National and Kapodistrian University of Athens
Ορισμοί σήψης- νέοι ορισμοί, σύγκριση με παλαιότερους, πλεονεκτήματα των νεότερων έναντι των παλαιότερων
Abstract
dc:descriptionΗ σήψη αποτελεί μία από τις κύριες αιτίες νοσηρότητας και θνητότητας παγκοσμίως. Η διάγνωση και έγκαιρη παρέμβαση είναι κρίσιμες, ωστόσο λόγω της ετερογένειας του συνδρόμου, η έγκαιρη αναγνώριση και εφαρμογή εξατομικευμένων παρεμβάσεων είναι συχνά δυσχερής. Η σήψη ορίζεται ως οργανική ανεπάρκεια προκαλούμενη από τη διαταραγμένη ανοσιακή απόκριση του ξενιστή σε μια λοίμωξη. Βιοδείκτες, όπως η C-αντιδρώσα πρωτεΐνη(CRP), ο διαλυτός υποδοχέας ουροκινάσης πλασμινογόνου (suPAR) και η προκαλσιτονίνη (PCT), χρησιμοποιούνται για τη διάγνωση και την παρακολούθηση της νόσου. Οι ορισμοί της σήψης έχουν εξελιχθεί μέσω τριών κύριων συνεδρίων ομοφωνίας: 1. Sepsis-1 (1991): Η σήψη ορίστηκε ως η συστηματική απόκριση στη λοίμωξη, βασισμένη στα κριτήρια του Συνδρόμου Συστηματικής Φλεγμονώδους Απόκρισης (SIRS), δηλαδή υψηλή ή χαμηλή θερμοκρασία , υψηλές σφίξεις, ταχύπνοια και αυξημένος ή μειωμένος αριθμός λευκών αιμοσφαιρίων. 2. Sepsis-2 (2001): Τα σημεία και συμπτώματα της σήψης διευρύνθηκαν και περιγράφηκαν λεπτομερέστερα και τονίστηκε ο ρόλος των βιοδεικτών στην έγκαιρη διάγνωση. 3. Sepsis-3 (2016): Η σήψη επαναπροσδιορίστηκε ως «απειλητική για τη ζωή οργανική δυσλειτουργία λόγω απορρυθμισμένης απόκρισης του ξενιστή στη λοίμωξη». Παράλληλα καταργήθηκαν οι όροι σηψαιμία και σοβαρή σήψη. Έγινε εισαγωγή των κριτηρίων SOFA (Sequential Organ Failure Assessment) και qSOFA (quick SOFA) για την εκτίμηση της οργανικής δυσλειτουργίας και την άμεση αναγνώριση της σήψης. Η βαθμολογία SOFA (Sequential Organ Failure Assessment) είναι ένα διαδεδομένο σύστημα, που χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της σοβαρότητας της νοσηρότητας και της δυσλειτουργίας των οργάνων σε ασθενείς που εισάγονται στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ). Αναπτύχθηκε για να παρέχει αντικειμενικά δεδομένα σχετικά με την επιπλοκή της κρίσιμης νόσου σε πολλές ομάδες ασθενών, καθιστώντας δυνατή την καταγραφή της προόδου ή της επιδείνωσης της κατάστασής τους με την πάροδο του χρόνου. Η βαθμολογία SOFA αξιολογεί έξι βασικά συστήματα οργάνων (αναπνευστικό, καρδιαγγειακό, ήπαρ, σύστημα πήξης, νεφρικό, κεντρικό νευρικό σύστημα). Κυμαίνεται από 0 έως 4, με την αύξηση της βαθμολογίας να υποδηλώνει επιδείνωση της λειτουργίας του συστήματος. Η αξιολόγηση της βαθμολογίας SOFA συνήθως γίνεται κατά την εισαγωγή του ασθενούς στη ΜΕΘ και στη συνέχεια ανά τακτικά διαστήματα για να καταγραφεί η εξέλιξη της κατάστασής του. Οι αλλαγές στη βαθμολογία SOFA κατά 2 ή περισσότερες μονάδες έχουν συσχετιστεί με αυξημένη θνητότητα και είναι ενδεικτικές της επιδείνωσης της νοσηρότητας. Το qSOFA (quick SOFA) εκτιμώντας τρεις κλινικές παραμέτρους: ταχύπνοια, υπόταση, αλλαγή στην κατάσταση νοητικής λειτουργίας, αποτελεί ένα απλούστερο εργαλείο αξιολόγησης. Έχει στόχο την ταχεία αναγνώριση των ασθενών με υψηλό κίνδυνο επιδείνωσης. Και τα δύο συστήματα, SOFA και qSOFA συνεχίζουν να χρησιμοποιούνται σε κλινικές μελέτες και στην καθημερινή κλινική πρακτική για την αξιολόγηση της σήψης και της σοβαρότητας της νόσου, παρέχοντας πολύτιμες πληροφορίες