National and Kapodistrian University of Athens
Maternal mortality in developed countries. Unraveling complex risk factors
Abstract
dc:descriptionH παρούσα διπλωματική εργασία είναι μια αφηγηματική ανασκόπηση η οποία έχει έως αντικείμενο την μελέτη της μητρικής θνησιμότητας στις ανεπτυγμένες χώρες και την ανάλυση των παραγόντων κινδύνου για την βελτίωση των αποτελεσμάτων της μητρικής υγείας και τον μετριασμό των σχετικών παραγόντων κινδύνου. Η μητρική θνησιμότητα παραμένει μια κρίσιμη ανησυχία για τη δημόσια υγεία παγκοσμίως. Ενώ τα ποσοστά θνησιμότητας είναι συγκριτικά χαμηλότερα στις ανεπτυγμένες χώρες σε σχέση με τα αποτελέσματα των αναπτυσσόμενων χωρών, η μελέτη , η κατανόηση και η αντιμετώπιση των παραγόντων κινδύνου είναι επιτακτική για τη βελτίωση των αποτελεσμάτων της μητρικής υγείας και τον μετριασμό της θνησιμότητας. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία της EUROSTAT (Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ)για τις χώρες της Ε.Ε η μητρική θνησιμότητα από το 2013-2024 παρέμεινε σε χαμηλά επίπεδα την τελευταία δεκαετία. Ωστόσο οι επιδόσεις διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των χωρών Ο μέσος όρος μητρικής θνησιμότητας στην Ε.Ε κυμαίνεται στους 10-15 θανάτους ανά 100000 γεννήσεις ζώντων με κάποιες χώρες να παρουσιάζουν χαμηλά ποσοστά και άλλες να εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν προκλήσεις. Αυτή η αφηγηματική ανασκόπηση στοχεύει στην παροχή μιας επισκόπησης της μητρικής θνησιμότητας στα ανεπτυγμένα κράτη χρησιμοποιώντας δεδομένα που συλλέχθηκαν από πληθυσμούς διαφόρων χωρών και πολιτισμών( όπως η Δανία, η Φινλανδία, η Ιταλία, η Ολλανδία, η Νορβηγία, η Σλοβακία , η Αγγλία και η Γαλλία). Πληροφορίες έχουν συλλεχθεί από μελέτη με την χρήση προηγμένων συστημάτων επιτήρησης της θνησιμότητας με στόχο την σύγκριση τους και τον προσδιορισμό των κύριων αιτιών των μητρικών θανάτων (Diguisto, et al., 2022). Οι οχτώ χώρες συνεργάστηκαν στενά με τo ΙΝΟSS (International Network of Obstetric Survey Systems, που είναι ένας διεθνής οργανισμός που αποτελείται από ερευνητές και κλινικούς ιατρούς οι οποίοι επιλέγουν πληροφορίες για σοβαρές μητρικές επιπλοκές και σπάνιες ασθένειες που εμφανίστηκαν κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Το προηγμένο αυτό σύστημα επιτήρησης εντόπισε ,κατέγραψε και ανέλυσε τους μητρικούς θανάτους και κάθε περίπτωση θανάτου ταυτοποιήθηκε με ένα τουλάχιστον από τα ακόλουθα ,το μητρώο γεννήσεων, ηλικία, καταγωγή μητρώο απώλειας εγκυμοσύνης και βάση των δεδομένων εξιτηρίων από το νοσοκομείο. Τα πιο πρόσφατα συγκεντρωτικά και πλήρη δεδομένα που ήταν διαθέσιμα κατά τη διεξαγωγή αυτής της έρευνας συλλέχθηκαν σε μια χρονική περίοδο που ποικίλλει ανάλογα με τον αριθμό των γεννήσεων σε κάθε χώρα, περίοδος τριών ετών για τη Γαλλία, την Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο