Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Οι παραλλαγές του ρυθμικού σχήματος 3+2+2 από τη σκοπιά ενός υπερ-τοπικού λαουτιέρη

Abstract

dc:description

Η παρουσία του λαούτου είναι δεδομένη τόσο στις «κομπανίες» των ηπειρωτικών περιοχών της Ελλάδας (Μακεδονία, Θράκη, Ήπειρος, Θεσσαλία, Ρούμελη και Πελοπόννησος), όσο και στις «ζυγιές» της νησιωτικής δημοτικής μουσικής. Σε κάποιες περιπτώσεις, λειτουργεί ως σολιστικό όργανο, αλλά κυρίως εμφανίζεται με ρόλο συνοδευτικό. Αυτήν ακριβώς την πτυχή του λαούτου θέλησα να αναδείξω στην παρούσα μελέτη, θεωρώντας ότι δεν έχει λάβει την απαραίτητη προσοχή σε ερευνητικό επίπεδο. Εξάλλου, ο τρόπος συνοδείας του επηρεάζεται από πολλές μεταβλητές, όπως η κατασκευή του, το εκάστοτε τοπικό μουσικό ιδίωμα, οι ιδιαιτερότητες απαιτήσεις κάθε περίστασης που συνδέεται με τη μουσική πράξη, αλλά και ο ίδιος ο λαουτιέρης. Σε τούτο το πόνημα, επέλεξα να ασχοληθώ εκτενώς με το ρυθμικό σχήμα των 7/8 (3+2+2), το οποίο στη γλώσσα των μουσικών είναι γνωστό ως «καλαματιανός». Παρόλο που το ρεπερτόριο του λαούτου είναι τεράστιο, έσκυψα πάνω από τη συγκεκριμένη ρυθμική παραλλαγή, γιατί, εκτός του ότι εμφανίζεται σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας, έχω πειστεί βαθιά πως η σχέση που δημιουργείται μεταξύ αυτής και του οργάνου μπορεί να αναδείξει τη μοναδικότητα και των δύο. Η προσέγγιση της σχέσης μεταξύ λαούτου και «καλαματιανού» ρυθμού έγινε με τους εξής δυο τρόπους: Η πρώτη περιλαμβάνει την ανάλυση του ρυθμικού σκέλους παλαιών —ακόμα και ορισμένων που δεν περιείχαν λαούτο— ηχογραφήσεων, ως προς το δεξί χέρι (την «πενιά») του λαουτιέρη, ενώ η δεύτερη βασίζεται σε μια πιο βιωματική προσέγγιση, όπου η προσωπική μου τριβή με το όργανο ήρθε να πλεχτεί με όσα μου είπαν, μέσα από συνεντεύξεις, επτά μουσικοί εκτελεστές, η καλλιτεχνική πορεία των οποίων είναι συνυφασμένη με το λαούτο. Τα συμπεράσματα που προέκυψαν από τα παραπάνω καθιστούν αναγκαία την καταγραφή του τρόπου εκτέλεσης της συγκεκριμένης ρυθμικής παραλλαγής, ανάλογα με το ποιος, πού, πότε, πώς και γιατί την εκτελεί.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Καψοκέφαλος Χαράλαμπος
  • Kapsokefalos Charis

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3413109

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Καψοκέφαλος Χαράλαμπος; Kapsokefalos Charis. Οι παραλλαγές του ρυθμικού σχήματος 3+2+2 από τη σκοπιά ενός υπερ-τοπικού λαουτιέρη. 2024. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3413109