Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Μεταβολομική Ανάλυση Εξωσωμάτων και Μεταβολικός Αναπρογραμματισμός στο Πολλαπλό Μυέλωμα

Abstract

dc:description

Το Πολλαπλό Μυέλωμα είναι η δεύτερη πιο κοινή αιματολογική κακοήθεια και αντιπροσωπεύει το 13% των αιματολογικών κακοηθειών. Αν και η διαχείριση της νόσου και δη, η ολική επιβίωση των ασθενών έχει βελτιωθεί σημαντικά, με ποικίλες θεραπευτικές προσεγγίσεις να είναι πλέον διαθέσιμες, ενυπάρχει σημαντική ετερογένεια που δυσχεραίνει την επιλογή της κατάλληλης θεραπείας στον κατάλληλο ασθενή, υπό το πρίσμα της ελάχιστης υπολειπόμενης νόσου, της συχνά εμφανιζόμενης υποτροπής, αλλά κα της αντίστασης στη θεραπεία. Η παρούσα εργασία εστιάζει στον μεταβολικό αναπρογραμματισμό στο ΠΜ, μέσω μεταβολομικής ανάλυσης των εξωσωμάτων, διερευνώντας, παράλληλα, τον ρόλο των εξωσωμάτων ως υποψήφιοι μεταφραστικοί βιοδείκτες. Τα εξωσώματα χαρακτηρίζονται ποιοτικά και ποσοτικά, εφαρμόζοντας υπολογιστικές και εργαστηριακές προσεγγίσεις και αποδίδεται έμφαση στους μεταβολίτες που εμπεριέχουν, αναφορικά με τις ομάδες ασθενών υπό μελέτη, βάσει της διήθησης του ΜΟ από μυελωματικά κύτταρα (υψηλή, μεσαία και χαμηλή διήθηση). Η υπόθεση εργασίας μας βασίζεται στην προϋπόθεση πως οι μεταβολίτες που εμπεριέχονται στα εξωσώματα αντικατοπτρίζουν τον μεταβότυπο των κυττάρων από τα οποία προέρχονται, καθώς τα εξωσώματα διαμεσολαβούν την διακυτταρική επικοινωνία. Αν και το φαινόμενο Warburg έχει μελετηθεί εκτενώς, παραμένει το ερώτημα αν αποτελεί φαινόμενο ή επιφαινόμενο, καθώς και ποιος είναι ο λειτουργικός του ρόλος στο ΠΜ: υπάρχουν, λοιπόν, μεταβότυποι, χαρακτηριστικοί του διαφορετικού βαθμού διήθησης του ΜΟ από μυελωματικά κύτταρα (υψηλή, μεσαία και χαμηλή διήθηση); Στην παρούσα εργασία διερευνάται η απόδειξη/ εφικτότητα της ιδέας (proof of concept). Στην παρούσα διπλωματική εργασία, πραγματοποιήθηκαν για πρώτη φορά μη στοχευμένες και στοχευμένες μεταβολομικές αναλύσεις σε ομάδες ασθενών με διαφορετική διήθηση του ΜΟ από μυελωματικά κύτταρα σε α) εξωσώματα πλάσματος του ΜΟ, β) εμπύρηνα κύτταρα του ΜΟ και γ) εμπύρηνα κύτταρα πλάσματος περιφερικού αίματος (ενώ τα δεδομένα αναλύθηκαν και υπό το πρίσμα δεδομένων μεταβολομικής στο πλάσμα του ΜΟ, το πλάσμα περιφερικού αίματος, καθώς και σε εμπύρηνα κύτταρα του ΜΟ και του περιφερικού αίματος στους ίδιους ασθενείς). Τα ευρήματά μας υποδεικνύουν τον μεταβότυπο [πυροκατεχόλη/ Ν4-Ακετυλοκυτιδίνη/ δυνορφίνη Α (6-8)] στα εξωσώματα πλάσματος του ΜΟ, ικανό να διαχωρίσει τις ομάδες ασθενών με υψηλή διήθηση στον ΜΟ έναντι της ομάδας ασθενών με χαμηλή διήθηση στον ΜΟ. Επιπρόσθετα, τα αποτελέσματά μας αναδεικνύουν μεταβότυπους, που αφορούν στα εμπύρηνα κύτταρα του ΜΟ ή/και του περιφερικού αίματος και διαχωρίζουν τις λοιπές ομάδες ελέγχου. Σημαντικά, μεταβολίτες που προτείνονται, στην παρούσα μελέτη, επικυρώθηκαν και σε δημόσια διαθέσιμα δεδομένα (τη μόνη αντίστοιχη μελέτη με τίτλο «Identifying metabolic adaptations characteristic of multiple myeloma cells via mass spectrometry-based metabolite profiling from Peripheral Plasma» και κωδικό «ST000787» που έλαβε χώρα στην Mayo Clinic και υποβλήθηκε το 2017 στο Metabolomics Workbench). Αν και ο σχεδιασμός, η μεθοδολογία, αλλά και ο σκοπός των δύο εργασιών είναι αρκετά διαφορετικός, μεταβολίτες που ταυτοποιούνται και υποδεικνύονται στην εργασία ενυπάρχουν και στη μελέτη «ST000787». Πρωτεύοντα μεταβολικά μονοπάτια στα εμπύρηνα κύτταρα περιλαμβάνουν τον μεταβολισμό της πυριμιδίνης, των πουρινών, των αμινοξέων, του αζώτου, καθώς και την γλυκόλυηση, τον κύκλο του κιτρικού οξέος και τον κύκλο της ουρίας. Αναφορικά με τα εξωσώματα, υποδεικνύεται ο μεταβολισμός των πουρινών, ο μεταβολισμός των αμινοξέων, ο κύκλος του κιτρικού οξέος και ο κύκλος της ουρίας. Με βάση τα δεδομένα της εργασίας, η απόδειξη/ εφικτότητα της ιδέας (proof of concept) επιβεβαιώνεται: υπάρχουν, μεταβότυποι, χαρακτηριστικοί του διαφορετικού βαθμού διήθησης του ΜΟ από μυελωματικά κύτταρα (υψηλή, μεσαία και χαμηλή διήθηση). Φυσικά, χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση του μεταβολικού φορτίου των εξωσωμάτων, τόσο σε ασθενείς με ΠΜ, αλλά και σε ασθενείς με MGUS, SMM και ΕΜΜ, προς μια πιο ολιστική ερμηνεία του μεταβολικού αναπρογραμματισμού στο ΠΜ ή/και χαρτογράφηση του ρόλου των εξωσωμάτων, ιδανικά σε συνδυασμό με την ελάχιστη υπολειπόμενη νόσο. Τα παραπάνω είναι ιδιάζουσας σημασίας, σήμερα, υπό το πρίσμα της υγρής βιοψίας και της μεταφραστικής ιατρικής ακριβείας («translational precision medicine»)

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Πλατανιά Νεφέλη
  • Platania Nefeli

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3413860

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Πλατανιά Νεφέλη; Platania Nefeli. Μεταβολομική Ανάλυση Εξωσωμάτων και Μεταβολικός Αναπρογραμματισμός στο Πολλαπλό Μυέλωμα. 2024. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3413860