National and Kapodistrian University of Athens
Μελέτη της μυκητιακής φερουλικής εστεράσης FoFaeC και τροποποιήσεών της σε τεχνητά και φυσικά υποστρώματα
Abstract
dc:descriptionΣτις μέρες μας, το ζήτημα της εξάντλησης των μη ανανεώσιμων φυσικών πόρων και η μόλυνση του περιβάλλοντος από πλαστικό αποτελούν σοβαρά και καίρια ζητήματα για την παγκόσμια κοινότητα. Προτείνονται πλέον όλο και νεότερες στρατηγικές διαχείρισης των πλαστικών ρύπων και επαναχρησιμοποίησης των επιμέρους συστατικών τους, με σημαντική την συμβολή των μικροοργανισμών και των μεταβολικών τους προϊόντων. Ταυτόχρονα, αναζητούνται πλέον από ακαδημαϊκούς, αλλά και βιομηχανικούς φορείς νέοι τρόποι αξιοποίησης των παραπροϊόντων των αγροτικών βιομηχανιών, με σκοπό την εκμετάλλευση ανανεώσιμων πηγών όπως είναι η φυτική βιομάζα για την παραγωγή υλικών, χημικών ενώσεων και φαρμακευτικών σκευασμάτων. Στον ερευνητικό τομέα, ο κλάδος της βιοτεχνολογίας ασχολείται σε μεγάλο βαθμό με την μελέτη και βελτιστοποίηση ενζύμων, με στόχο την κατασκευή βιοκαταλυτικών συστημάτων που δύνανται να συμβάλλουν σε τέτοιες βιομηχανικές διαδικασίες. Η παρούσα μελέτη διερευνά την ενεργότητα της φερουλικής εστεράσης FoFaeC από τον μύκητα Fusarium oxysporum και τις σημειακές μεταλλαγές του ενζύμου: G122S, T202E, G122S/I415F, T202E/I415F, G122S/T2023 και G122S/T202E/I415F, που κατασκευάστηκαν και μελετήθηκαν στο παρελθόν με στόχο την αύξηση της συγγένειας του ενζύμου στο μονομερές του PET, το MHET. Στο πειραματικό κομμάτι της παρούσας διπλωματικής εργασίας, το φυσικού τύπου ένζυμο και τα λοιπά μεταλλάγματα εκφράστηκαν στο ετερόλογο σύστημα της P. pastoris X33 και πάρθηκε τελικά ένα ακατέργαστο εκχύλισμα των εκκρινόμενων μεταβολικών προϊόντων της ζύμης, μέσα στο οποίο περιεχόταν και το ένζυμο ενδιαφέροντος. Στη συνέχεια, διερευνήθηκε η δράση τους στο απλό τεχνητό υπόστρωμα mFA, αλλά και σε ένα φυσικό υπόστρωμα, το πίτυρο σίτου, που αποτελεί και αυτό έναν άφθονο ανανεώσιμο πόρο, από τον οποίο μπορούν να εξαχθούν υψηλής προστιθέμενης αξίας ενώσεις. Μια τέτοια είναι και το φερουλικό οξύ, του οποίου την απελευθέρωση καταλύει η FoFaeC, διασπώντας τους εστερικούς δεσμούς μεταξύ αυτού και της αραβινοξυλάνης. Όσον αφορά το υπόστρωμα mFA, τα αποτελέσματα έδειξαν ότι σε αυτό έδρασαν αποτελεσματικότερα η WT, η G122S, η T202E, αλλά και η G122S/T202E, ενώ η WT πρωτεΐνη εμφάνισε την μέγιστη ενεργότητα. Η FoFaeC G122S πλησίασε περισσότερο τις τιμές της WT, με την G122S/T202E και την T202E να ακολουθούν. Το φυσικού τύπου ένζυμο και οι παραλλαγές του, φάνηκε να έχουν ανάλογη συγκριτική δράση με αυτή της προαναφερθείσας αντίδρασης όσον αφορά τις ενζυμικές αντιδράσεις με το φυσικό υπόστρωμα, όπου μετρήθηκε η απελευθέρωση φερουλικού οξέος στην 1h και στις 4h επώασης. Στη συγκεκριμένη περίπτωση βέβαια παρατηρήθηκε μείωση του ρυθμού δράσης στις 4h και για αυτό κρίνεται απαραίτητη η μελλοντική διερεύνηση των κινητικών