Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Έμφυλη Αντιμετώπιση Μαθητών από δασκάλους: Διερεύνηση μέσω της Κοινωνικής Παιδαγωγικής

Abstract

dc:description

Η διάκριση και η ισότητα των φύλων συνδέεται στενά με την εκπαίδευση στην σύγχρονη βιβλιογραφία. Στο πλαίσιο αυτό, η διπλωματική αυτή εργασία έχει ως σκοπό να διερευνήσει τον βαθμό επίδρασης των στερεοτύπων φύλου στην εκπαίδευση. Συγκεκριμένα, θα μελετηθεί αν οι δάσκαλοι και οι δασκάλες των Δημόσιων Δημοτικών Σχολείων της Ελλάδας θεωρούν ότι έχουν διαφορετική στάση απέναντι στα αγόρια και στα κορίτσια μαθητές τους στο πλαίσιο του μαθήματος των Μαθηματικών. Η συγκεκριμένη διπλωματική, λοιπόν, συνδυάζοντας την κοινωνική παιδαγωγική και την κοινωνική νευροεπιστήμη, προσπαθεί να προσεγγίζει μια προβληματοκεντρική κατάσταση. Bασικά ερευνητικά ερωτήματα, που τέθηκαν στο πλαίσιο της παρούσας διπλωματικής εργασίας, προκειμένου να υλοποιηθεί ο σκοπός της, είναι πρώτον, αν πιστεύουν οι δάσκαλοι και δασκάλες ότι αντιμετωπίζουν διαφορετικά τα αγόρια σε σχέση με τα κορίτσια των τάξεων του δημοτικού των Δημόσιων Δημοτικών Σχολείων στο μάθημα των Μαθηματικών, και δεύτερον, αν διαφέρει αυτή η στάση ανάλογα με το φύλο των εκπαιδευτικών. Η αρχική υπόθεση για το αν οι δάσκαλοι ή οι δασκάλες αντιμετωπίζουν έμφυλα προκατειλημμένα τους μαθητές και τις μαθήτριές τους στο μάθημα των μαθηματικών είναι αρνητική. Παρά την υπάρχουσα βιβλιογραφία, που αποδεικνύει το αντίθετο, υπάρχει η πεποίθηση πως υπάρχει σημαντική πρόοδος σε αυτό τον τομέα, καθώς οι εκπαιδευτικοί είναι πιο ευαισθητοποιημένοι ως προς την ισότητα των φύλων, μέσω της συμμετοχής τους σε σεμινάρια, αλλά και λόγω της γενικότερης αλλαγής της κοινωνίας. Θεωρείται πως αντιμετωπίζουν τους μαθητές ισάξια, ανεξαρτήτου φύλου (δικό τους ή των μαθητών τους), άρα επομένως δεν υπάρχει η αντίληψη πως υπάρχει συσχέτιση ανάμεσα στο φύλο των δασκάλων και της διαφορετικής στάσης τους ως προς το φύλο των μαθητών τους. Υιοθετείται, δηλαδή μια νοοτροπία ανάπτυξης (Dweck, 2017), και πιστεύεται πως με προσπάθεια οι εκπαιδευτικοί έχουν καταφέρει να αλλάξουν αυτή την προβληματική κατάσταση. Πριν να ξεκινήσει ο σχεδιασμός της έρευνας, χρειάστηκε να προηγηθεί μια εκτενής βιβλιογραφική ανασκόπηση στις ήδη υπάρχουσες πηγές, που περιλαμβάνουν σύμφωνες ή και αντίθετες απόψεις, προκειμένου να τεθούν τα ερευνητικά ερωτήματα, τα οποία θα απαντηθούν μέσα από τα ευρήματα που συλλέχθηκαν μέσω της διαδικασίας συλλογής δεδομένων με ερωτηματολόγιο. Για να μελετηθούν αυτά τα ερευνητικά ερωτήματα και αφού προηγήθηκε το θεωρητικό μέρος της έρευνας, που παρουσιάζει άλλες έρευνες που σχετίζονται με αυτά, έγινε κριτική επιλογή της μεθοδολογίας και των μεθόδων της μελέτης αυτής. Μετά, ακολούθησε έρευνα για την επιλογή του κατάλληλου ερωτηματολογίου. Επιλέχθηκε ένα ερωτηματολόγιο κλειστού τύπου, που προέρχεται από την διδακτορική διατριβή της Ψιλού (2015), το οποίο έχει δείκτη εσωτερικής συνέπειας Cronbach 0,81, γεγονός που το καθιστά αξιόπιστο. Επιλέχθηκε το συγκεκριμένο, καθώς ανταποκρίνεται στις ανάγκες της έρευνας. Περιλαμβάνει 6 ερωτήσεις δημογραφικών στοιχείων, καθώς και 37 ερωτήσεις, που διερευνούν το κύριο σκοπό της έρευνας αυτής. Το ερωτηματολόγιο σχεδιάστηκε έτσι ώστε οι συμμετέχοντες να μπορούν να το λάβουν αποκλειστικά σε ηλεκτρονική μορφή μέσω συνδέσμου και να το συμπληρώσουν ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας Google Forms. Λόγω της φύσης των ερευνητικών ερωτημάτων της συγκεκριμένης έρευνας, χρησιμοποιήθηκαν δείκτες περιγραφικής και επαγωγικής στατιστικής για την εξαγωγή και παρουσίαση των αποτελεσμάτων. Υπολογίστηκαν