και μια περίοδο πέντε ετών για τη Δανία, τη Φινλανδία, τις Κάτω Χώρες, τη Νορβηγία και τη Σλοβακία. Τα φινλανδικά δεδομένα βασίζονται σε θανάτους από το 2008 έως το 2012 και οι άλλες χώρες παρείχαν στοιχεία από το 2013 και μετά. Οι θάνατοι που λήφθηκαν υπόψη ήταν αυτοί που συνέβησαν οποιαδήποτε στιγμή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και έως και ένα χρόνο μετά το τέλος της εγκυμοσύνης, χωρίς να ληφθεί υπόψη ο χρόνος που διήρκεσε κάθε εγκυμοσύνη ή ο τόπος όπου έλαβε χώρα. Υπήρχαν καθυστερημένοι θάνατοι που συνέβησαν μεταξύ 43 ημερών και ενός έτους μετά το τέλος της εγκυμοσύνης. Οι θάνατοι λόγω επιπλοκών της εγκυμοσύνης ήταν αυτοί που σημειώθηκαν εντός ενός έτους μετά το τέλος της εγκυμοσύνης, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η αιτία τους. Οι μητρικοί θάνατοι ήταν εκείνοι που κατά κάποιο τρόπο συνδέονταν ή προκλήθηκαν από την εγκυμοσύνη ή τη διαχείρισή της, αλλά όχι από τυχαία αιτία. Οι μητρικοί θάνατοι κατά την εγκυμοσύνη ή εντός 42 ημερών από την λήξη της περιλαμβάνουν διάφορους παράγοντες αιτιών ( άμεσα και έμμεσα αίτια ). Τα άμεσα αίτια μητρικών θανάτων αναφέρονται σε επιπλοκές που προκύπτουν απευθείας από την περίοδο εγκυμοσύνης, τοκετού και της λοχείας όπως αιμορραγία μετά τον τοκετό, λοιμώξεις, προεκλαμψία και εκλαμψία, επιπλοκές από μη ασφαλείς αμβλώσεις, αμνιακή εμβολή, θρομβοεμβολικά επεισόδια. Ενώ τα έμμεσα αίτια μητρικής θνησιμότητας αναφέρονται σε καταστάσεις οι ασθένειες που δεν σχετίζονται άμεσα με την εγκυμοσύνη αλλά επηρεάζονται από αυτήν όπως χρόνιες ασθένειες (σακχαρώδη διαβήτη, καρδιοπάθειες),ψυχολογικούς και κοινωνικούς παράγοντες (αυτοκτονίες). Οι βασικοί παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν την προχωρημένη ηλικία της μητέρας, οι γυναίκες άνω των 35 έχουν αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών. Τις προϋπάρχουσες καταστάσεις (όπως οι καρδιαγγειακές νόσοι, η υπέρταση, η παχυσαρκία) οι οποίες αυξάνουν τον κίνδυνο επιπλοκών κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης και τον τοκετό. Τις κοινωνικοοικονομικές ανισότητες όπως οι γυναίκες από μειονεκτικές κοινωνικοοικονομικές ομάδες (μετανάστριες, πρόσφυγές) . Τις υγειονομικές και ιατρικές πρακτικές που εφαρμόζονται κατά την διάρκεια όπως οι καισαρικές τομές χωρίς ιατρική ένδειξη ή έλλειψη χρήσης αντιβιοτικών σε περιπτώσεις λοίμωξης. Την ποιότητα και την πρόσβαση στις υπηρεσίες Υγείας πχ μεταναστευτικές κοινότητες ή μειονότητες αντιμετωπίζουν εμπόδια λόγω γλωσσικών διαφορών, πολιτισμικών διαφορών και παρεξηγήσεων και περιορισμένων πόρων. Επίσης οι γυναίκες που ζουν σε απομακρυσμένες αγροτικές περιοχές συχνά έχουν περιορισμένη πρόσβαση σε εξειδικευμένες υγειονομικές υπηρεσίες. Επιπλέον οι επιδημίες μπορούν επίσης να επηρεάσουν την πρόσβαση των υπηρεσιών υγείας όπως ο COVID-19 και να προκαλέσουν