National and Kapodistrian University of Athens
Η ποινή του αφορισμού κατά τους Ιερούς Κανόνες και τις αποφάσεις των Οικουμενικών Συνόδων
Abstract
dc:descriptionΑντικείμενο της μελέτης αυτής είναι η εκκλησιαστική ποινή του αφορισμού όπως αυτή ορίζεται και διαγράφεται μέσα από τους Ιερούς Κανόνες και τις αποφάσεις των Οικουμενικών Συνόδων σύμφωνα με τα κείμενα των Πρακτικών τους. Μελετώντας και εμβαθύνοντας στις πηγές διαπιστώσαμε de facto ένα πλήθος σημαντικών πληροφοριών που καταγράφονται στους Ιερούς Κανόνες και στα Πρακτικά των Οικουμενικών Συνόδων, των οποίων το κύρος είναι αδιαμφισβήτητο στη συνείδηση των Πατέρων της Εκκλησίας . Καταλάβαμε ότι όλες οι απαντήσεις βρίσκονται στον τρόπο με τον οποίο λειτουργούσαν οι Πατέρες, όπως αυτός περιγράφεται κυρίως στα Πρακτικά. Βεβαιωθήκαμε ότι οι Άγιοι Πατέρες που συμμετείχαν σε συνόδους εξέφραζαν ο καθενάς τη γνώμη του αλλά και αποφάσιζαν εν τέλει όλοι μαζί, εκφέροντες μία ψήφο επί του θέματός που τους απασχολούσε. Η ενότητα του Εκκλησιαστικού σώματος είναι από τα ουσιωδέστερα γνωρίσματα της Εκκλησίας του Χριστού. Η ενότητα αυτή είναι αποτέλεσμα της κοινής πίστεως των κατά τόπους Εκκλησιαστικών κοινοτήτων. Εκφράζεται ως εκκλησιαστική κοινωνία των πιστών αλλά και των κατά τόπους Εκκλησιών που απαρτίζουν τη Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία (η οποία εκφράζεται σε κάθε τοπική Εκκλησία και δεν θεωρείται αθροιστικώς η Καθολικοτητά της). Η υπάρξη εκκλησιαστικής κοινωνίας και ενότητος προϋποθέτει την ενότητα στην πίστη, στη λατρεία και στη διοίκηση. Εάν παύσει να υφίσταται η ταύτιση στην πίστη, δημιουργούνται οι προϋποθέσεις διασπάσεως και της εκκλησιαστικής κοινωνίας. Με άλλα λόγια, όταν υπάρξει παρέκκλιση στα θέματα της πίστεως, δηλαδή όταν υπάρξει πτώση σε αίρεση, τότε έχουμε εν δυνάμει διασπάση της εκκλησιαστικής κοινωνίας. Η εν δυνάμει αυτή διασπάση καθίσταται και ενεργείᾳ διάσπαση, όταν υπάρξει οριστική και τελεσίδικη συνοδική αποφάση καταδίκης των αιρετικών ή σχισματικών και αποκοπή τους από το σώμα της Εκκλησίας. Τότε έχουμε την καταστάση της εκκλησιαστικής ακοινωνησίας. Βέβαια κατ’ ακρίβειαν η ενότητα της Εκκλησιας ως σώματος του Χριστού δεν διασπάται ποτέ. Κατ’ ακρίβειαν δεν έχουμε διάσπαση και χωρισμό της Εκκλησίας, αλλά χωρισμό από την Εκκλησία. Οι οριστικώς χωριζόμενοι από την Εκκλησία κατ’ αυτόν τον τρόπο δεν αποτελούν πλέον Εκκλησία αλλά «συναγωγή πονηρευομένων» . Αυτοί δεν έχουν πλέον αποστολική διαδοχή ούτε ιερωσύνη, άρα ούτε αγιαστική Χάρη και μυστήρια. Η αποκοπή των αιρετικών είναι και αυτή πράξη αγάπης. Η Εκκλησία αποστρέφεται και βδελύσσεται την αίρεση, αλλά δεν μισεί τους αιρετικούς. 'Οσα μέτρα έχει θεσπίσει «εναντίον» τους, εάν εξεταστούν σε βάθος είναι υπέρ αυτών. Σκοπό έχουν, να τους βοηθήσουν να συνειδητοποιήσουν την πλάνη, στην οποία έχουν περιπέσει. Η έκπτωση και αποκοπή αυτή από το σώμα της Εκκλησίας δε συντελείται αυτομάτως αλλά κατόπιν οριστικής αποφάσεως του αρμοδίου συνοδικού οργάνου. Ο Μέγας Βασίλειος θεωρούσε πάνω από κάθε άλλο έργο τη διαφύλαξη της ενότητος της Εκκλησίας, ή, σε περίπτωση που αυτή έχει διασπασθεί, την έντονη και έμπονη εργασία προς αποκατάστασή της. Για την επιτυχία αυτού του θεοφιλούς σκοπού δεν φείδεται κόπων και θυσιών. Πραγματικά αναλώνει τον εαυτό Της για την παύση των σχισμάτων και την επιτεύξη της εν αληθείᾳ ενώσεως. Το γενικό συμπέρασμα είναι ότι η ποινή του αφορισμού, ως ευχαριστιακή ή/και εκκλησιαστική ακοινωνησία, προβλέπεται από τους Ιερούς Κανόνες, έχει ιδιαίτερο κανονικό περιεχόμενο που διαφαίνεται στα κείμενα των Πρακτικών των Οικουμενικών Συνόδων και αποβλέπει στην σωτηρία των μελών της Εκκλησίας και την διατηρήση της ενότητας Αυτής.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Αβραμίδης Γεώργιος
- Avramidis Georgios
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3416270