δείκτες περιγραφικής στατιστικής, δηλαδή συχνότητες και σχετικές συχνότητες, ώστε να οργανωθούν και να περιγράφουν οι,μεταβλητές της έρευνας, που είναι ποσοτικές. Επίσης, υπολογίστηκε ο δείκτης επαγωγικής στατιστικής ανάλυσης διακύμανσης (T test), ώστε να διερευνηθούν οι διαφορές φύλου των εκπαιδευτικών και να μπορούν να γενικευτούν τα αποτελέσματα σε όλο τον πληθυσμό. Η στατιστική ανάλυση των δεδομένων έγινε με τη χρήση του στατιστικού πακέτου SPSS της IBM. Η παρούσα διπλωματική εργασία προσέγγισε, αρχικά, το ζήτημα σε θεωρητικό επίπεδο και με αυτό τον τρόπο, στο Θεωρητικό Μέρος της, γίνεται μια αναλυτική βιβλιογραφική ανασκόπηση ερευνών με παρόμοιο θέμα ενδιαφέροντος. Εκτός, όμως, από το θεωρητικό κομμάτι, περιλαμβάνεται, επίσης, ο σχεδιασμός και η εφαρμογή έρευνας. Η μεθοδολογία που έχει επιλεγεί, καθώς κρίθηκε η πιο κατάλληλη δεδομένου του θέματος, είναι το θετικιστικό παράδειγμα. Ως αναφορά την δειγματοληψία, από τον συνολικό πληθυσμό των Δημόσιων Δημοτικών Σχολείων της Ελλάδας (εξαιρούνται τα πρότυπα, ειδικά και ιδιωτικά σχολεία), έχουν επιλεχθεί 320 εκπαιδευτικοί (67,19% γυναίκες και 32,19% άνδρες) με την χρήση της βολικής δειγματοληψίας. Επιλέγεται, επιπλέον, δειγματοληψία κριτηρίου, καθώς θα επιλεγούν μόνο τα δημόσια σχολεία. Το δείγμα, δηλαδή, αποτέλεσαν όσοι/ες επέλεξαν να συμμετάσχουν στην έρευνα. Τα ευρήματα έδειξαν πως, όσον αφορά το ερευνητικό ερώτημα που εξετάζει αν πιστεύουν οι δάσκαλοι και δασκάλες ότι αντιμετωπίζουν διαφορετικά τα αγόρια σε σχέση με τα κορίτσια των τάξεων του δημοτικού των Δημόσιων Δημοτικών Σχολείων στο μάθημα των Μαθηματικών (ερώτημα πρώτο), δεν υπάρχει στατιστικά σημαντική συσχέτιση μεταξύ των μεταβλητών. Ωστόσο, όσον αφορά το ερώτημα που εξετάζει αν διαφέρει αυτή η στάση ανάλογα με το φύλο των εκπαιδευτικών (ερώτημα δεύτερο), εντοπίστηκαν στατιστικά σημαντικά διαφοροποιήσεις στις απαντήσεις των εκπαιδευτικών ανάλογα με το δικό τους φύλο. Σε όλες τις ερωτήσεις, υπήρχε μια στατιστικά σημαντική μερίδα ανδρών που είχε έντονες έμφυλες προκαταλήψεις ως προς τα φύλα. Τελειώνοντας, όσον αφορά την χρονική περίοδο διεξαγωγής της έρευνας, ξεκίνησε το τρίτο τρίμηνο της σχολικής χρονιάς. Το διάστημα αυτό άφηνε το περιθώριο στους εκπαιδευτικούς να κατανοήσουν τις δυνατότητες των μαθητών τους και ταυτόχρονα, να συνειδητοποιήσουν αν εμφανίζουν έμφυλα προκατειλημένες συμπεριφορές. Το πρώτο στάδιο ήταν να δημιουργηθεί το ερωτηματολόγιο σε εφαρμογή/λογισμικό στο διαδίκτυο και συγκεκριμένα στο google forms. Η ολοκλήρωση της δημιουργίας του ερωτηματολογίου στο Google Forms έγινε τον Απρίλιο του 2023. Σε δεύτερο χρόνο και συγκεκριμένα τον Μάιο του 2023, μοιράστηκαν τα ερωτηματολόγια διαδικτυακά και συγκεντρώθηκαν σε διάστημα ενός μήνα (Ιούνιος 2023). Τα δεδομένα αυτά αναλύθηκαν εις βάθος σε περίοδο πέντε μηνών. Το χρονικό διάστημα, που χρειάστηκε για να ολοκληρωθεί η έρευνα, εξαρτήθηκε από το χρονικό πλαίσιο που απαιτήθηκε για να συγκεντρωθεί ο επιθυμητός αριθμός ερωτηματολογίων. Τέλος, μετά την συλλογή και επεξεργασία των ευρημάτων, ακολούθησε η συγγραφή και ολοκλήρωση της διπλωματικής εργασίας. Η διπλωματική εργασία ολοκληρώθηκε τον Νοέμβριο του 2023.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Μαρουλιανάκη Παρασκευή
  • Maroulianaki Paraskevi

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3414844

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Μαρουλιανάκη Παρασκευή; Maroulianaki Paraskevi. Έμφυλη Αντιμετώπιση Μαθητών από δασκάλους: Διερεύνηση μέσω της Κοινωνικής Παιδαγωγικής. 2024. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3414844