παραμέτρων, ώστε να γίνει ακριβής ποσοτικοποίηση της ειδικής ενεργότητας εντός της γραμμικής περιοχής δράσης του ενζύμου. Επίσης, η ποσότητα του απελευθερωμένου φερουλικού οξέος ήταν σχετικά υψηλή σε όλα τα δείγματα, με νούμερα συγκρίσιμα και σε ορισμένες περιπτώσεις υψηλότερα σε σχέση με άλλες μελέτες στην βιβλιογραφία. Αξιοπρόσεκτο είναι το γεγονός ότι κοινό στοιχείο των συγκριτικά λιγότερο ενεργών μεταλλαγμάτων αποτελεί η σημειακή αλλαγή I415F. Πιθανώς το κατάλοιπο φαινυλαλανίνη παρεμποδίζει την είσοδο του υποστρώματος στο ενεργό κέντρο, καθιστώντας την υδρόφοβη περιοχή του στενότερη και λιγότερο προσβάσιμη, οδηγώντας στη μείωση της συγγένειας του ενζύμου στο υπόστρωμα. Επιπλέον, η αντικατάσταση του καταλοίπου θρεονίνη από γλουταμικό οξύ στην θέση 202 θα έπρεπε να βελτιώσει την δομή της οπής οξυανιόντος και άρα αυξημένη καταλυτική δράση στο υπόστρωμα MHET. Πειραματικά, στα εξεταζόμενα υποστρώματα φάνηκε ότι η μεταλλαγή αυτή οδήγησε στη μείωση της ενζυμικής δράσης. Τέλος, η τροποποίηση του καταλοίπου 122 από γλυκίνη σε σερίνη επίσης δημιουργήθηκε με την λογική της δημιουργίας μιας βελτιστοποιημένης οπής οξυανιόντος. Σε αυτή την περίπτωση, παρατηρήθηκε αυξημένη απελευθέρωση φερουλικού οξέος μόνο στις 4h επώασης της αντίδρασης στο υπόστρωμα DSWB. Βέβαια, οι μεταλλαγές σχεδιάστηκαν για την αύξηση της δράσης της FoFaeC στο MHET, που διαφέρει από τα υποστρώματα που εξετάζονται στην παρούσα διπλωματική εργασία. Ακόμα, η προσθήκη του ενζύμου ξυλανάση στην αντίδραση με το φυσικό υπόστρωμα είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση της απόδοσης των ενζύμων, γεγονός αναμενόμενο λόγω της συνεργιστικής δράσης ξυλανασών και φερουλικών εστερασών στην υδρόλυση της ημικυτταρίνης. Αυτό φάνηκε και στα αποτελέσματα της δοκιμασίας DNS, στην οποία παρατηρήθηκε υψηλότερη συγκέντρωση των μετρήσιμων αναγωγικών σακχάρων όταν είχε προστεθεί στο δείγμα ξυλανάση. Συμπερασματικά, η WT FoFaeC και οι μεταλλάξεις G122S, G122S/T2023 και T202E είχαν αξιοσημείωτη ενεργότητα στην υδρόλυση των εστερικών δεσμών μεταξύ φερουλικού οξέος και αραβινοξυλάνης. Το συμπέρασμα αυτό έρχεται σε αντίθεση με προηγούμενη μελέτη, στην οποία το WT ένζυμο και οι προαναφερθείσες μεταλλαγές εξετάστηκαν ως προς την ενεργότητα στο MHET. Είχε διαπιστωθεί ότι μόνο το μετάλλαγμα G122S και η WT δρουν στο εν λόγω υπόστρωμα, με το πρώτο να παρουσιάζει υψηλότερη δράση σε σχέση με την WT. Όλα τα παραπάνω αποτελούν μια ένδειξη της υψηλής εξειδίκευσης του ενζύμου, το οποίο δρα διαφορετικά στο κάθε υπόστρωμα. Βέβαια, το ένζυμο και τα εξεταζόμενα μεταλλάγματα χρήζουν περαιτέρω μελέτης, κυρίως ως προς την βελτιστοποίηση της διαδικασίας καθαρισμού τους, αλλά και του προσδιορισμού των κινητικών παραμέτρων, ώστε να εξαχθούν ακριβέστερα συμπεράσματα.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Παπή Μαρκέλλα
- Papi Markella
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3414127