για τη διαχείριση των ασθενών σε κρίσιμη κατάσταση. Οι νέοι ορισμοί της σήψης, όπως αναπτύχθηκαν από το Sepsis-3, έχουν προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα αλλά και μειονεκτήματα στον τομέα της κλινικής ιατρικής και της επιστημονικής κοινότητας. Τα πλεονεκτήματα συνοψίζονται στη βελτίωση στον προσδιορισμό της σήψης και της συσχέτισης ως σοβαρή κατάσταση, στην απλούστευση στην ονοματολογία, στην ανεξαρτησία από SIRS και στην επικαιροποίηση στην παγκόσμια κοινότητα. Οι νέοι ορισμοί της σήψης φαίνεται να φέρουν και μειονεκτήματα, όπως περιορισμένη εφαρμοσιμότητα, επικυρωτική συναίνεση και εφαρμογή στην κλινική πράξη και σύγχυση λόγω διαφοροποιήσεων με προηγούμενους ορισμούς. Η σημασία της αποτελεσματικής διαχείρισης της σήψης αναδεικνύεται σε μια συνεχή συζήτηση στην ιατρική κοινότητα . Οι νέοι ορισμοί και οι προσεγγίσεις αξιολόγησης, όπως το Sepsis-3 και το qSOFA, έχουν προκαλέσει διχογνωμίες σχετικά με την αποτελεσματικότητά τους στην καθημερινή κλινική πράξη. Εκφράζονται αμφιβολίες για την εφαρμοσιμότητα και την ακρίβεια των νέων κριτηρίων, ιδιαίτερα εκτός των Μονάδων Εντατικής Θεραπείας. Υποστηρίζεται ότι η χρήση του qSOFA για την ανίχνευση της σήψης πρέπει να συμπληρώνεται από άλλες κλινικές παραμέτρους και όχι να χρησιμοποιείται αυτομάτως. Προτείνεται η διατήρηση κριτηρίων SIRS για την ανίχνευση της λοίμωξης, παράλληλα με την αξιολόγηση της δυσλειτουργίας των οργάνων. Η προσεκτική εφαρμογή των νέων ορισμών στην κλινική πράξη είναι απαραίτητη για την επίτευξη βέλτιστης διαχείρισης των σηπτικών ασθενών και για την αποφυγή πιθανών παρεξηγήσεων.ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η σήψη αποτελεί μία από τις κύριες αιτίες νοσηρότητας και θνητότητας παγκοσμίως. Η διάγνωση και έγκαιρη παρέμβαση είναι κρίσιμες, ωστόσο λόγω της ετερογένειας του συνδρόμου, η έγκαιρη αναγνώριση και εφαρμογή εξατομικευμένων παρεμβάσεων είναι συχνά δυσχερής. Η σήψη ορίζεται ως οργανική ανεπάρκεια προκαλούμενη από τη διαταραγμένη ανοσιακή απόκριση του ξενιστή σε μια λοίμωξη. Βιοδείκτες, όπως η C-αντιδρώσα πρωτεΐνη(CRP), ο διαλυτός υποδοχέας ουροκινάσης πλασμινογόνου (suPAR) και η προκαλσιτονίνη (PCT), χρησιμοποιούνται για τη διάγνωση και την παρακολούθηση της νόσου. Οι ορισμοί της σήψης έχουν εξελιχθεί μέσω τριών κύριων συνεδρίων ομοφωνίας: 1. Sepsis-1 (1991): Η σήψη ορίστηκε ως η συστηματική απόκριση στη λοίμωξη, βασισμένη στα κριτήρια του Συνδρόμου Συστηματικής Φλεγμονώδους Απόκρισης (SIRS), δηλαδή υψηλή ή χαμηλή θερμοκρασία , υψηλές σφίξεις, ταχύπνοια και αυξημένος ή μειωμένος αριθμός λευκών αιμοσφαιρίων. 2. Sepsis-2 (2001): Τα σημεία και συμπτώματα της σήψης διευρύνθηκαν και περιγράφηκαν λεπτομερέστερα και τονίστηκε ο ρόλος των βιοδεικτών στην έγκαιρη διάγνωση. 3. Sepsis-3 (2016): Η σήψη επαναπροσδιορίστηκε ως «απειλητική για τη ζωή οργανική δυσλειτουργία λόγω απορρυθμισμένης απόκρισης του ξενιστή στη λοίμωξη». Παράλληλα καταργήθηκαν οι όροι σηψαιμία και σοβαρή σήψη. Έγινε εισαγωγή των κριτηρίων SOFA (Sequential Organ Failure Assessment) και qSOFA (quick SOFA) για την εκτίμηση της οργανικής δυσλειτουργίας και την άμεση αναγνώριση της σήψης. Η βαθμολογία SOFA (Sequential Organ Failure Assessment) είναι ένα διαδεδομένο σύστημα, που χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της σοβαρότητας της νοσηρότητας και της δυσλειτουργίας των οργάνων σε ασθενείς που εισάγονται στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ). Αναπτύχθηκε για να παρέχει αντικειμενικά δεδομένα σχετικά με την επιπλοκή της κρίσιμης νόσου σε πολλές ομάδες ασθενών, καθιστώντας δυνατή την καταγραφή της προόδου ή της επιδείνωσης της κατάστασής τους με την πάροδο του χρόνου. Η βαθμολογία SOFA αξιολογεί έξι βασικά συστήματα οργάνων (αναπνευστικό, καρδιαγγειακό, ήπαρ, σύστημα πήξης, νεφρικό, κεντρικό νευρικό σύστημα). Κυμαίνεται από 0 έως 4, με την αύξηση της βαθμολογίας να υποδηλώνει επιδείνωση της λειτουργίας του συστήματος. Η αξιολόγηση της βαθμολογίας SOFA συνήθως γίνεται κατά την εισαγωγή του ασθενούς στη ΜΕΘ και στη συνέχεια ανά τακτικά διαστήματα για να καταγραφεί η εξέλιξη της κατάστασής του. Οι αλλαγές στη βαθμολογία SOFA κατά 2 ή περισσότερες μονάδες έχουν συσχετιστεί με αυξημένη θνητότητα και είναι ενδεικτικές της επιδείνωσης της νοσηρότητας. Το qSOFA (quick SOFA) εκτιμώντας τρεις κλινικές παραμέτρους: ταχύπνοια, υπόταση, αλλαγή στην κατάσταση νοητικής λειτουργίας, αποτελεί ένα απλούστερο εργαλείο αξιολόγησης. Έχει στόχο την ταχεία αναγνώριση των ασθενών με υψηλό κίνδυνο επιδείνωσης. Και τα δύο συστήματα, SOFA και qSOFA συνεχίζουν να χρησιμοποιούνται σε κλινικές μελέτες και στην καθημερινή κλινική πρακτική για την αξιολόγηση της σήψης και της σοβαρότητας της νόσου, παρέχοντας πολύτιμες πληροφορίες για τη διαχείριση των ασθενών σε κρίσιμη κατάσταση. Οι νέοι ορισμοί της σήψης, όπως αναπτύχθηκαν από το Sepsis-3, έχουν προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα αλλά και μειονεκτήματα στον τομέα της κλινικής ιατρικής και της επιστημονικής κοινότητας. Τα πλεονεκτήματα συνοψίζονται στη βελτίωση στον προσδιορισμό της σήψης και της συσχέτισης ως σοβαρή κατάσταση, στην απλούστευση στην ονοματολογία, στην ανεξαρτησία από SIRS και στην επικαιροποίηση στην παγκόσμια κοινότητα. Οι νέοι ορισμοί της σήψης φαίνεται να φέρουν και μειονεκτήματα, όπως περιορισμένη εφαρμοσιμότητα, επικυρωτική συναίνεση και εφαρμογή στην κλινική πράξη και σύγχυση λόγω διαφοροποιήσεων με προηγούμενους ορισμούς. Η σημασία της αποτελεσματικής διαχείρισης της σήψης αναδεικνύεται σε μια συνεχή συζήτηση στην ιατρική κοινότητα . Οι νέοι ορισμοί και οι προσεγγίσεις αξιολόγησης, όπως το Sepsis-3 και το qSOFA, έχουν προκαλέσει διχογνωμίες σχετικά με την αποτελεσματικότητά τους στην καθημερινή κλινική πράξη. Εκφράζονται αμφιβολίες για την εφαρμοσιμότητα και την ακρίβεια των νέων κριτηρίων, ιδιαίτερα εκτός των Μονάδων Εντατικής Θεραπείας. Υποστηρίζεται ότι η χρήση του qSOFA για την ανίχνευση της σήψης πρέπει να συμπληρώνεται από άλλες κλινικές παραμέτρους και όχι να χρησιμοποιείται αυτομάτως. Προτείνεται η διατήρηση κριτηρίων SIRS για την ανίχνευση της λοίμωξης, παράλληλα με την αξιολόγηση της δυσλειτουργίας των οργάνων. Η προσεκτική εφαρμογή των νέων ορισμών στην κλινική πράξη είναι απαραίτητη για την επίτευξη βέλτιστης διαχείρισης των σηπτικών ασθενών και για την αποφυγή πιθανών παρεξηγήσεων.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Νανούση Σοφία
- Nanousi Sofia
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3410622