καθυστερήσεις στην φροντίδα των γυναικών που κυοφορούν. Κατά την περίοδο 2013-2023 αρκετές ευρωπαϊκές χώρες κατόρθωσαν να μειώσουν τα ποσοστά μητρικής θνησιμότητας παρακολουθώντας συνεχώς τους παράγοντες κινδύνου, βελτιώνοντας την πρόσβαση σε υπηρεσίες υψηλής ποιότητας και υποστηρίζοντας όλες τις γυναίκες ανεξαρτήτως κοινωνικοοικονομικής κατάστασης ή γεωγραφικής θέσης ώστε να εξασφαλιστεί η ίση και ασφαλή φροντίδα κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης και του τοκετού. Συγκεκριμένα στην Δανία, στην Φινλανδία, στην Νορβηγία και στην Ολλανδία, Σουηδία παρατηρούνται τα χαμηλότερα ποσοστά μητρικής θνησιμότητας παγκοσμίως, με περίπου δύο-πέντε 2-5 θανάτους ανά 100.000 γεννήσεις. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι αυτές οι χώρες διαθέτουν υψηλής ποιότητας συστήματα υγειονομικής περίθαλψης και καλή πρόσβαση σε προγεννητική φροντίδα καθώς επίσης και αποτελεσματική διαχείριση των επιπλοκών της εγκυμοσύνης και του τοκετού. Επιπρόσθετα στο ολλανδικό σύστημα το οποίο θεωρείται αρκετά προηγμένο, δυστυχώς οι γυναίκες που πέθαναν δεν αναγνωρίστηκαν πραγματικά ως προς τον λόγο του θανάτου τους λόγω των κανονισμών περί απορρήτου. Ωστόσο η Ολλανδία είναι μια αρκετά μικρή χώρα που είναι υποχρεωμένη να καταγράφει τους μητρικούς θανάτους έως και ένα χρόνο μετά το τέλος της εγκυμοσύνης. Το σύστημα επιτήρησης της θνησιμότητας της μητρότητας θεωρείται «πιθανώς προηγμένο» και πράγματι περιέλαβε τα δεδομένα στην ανάλυση. Το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία έχουν ποσοστά μητρικής θνησιμότητας της τάξης των εφτά έως δέκα 7-10 θανάτων ανά 100.000 γεννήσεις. Ενώ τα ποσοστά αυτά είναι χαμηλά σε παγκόσμια κλίμακα, εξακολουθούν να παρατηρούνται ανησυχίες σχετικά με τις ανισότητες μεταξύ διαφορετικών κοινωνικών ομάδων, την πρόσβαση σε υγειονομικές υπηρεσίες, και την ποιότητα της φροντίδας σε ορισμένες περιοχές. Στην Σλοβακία, γενικότερα στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης παρουσιάζουν υψηλότερα ποσοστά μητρικής θνησιμότητας περίπου δέκα έως είκοσι 10-20 θανάτους ανά 100.000 γεννήσεις συγκριτικά με τη Δυτική και Βόρεια Ευρώπη. Οι σημαντικότεροι παράγοντες που συνέβαλαν στους μητρικούς θανάτους σε όλες τις χώρες ήταν οι καρδιαγγειακές παθήσεις (για μητρική θνησιμότητα έως 42 ημέρες και έως ένα έτος) και η αυτοκτονία (για μητρική θνησιμότητα έως ένα έτος). Επιπλέον, αυτό που συνέβαλε στη μητρική θνησιμότητα ήταν κυρίως οι ειδικές συνθήκες. Αυτές ήταν η φλεβική θρομβοεμβολή στο Ηνωμένο Βασίλειο και στην Ολλανδία, οι υπερτασικές διαταραχές στην Ολλανδία, η εμβολή αμνιακού υγρού στη Γαλλία, η αιμορραγία στην Ιταλία και τα εγκεφαλικά στη Σλοβακία. Επιπρόσθετα όλοι οι θάνατοι που καταγράφηκαν στη Φινλανδία και τη Σλοβακία αφορούσαν γυναίκες που ήταν υπήκοοι και γεννημένες σε αυτές τις χώρες. Για τις άλλες χώρες, υπήρχαν