Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ο όφις στη Μινωική θρησκεία, η συνέχεια της παρουσίας του στη Μυκηναϊκή και συγκρίσεις με τις αιγυπτιακές δοξασίες

Abstract

dc:description

Ο όφις στον αιγαιακό χώρο απέκτησε μια θρησκευτική διάσταση κυρίως, ύστερα από την εύρεση των μορφών από φαγεντιανή στην Κνωσό. Με τον εμπλουτισμό των ευρημάτων, διατυπώθηκε η άποψη ότι ο όφις αποτελούσε ένα από τα σύμβολα της Μινωικής θεάς και, σε ορισμένες περιπτώσεις, την «επιφάνειά» της. Λόγω αυτής της σύνδεσης, η θεά απέκτησε μια χθόνια διάσταση που τη συνέδεσε με τον θάνατο αλλά και την αναγέννηση. Επιπλέον, η θεά συσχετίστηκε με τον οίκο. Ο όφις, όμως, αποδόθηκε και χωρίς να συνδέεται με κάποια δυσδιάστατη ή τρισδιάστατη απεικόνιση της θεάς. Η απεικόνισή του πραγματοποιήθηκε δισδιάστατα, κυρίως σε σφραγίδες, και, τρισδιάστατα, ως ομοίωμα. Σε αυτήν την περίπτωση, τα οφιοειδή ομοιώματα ήταν είτε αυτοτελή, είτε επίθετα σε σκεύη. Ακόμα και για αυτά τα ευρήματα, όμως, έχει προταθεί η έμμεση σύνδεσή του με τη «λατρεία» της γυναικείας θεότητας. Η μινωική Κρήτη θα αποτελέσει το επίκεντρο στα ερωτήματα που καλούνται να απαντηθούν. Για αρχή, εξετάζεται η έκταση της σύνδεσης του όφεως με τη γυναικεία μινωική θεότητα και, αν σε όλες τις περιπτώσεις, σχετίζεται άμεσα με εκείνη. Στην έρευνα, επίσης, θα γίνει μια προσπάθεια να βρεθεί αν ο όφις σχετίστηκε με κάποια θνητής φύσεως μορφή ή, ακόμα, και ανδρική. Μια σημαντική λεπτομέρεια, γενικότερα, είναι κατά πόσο ότι πρόκειται, σε όλες τις προταθείσες περιπτώσεις, για απεικονίσεις όφεων. Στην πορεία, εισερχόμενοι στη μυκηναϊκή περίοδο, μελετάται αν η θρησκευτική πτυχή του όφεως μεταφέρθηκε ως συνέχεια από τη μινωική στη μυκηναϊκή περίοδο και, αν οι αποδόσεις του όφεως στην ηπειρωτική Ελλάδα συνδέθηκαν, όπως και στην μινωική Κρήτη, με κάποια γυναικεία θεότητα. Επιπροσθέτως, θα πραγματοποιηθεί μια σύγκριση των μινωικών και των μυκηναϊκών όφεων για να πιστοποιηθεί αν διατηρήθηκαν στην ηπειρωτική χώρα τα μινωικά χαρακτηριστικά του όφεως, είτε αυτά σχετίζονται με την εξωτερική απόδοση, είτε με τη λειτουργία του. Η μελέτη ασχολείται με τη δηλωμένη ύπαρξη οφιοειδών ομοιωμάτων, είτε αυτοτελών, είτε επίθετων σε σκεύη. Στο τελευταίο κεφάλαιο για την Αίγυπτο, μελετάται αν υφίσταντο αιγυπτιακές επιρροές σχετικά με τον όφι στη μινωική Κρήτη και αν ναι, σε ποιόν βαθμό. Τέλος, εξετάζεται αν υπήρχε κάποια σύνδεση του όφεως με κάποια από τις αιγυπτιακές θεότητες ειδικά, όπως έχει προταθεί για την μινωική Κρήτη, καθώς και αν διακρίνονται ομοιότητες και διαφορές των μινωικών και αιγυπτιακών ερπετών.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Παπαεμμανουήλ Άννα
  • Papaemmanouil Anna

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3422651

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Παπαεμμανουήλ Άννα; Papaemmanouil Anna. Ο όφις στη Μινωική θρησκεία, η συνέχεια της παρουσίας του στη Μυκηναϊκή και συγκρίσεις με τις αιγυπτιακές δοξασίες. 2024. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3422651