Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Εμβολιασμός και πραγματικότητα: Υποχρεωτικό ή εξατομίκευση

Abstract

dc:description

Στόχος: Τα υψηλά ποσοστά εμβολιαστικής κάλυψης, στην παιδική κυρίως ηλικία, αντιπροσωπεύουν ένα από τα πιο αποδοτικά εργαλεία πρωτογενούς πρόληψης και έχουν συμβάλει σε σημαντικό βαθμό στη μείωση της συχνότητας εμφάνισης ασθενειών, οι οποίες δύνανται να προληφθούν με εμβολιασμό, και της θνησιμότητας που αυτές επιφέρουν. Με αφετηρία αυτό το δεδομένο, στόχος της παρούσας μελέτης ήταν να διερευνήσει τις πεποιθήσεις, τις στάσεις και τις γνώσεις Ελλήνων εφήβων 14 – 18 ετών σχετικά με τον εμβολιασμό, εστιάζοντας στα εμβόλια κατά του Covid – 19, κατά του ιού της γρίπης και κατά του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV). Επιπλέον, διερευνήθηκαν οι παράγοντες εκείνοι οι οποίοι λειτουργούν είτε ενθαρρυντικά είτε ανασταλτικά στην απόφασή τους να προχωρήσουν ή όχι στην πρόσληψη των συνιστώμενων για την ηλικία τους εμβολίων. Μέθοδοι: Πραγματοποιήθηκε έρευνα κατά το σχολικό έτος 2023 – 2024, σε μαθητές της Γ΄ Γυμνασίου και της Α΄, Β΄ και Γ΄ Λυκείου, οι οποίοι φοιτούν σε Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια του Πειραιά. Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με τη συμπλήρωση ερωτηματολογίων, τα οποία απεστάλησαν ηλεκτρονικά και με τον ίδιο τρόπο τα παραλάβαμε συμπληρωμένα. Για τη στατιστική ανάλυση χρησιμοποιήθηκε το λογισμικό IBM SPSS Statistics. Τα ανώνυμα εθελοντικά ερωτηματολόγια, τα οποία συμπλήρωσαν οι συμμετέχοντες, αφορούσαν την κατάσταση εμβολιασμού των συμμετεχόντων γενικά και τη συνολική τους προσέγγιση όσον αφορά τον εμβολιασμό. Αποτελέσματα: Αποστείλαμε ηλεκτρονικά το ερωτηματολόγιο σε 117 εφήβους και ανακτήσαμε 104 απαντήσεις (ποσοστό ανταπόκρισης 88,9%). Σχεδόν όλοι οι συμμετέχοντες στην έρευνα συμφώνησαν ότι οι εμβολιασμοί είναι σημαντικοί για την προστασία της δημόσιας υγείας (94,2%), ενώ το ήμισυ των συμμετεχόντων συμφώνησε ότι τα εμβόλια είναι απόλυτα ασφαλή και δεν βλάπτουν την υγεία του εμβολιαζόμενου ατόμου καθώς και ότι τα οφέλη υπερτερούν των κινδύνων που ελλοχεύουν για το εμβολιαζόμενο άτομο. Όσον αφορά την πρόσληψη των εμβολίων, το 77,9% των ερωτηθέντων εφήβων δήλωσε ότι έχει εμβολιαστεί μερικώς σύμφωνα με τις εθνικές συστάσεις και ως βασικό αποθαρρυντικό παράγοντα το 48,2% των συμμετεχόντων ανέφερε το φόβο εκδήλωσης ανεπιθύμητων ενεργειών. Αναφορικά με τον εμβολιασμό κατά του Covid – 19, το 77,9% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι έχει εμβολιαστεί και οι πιο συχνοί λόγοι για τη λήψη του εμβολίου ήταν η ανησυχία μήπως μολυνθούν και η προστασία της οικογένειας. Αντίστοιχα, το 