (8/20) να ταυτοποιούνται σε γονίδια που σχετίζονται με τον καρκίνο του μαστού και των ωοθηκών. Τα αποτελέσματα μας αναδεικνύουν την αξία της αλληλούχησης επόμενης γενιάς, όχι μόνο στη διάγνωση σπάνιων ασθενειών αλλά και στον εντοπισμό κλινικά αξιοποιήσιμων δευτερευόντων ευρημάτων. Αυτά τα δεδομένα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την ενημέρωση και εκσυγχρονισμό των στρατηγικών πρόληψης και έγκαιρης διάγνωσης που προσφέρονται από το εθνικό σύστημα υγείας και για την ανάπτυξη της εξατομικευμένης ιατρικής σε επίπεδο πληθυσμού.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Μηνακάκη Στεφανία-Νίκη
  • Minakaki Stefania-Niki

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3410086

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Μηνακάκη Στεφανία-Νίκη; Minakaki Stefania-Niki. Αναζήτηση και αξιολόγηση Δευτερευόντων Ευρημάτων (Secondary Findings) σε δεδομένα Αλληλούχησης Επόμενης Γενιάς (Exome sequencing) που διερευνήθηκαν για σπάνια γενετικά νοσήματα. 2024. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3410086