National and Kapodistrian University of Athens
Η πεσιμιστική στροφή της Κριτικής Θεωρίας και η εμμενής κριτική θεωρία του Moishe Postone
Abstract
dc:descriptionΗ εργασία αυτή εξετάζει τις θεωρητικές αρχές της Κριτικής Θεωρίας της Σχολής της Φρανκφούρτης υπό τη κριτική σκοπιά του Moishe Postone. Σκοπός της είναι η κατανόηση του βασικού επιχειρήματος του Postone: ότι ο θεωρητικός πεσιμισμός στον οποίο κατέληξε η Κριτική Θεωρία οφείλεται όχι απλώς στην ιστορική συγκυρία εντός της οποίας διαμορφώθηκε, αλλά και στις θεωρητικές αφετηρίες της, αυτές του «παραδοσιακού μαρξισμού». Η εργασία χωρίζεται σε τρία κεφάλαια. Το πρώτο κεφάλαιο περιλαμβάνει μια εισαγωγή στην θεωρητική και πολιτική σκέψη του Postone καθώς και την παρουσίαση των βασικών αξόνων του θεωρωτικού ρεύματος που ονομάζει «παραδοσιακό μαρξισμό». Το δεύτερο κεφάλαιο ερευνά τα θεωρητικά θεμέλια της πρώιμης Κριτικής Θεωρίας, μέσα από την κριτική ματιά του Postone. Εκεί, αρχικά αναπτύσσονται οι βασικοί άξονες της σκέψης του Max Horkheimer που αξιώνουν την επιστημολογική θεμελίωση μιας κριτικής κοινωνικής θεωρίας, όπως αποκρυσταλλώθηκαν στο κείμενό του «Παραδοσιακή και Κριτική Θεωρία» (1937). Στη συνέχεια, μέσα από τα κείμενα του Friedrich Pollock «Είναι ο Εθνικοσοσιαλισμός μια νέα τάξη πραγμάτων;» και «Κρατικός καπιταλισμός: οι δυνατότητες και τα όριά του» (1941), αναπτύσσεται η βασική του θέση για τον κρατικό καπιταλισμό και την «πρωτοκαθεδρία του πολιτικού έναντι του οικονομικού». Ακολουθώντας την σκέψη του Postone, παρουσιάζεται η θεωρητική πορεία που οδήγησε τόσο τον Horkheimer, όσο και τον Pollock, στην πεσιμιστική στροφή της θεωρίας τους, δηλαδή στη σύλληψη της καπιταλιστικής κρατικοκεντρικής κοινωνικής ολότητας ως μη-αντιφατικής. Το τρίτο κεφάλαιο ερευνά την κριτική που ασκεί ο Postone στο ευρύτερο ρεύμα του «παραδοσιακού μαρξισμού». Ξαναδιαβάζοντας τα Grundrisse του Marx, o Postone στοχεύει με την κριτική του, στην θεωρητική ανασυγκρότηση των βασικών μαρξικών κατηγοριών της κεφαλαιο κρατίας. Τέλος, στη βάση της νέας κριτικής σκοπιάς που θέτει ο Postone, εξάγονται κάποια συμπεράσματα σχετικά με την μαρξική θεωρία αλλά και ειδικότερα, των θεωριών του Horkheimer και του Pollock. Συνολικά, η κριτική σκοπιά του Postone παρέχει ένα εύφορο περιβάλλον για μια ανανεωμένη κατανόηση τόσο της Κριτικής Θεωρίας όσο και των βασικών μαρξικών κατηγοριών. Φέρει τα εργαλεία για μια σύγχρονη κριτική του παραδοσιακού μαρξισμού και των πρόσφατων «χειραφετητικών» κινημάτων, αλλά και γενικότερα μπορεί να σταθεί ως οδηγός για την άσκηση κριτικής με επιστημολογική συνοχή.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Παντελεάκης Φίλιππος-Παναγιώτης
- Panteleakis Filippos-Panagiotis
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3414794