Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Επαρχιακή και στρατιωτική διοίκηση στη Μικρά Ασία την εποχή των Κομνηνών

Abstract

dc:description

Η εποχή των Κομνηνών (1081-1185) υπήρξε μία περίοδος σημαντικών εξελίξεων για τη Βυζαντινή αυτοκρατορία, τόσο σε πολιτικό, όσο και σε οικονομικό, κοινωνικό και διοικητικό επίπεδο. Η κατάκτηση της Μικράς Ασίας από τους Τούρκους την περίοδο 1071-1081, μίας περιοχής η οποία είχε αποτελέσει την εδαφική βάση της αυτοκρατορίας για τουλάχιστον τέσσερις αιώνες, αποτέλεσε σοβαρό πλήγμα για το Βυζάντιο και ανατάραξε την τοπική κοινωνία σε πρωτοφανή βαθμό. Την κρίση ανέλαβε να αντιμετωπίσει ο Αλέξιος Α΄ (1081-1118), ο οποίος, αφού επανάφερε τον έλεγχο στις δυτικές και βόρειες επαρχίες της αυτοκρατορίας νικώντας τους Νορμανδούς και τους Πετσενέγγους εισβολείς, ανακατέλαβε με τη βοήθεια των δυνάμεων της Α΄ Σταυροφορίας (1096-1099) ένα σημαντικό τμήμα της Μικράς Ασίας, που περιελάμβανε κυρίως τις εύφορες πεδιάδες της δυτικής χερσονήσου και τα παράλια. Η αποκατάσταση της βυζαντινής κυριαρχίας στα ανακτηθέντα εδάφη απαιτούσε την αναδιοργάνωση της άμυνας και της διοίκησης σε αυτά, έργο που κλήθηκαν να φέρουν εις πέρας τόσο ο ίδιος, όσο και οι διάδοχοι του, ο Ιωάννης Β΄ (1118-1143) και ο Μανουήλ Α΄ (1143-1180). Το σύστημα της επαρχιακής και στρατιωτικής διοίκησης που αναδείχθηκε μέσω της διαδικασίας αυτής διέφερε σημαντικά από την παραδοσιακή θεματική οργάνωση των προηγούμενων αιώνων, η οποία έτσι κι αλλιώς είχε υποστεί σημαντικές αλλαγές κατά τον 10ο και τον 11ο αιώνα. Μέσω της παρούσας διπλωματικής εργασίας επιχειρείται η εξέταση τους του συστήματος αυτού, των χαρακτηριστικών και των λειτουργιών του, όπως υφίστατο στη Μικρά Ασία των Κομνηνών. Εξαιτίας της έλλειψης εξειδικευμένων πηγών όπως εγχειρίδια που να πραγματεύονται διοικητικά ζητήματα, η έρευνα αξιοποιεί τα έργα των ιστορικών και τα διαθέσιμα επίσημα έγγραφα της περιόδου, καθώς και αρχαιολογικά τεκμήρια. Αρχικά παρουσιάζεται ο γεωγραφικός χώρος της Μικράς Ασίας των Κομνηνών, μέσω των σημαντικότερων πολεμικών και πολιτικών γεγονότων που οδήγησαν στην ανάκτησή της, καθώς και του οχυρωματικού δικτύου που εγκαθίδρυσαν και ενίσχυσαν οι τρεις αυτοκράτορες της περιόδου με σκοπό την ανασύσταση της άμυνας και την επαναφορά των επαρχιών υπό αυτοκρατορικό έλεγχο. Στη συνέχεια γίνεται η απόπειρα να διαμορφωθεί μία συνολική εικόνα της αναδιοργανωμένης επαρχιακής διοίκησης και των νέων θεμάτων στην περιοχή, με την ξεχωριστή εξέταση κάθε περιοχής στον βαθμό που το επιτρέπουν οι διαθέσιμες πληροφορίες. Στο ίδιο κεφάλαιο αναλύεται η οικονομική διάσταση της επαρχιακής διοίκησης. Τέλος, εξετάζεται η στρατιωτική διοίκηση και τα χαρακτηριστικά του βυζαντινού στρατού των Κομνηνών, πάντα σε σχέση με τις επαρχίες της Μικράς Ασίας, την άμυνα και την ασφάλεια των οποίων αυτός εξασφάλιζε. Στόχος της παρούσας έρευνας είναι η διαμόρφωση μίας συνολικής εικόνας της επαρχιακής και στρατιωτικής διοίκησης στη Μικρά Ασία και η αποτίμηση της συμβολής των Κομνηνών αυτοκρατόρων στην αναδιοργάνωση του συστήματος αυτού.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Σοϊλεμέζης Γεώργιος
  • Soilemezis Georgios

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3421986

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Σοϊλεμέζης Γεώργιος; Soilemezis Georgios. Επαρχιακή και στρατιωτική διοίκηση στη Μικρά Ασία την εποχή των Κομνηνών. 2024. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3421986