διαφορές στα στοιχεία της μητρικής θνησιμότητας ανάλογα με το από πού προέρχονταν οι γυναίκες ανεξάρτητα από το πώς χωρίστηκαν σε κατηγορίες. Σε αυτές τις περιπτώσεις, τα ποσοστά μητρικής θνησιμότητας ήταν ≥50% υψηλότερα στις γυναίκες που ανήκαν σε μειονοτικές ομάδες σε σύγκριση με τις υποομάδες αναφοράς, εκτός από την περίπτωση της Νορβηγίας. Τα ποσοστά μητρικής θνησιμότητας για τις τρεις χώρες Γαλλία, Ιταλία και Νορβηγία, για τις οποίες υπήρχαν στοιχεία σχετικά με την εθνικότητα, ήταν υψηλότερα για τις γυναίκες με ξένη υπηκοότητα στη Γαλλία και την Ιταλία, αλλά όχι στη Νορβηγία. Οι γυναίκες που γεννήθηκαν στο εξωτερικό είχαν υψηλότερο ποσοστό μητρικής θνησιμότητας από εκείνες που προέρχονταν από τη Δανία και τη Γαλλία. Αυτό δεν ίσχυε για το Ηνωμένο Βασίλειο και την Νορβηγία. Και στις δύο χώρες που συλλέχθηκαν δεδομένα εθνικότητας, οι γυναίκες που δεν ήταν λευκές είχαν υψηλότερα ποσοστά μητρικής θνησιμότητας. Ομοιότητες μεταξύ των χωρών παρατηρήθηκε στην περίπτωση των γυναικών υψηλού κινδύνου (ηλικιωμένες, μετανάστριες ή μειονότητες), ενώ τα καρδιαγγειακά νοσήματα και οι αυτοκτονίες ήταν οι κύριες αιτίες θανάτου. Η Δανία, η Φινλανδία, η Ιταλία, η Ολλανδία, η Νορβηγία ή η Σλοβακία δεν εφάρμοσαν προηγμένες μεθόδους για τον εντοπισμό και την ανάλυση δεδομένων σχετικά με καθυστερημένους μητρικούς θανάτους (από 43 ημέρες έως ένα έτος μετά το τέλος της εγκυμοσύνης). Η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο ήταν οι δύο χώρες που εφάρμοσαν προηγμένες μεθόδους επιλογής πληροφοριών σχετικά με τη μητρική θνησιμότητα για περίοδο ενός έτους. Τα αποτελέσματα διέφεραν. Μαζί με την εκτίμηση των καθυστερημένων θανάτων, το συνολικό ποσοστό μητρικής θνησιμότητας έφτασε το 25% στη Γαλλία και το 50% για το Ηνωμένο Βασίλειο . Ένα υψηλότερο ποσοστό θνησιμότητας παρατηρήθηκε σε όλες τις χώρες εκτός από την Ολλανδία. Στην ανάλυση, με βάση δεδομένα που συγκεντρώθηκαν σε όλες τις χώρες εκτός από την Ολλανδία, υπήρχε υψηλότερος κίνδυνος μητρικής θνησιμότητας σε γυναίκες κάτω των 20 ετών από ό,τι στις γυναίκες ηλικίας 20-29 ετών και το ίδιο παρατηρήθηκε σε γυναίκες ηλικίας 35-39 ετών και γυναίκες άνω των 40 ετών. Παρά τις θετικές εξελίξεις, εξακολουθούν να υπάρχουν πολλές προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν για να μειωθεί περαιτέρω η μητρική θνησιμότητα στην Ευρώπη. Απαραίτητη είναι η ενίσχυση της πρόσβασης σε υψηλής ποιότητας προγεννητικής φροντίδας για όλες τις γυναίκες, ανεξαρτήτως γεωγραφικής θέσης ή κοινωνικοοικονομικού επιπέδου. Στο πλαίσιο αυτό, η βελτίωση της πρόσβασης σε Υπηρεσίες Υγείας είναι σημαντική Πολιτικές που στοχεύουν στη μείωση των ανισοτήτων στην υγεία, όπως η αύξηση της χρηματοδότησης για υπηρεσίες υγείας στις αγροτικές περιοχές, η βελτίωση των υποδομών και η προώθηση της ισότητας στην πρόσβαση σε φροντίδα, είναι επιτακτικές. Η στήριξη