Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

In silico analysis and exploitation of toxicological data for per- and polyfluoroalkyl substances (pfas) derivatives

Abstract

dc:description

Οι υπερ- και πολυ-φθοριωμένες αλκυλιωμένες ουσίες (PFAS) περιλαμβάνουν μια ποικιλόμορφη ομάδα χημικών ενώσεων συντεθειμένων από τον άνθρωπο, που αποτελούνται από χιλιάδες ενώσεις, ανθεκτικές τόσο στην περιβαλλοντική αποδόμηση όσο και στο μεταβολικό καταβολισμό, λόγω των ισχυρών δεσμών άνθρακα-φθορίου (CF) που κυριαρχούν στη δομή τους και για αυτό συλλογικά αναφέρονται ως «μη βιοδιασπώμενα χημικά». Οι PFAS έχουν μήκη αλυσίδας που κυμαίνονται συνήθως από 4 έως 14 άτομα άνθρακα, όπου στο τελικό άκρο έχουν συνήθως καρβοξυλικές ή σουλφονικές ομάδες, οι οποίες σχετίζονται με τη σημαντική βιοσυσσώρευσή τους. Πιο συγκεκριμένα, το υπερφθοροοκτανικό σουλφονικό οξύ (PFOS) και το υπερφθοροοκτανοϊκό οξύ (PFOA) έχουν αναδειχθεί ως οι πιο ευρέως μελετημένες χημικές ουσίες αυτής της ομάδας και ανιχνεύονται σε παγκόσμια κλίμακα. Οι PFOS και PFOA κατατάσσονται ως ουσίες πολύ υψηλού κινδύνου λόγω της τεκμηριωμένης μακροχρόνιας τοξικότητάς τους και της σύνδεσής τους με αρνητικές επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον. Η παρούσα διατριβή στοχεύει στη διεξαγωγή μιας ολοκληρωμένης ανάλυσης τοξικολογικών δεδομένων in silico που σχετίζονται με τις PFAS και τα παράγωγά τους. Για σκοπούς συλλογής και οργάνωσης δεδομένων, πραγματοποιήθηκε μια συστηματική ανασκόπηση από τον Ιανουάριο 2019 έως τον Δεκέμβριο 2024, η οποία εντόπισε 335 μελέτες που περιείχαν σχετικά τοξικολογικά δεδομένα, συμπεριλαμβάνοντας μελέτες σε ζώα, ανθρώπους καθώς και υπολογιστικά μοντέλα για τον προσδιορισμό των τοξικολογικών χαρακτηριστικών των PFAS. Η ανασκόπηση αναδεικνύει σημαντικές τοξικολογικές ανησυχίες που αφορούν τόσο τις αρχικά συντιθέμενες, όσο και τις εναλλακτικές ενώσεις PFAS, καθώς και στόχους των ενώσεων αυτών, κρίσιμων για περαιτέρω διερεύνηση, όπως ο υποδοχέας pregnane X (PXR). Στη δεύτερη φάση της μελέτης, πραγματοποιήθηκαν προσομοιώσεις μοριακής πρόσδεσης (molecular docking) για την αξιολόγηση της συγγένειας πρόσδεσης των PFAS και των παραγώγων τους με τον PXR, έναν πυρηνικό υποδοχέα που είναι γνωστός για τον ρόλο του στο μεταβολισμό περιβαλλοντικών χημικών και φαρμάκων. Χρησιμοποιώντας τους κόμβους “Asclepios” στην πλατφόρμα KNIME Analytics, οι δομές των PFAS βελτιστοποιήθηκαν και προσδέθηκαν με τον PXR, αποκαλύπτοντας αξιοσημείωτες αλληλεπιδράσεις που μπορεί να συμβάλλουν στις βιολογικές τους επιπτώσεις. Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι ορισμένες εναλλακτικές ενώσεις PFAS μπορεί να παρουσιάζουν χαμηλότερη τοξικότητα, ενώ άλλες ίδιας κλίμακας με τις παλαιότερες ενώσεις. Ωστόσο, παραμένουν κρίσιμα κενά στα διαθέσιμα τοξικολογικά δεδομένα, ιδίως όσον αφορά τη μακροπρόθεσμη ασφάλεια και την παρακολούθηση τους από τις ρυθμιστικές αρχές. Αυτή η διατριβή υπογραμμίζει την ανάγκη για περαιτέρω πειραματική επικύρωση των προβλέψεων in silico και για ένα πιο ισχυρό ρυθμιστικό πλαίσιο για την αξιολόγηση των εναλλακτικών PFAS. Τα αποτελέσματα τονίζουν επίσης τη χρησιμότητα της χημειοπληροφορικής στην περιβαλλοντική τοξικολογία, προσφέροντας μια προβλεπτική προσέγγιση για την αξιολόγηση της ασφάλειας των χημικών ουσιών και την καθοδήγηση της μελλοντικής έρευνας για τις PFAS.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Παπαθανασίου Μαριάνθη
  • Papathanasiou Marianthi

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
English

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3422561

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Παπαθανασίου Μαριάνθη; Papathanasiou Marianthi. In silico analysis and exploitation of toxicological data for per- and polyfluoroalkyl substances (pfas) derivatives. 2024. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3422561