της ψυχικής υγείας των εγκύων και νέων μητέρων, συμπεριλαμβανομένης της ψυχολογικής υποστήριξης, είναι επίσης σημαντική για τη συνολική μείωση της μητρικής θνησιμότητας. Οπότε αυτό θα επιτευχθεί με την ενίσχυση των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας Επιπρόσθετα οι τεχνολογικές καινοτομίες έχουν τη δυνατότητα να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στη διάσωση της ζωής των μητέρων. Ορισμένα παραδείγματα τεχνολογικών καινοτομιών που χρησιμοποιούνται ή έχουν τη δυνατότητα να βελτιώσουν τα αποτελέσματα της μητρικής υγείας και να μειώσουν την μητρική θνησιμότητα είναι τα εξής: Οι τεχνολογικές καινοτομίες, όπως η τηλεϊατρική, οι κινητές λύσεις υγείας και οι συσκευές παρακολούθησης της μητέρας, μπορούν να βοηθήσουν στην υπέρβαση των φραγμών και στη βελτίωση των αποτελεσμάτων της μητρικής υγείας. Ωστόσο, η εφαρμογή τους θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα τοπικά πλαίσια και να διασφαλίζει την οικονομική προσιτότητα, την προσβασιμότητα και τη χρηστικότητα. Αντιμετωπίζοντας τις προκλήσεις, ενισχύοντας τα συστήματα υγείας, προωθώντας την ισότητα και αξιοποιώντας τις τεχνολογικές καινοτομίες, μπορούμε να κάνουμε σημαντικά βήματα για τη διάσωση της ζωής των μητέρων σε όλες τις χώρες και να μειωθεί η μητρική θνησιμότητα Αυτό απαιτεί συνεχή δέσμευση, συνεργασία και μια προσέγγιση βασισμένη στα δικαιώματα των μητέρων για να διασφαλιστεί ότι κάθε μητέρα έχει την ευκαιρία να λάβει ποιοτική υγειονομική περίθαλψη και να επιβιώσει από την εγκυμοσύνη και τον τοκετό. Συνοπτικά οι στόχοι της παρούσας Αφηγηματικής Ανασκόπησης είναι να συγκριθεί η μητρική θνησιμότητα σε Ανεπτυγμένες Χώρες, να εντοπιστούν και να αντιμετωπιστούν παράγοντες κινδύνου που συμβάλλουν στη μητρική θνησιμότητα στις ανεπτυγμένες χώρες. Επίσης, να προσδιοριστούν οι κύριες αιτίες μητρικών θανάτων για τη μείωση της μητρικής θνησιμότητας και νοσηρότητας και να αναγνωριστούν γεγονότα που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί. Και τέλος, να ενημερωθούν όλοι οι επαγγελματίες υγείας και να προταθούν βελτιώσεις στην κλινική πρακτική και την παροχή υπηρεσιών Εν κατακλείδι, ο στόχος της μελέτης πολύπλοκων παραγόντων κινδύνου για ασφαλέστερη μητρότητα στις ανεπτυγμένες χώρες είναι να εντοπιστούν και να κατανοηθούν τα πολύπλοκα στοιχεία που συμβάλλουν στη μητρική θνησιμότητα. Αναλύοντας αυτούς τους παράγοντες, τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης μπορούν να εφαρμόσουν στοχευμένες παρεμβάσεις και πολιτικές για περαιτέρω μείωση των μητρικών θανάτων, διασφαλίζοντας την ευημερία των μητέρων κατά την εγκυμοσύνη και τον τοκετό.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Αμπατζίδη Αναστασία
- Ampatzidi Anastasia
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- English
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3419246