65,2% των ερωτηθέντων που δεν έχει προχωρήσει στην πρόσληψη του εμβολίου κατά του Covid – 19 ανέφερε ως βασικό ανασταλτικό παράγοντα την έλλειψη εμπιστοσύνης αναφορικά με την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα του εμβολίου. Σχετικά με τον αντιγριπικό εμβολιασμό οι μισοί περίπου από τους συμμετέχοντες στη μελέτη (49%, n= 51) συμφώνησαν ότι ο εμβολιασμός αποτελεί μια αποτελεσματική μέθοδο προφύλαξης από τον ιό της γρίπης, ενώ μόλις το 30,8% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι έχει προχωρήσει στην πρόσληψη του εμβολίου κατά τα δύο τελευταία έτη. Οι πιο συχνοί λόγοι για τη μη λήψη του εμβολίου κατά του ιού της γρίπης ήταν η αντίληψη ότι η γρίπη δεν είναι σοβαρή ασθένεια, η αμφιβολία για την ασφάλεια του εμβολίου και η γονεϊκή άρνηση. Σχετικά με το εμβόλιο κατά του ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV) η συντριπτική πλειοψηφία των συμμετεχόντων δήλωσε ότι γνωρίζει τον ιό, τον τρόπο μετάδοσής του, ότι σχετίζεται με διάφορες μορφές καρκίνου και ότι υπάρχει διαθέσιμο εμβόλιο. Ωστόσο, λιγότεροι από τους μισούς συμμετέχοντες δήλωσαν ότι έχουν προχωρήσει στην πρόσληψη του εμβολίου (47,1%, n = 49) και ανέφεραν ως παράγοντα παρότρυνσης τις θετικές συστάσεις από επαγγελματίες υγείας (51%, n = 25). Αντίστοιχα, οι συμμετέχοντες που δήλωσαν ότι δεν έχουν προχωρήσει στην πρόσληψη του εμβολίου (52,9%, n = 55), ανέφεραν ως ανασταλτικούς παράγοντες την έλλειψη επαρκούς γνώσης για τον ιό HPV και το εμβόλιο και τον φόβο εκδήλωσης ανεπιθύμητων ενεργειών. Τέλος, βρέθηκε μέτρια θετική συσχέτιση (r = 0,553, p < 0,01) μεταξύ της εμβολιαστικής κάλυψης (πλήρης εμβολιασμός, υποεμβολιασμός, απουσία εμβολιασμού) και της συχνότητας ενημέρωσης περί θεμάτων υγείας και περί των συνιστώμενων για την ηλικία των ερωτώμενων εφήβων εμβολιασμών και χαμηλή θετική συσχέτιση (r = 0,387, p < 0,01) ανάμεσα στην εμβολιαστική κάλυψη των συμμετεχόντων κατά του ιού HPV και στο αν γνωρίζουν ότι υπάρχει διαθέσιμο εμβόλιο κατά του ιού. Συμπεράσματα: Τα ευρήματα της παρούσας μελέτης ενισχύουν το γεγονός ότι οι έφηβοι στην Ελλάδα πιστεύουν σε σημαντικό βαθμό στη χρησιμότητα των εμβολιασμών για την προστασία της δημόσιας υγείας και ότι τα εμβόλια αποτελούν ασπίδα προστασίας από σοβαρές και απειλητικές για τη ζωή ασθένειες. Ωστόσο, απαιτούνται περαιτέρω παρεμβάσεις προκειμένου να επιτευχθεί η βέλτιστη εμβολιαστική κάλυψη του εφηβικού πληθυσμού, καθώς ο υποεμβολιασμός εγείρει μείζονα ζητήματα και έντονες ανησυχίες για ενδεχόμενες αρνητικές στάσεις στο εγγύς μέλλον. Οι υπεύθυνοι χάραξης της πολιτικής για τη δημόσια υγεία με την κατάρτιση κατάλληλων προγραμμάτων και με εκστρατείες, οι οποίες θα αποσκοπούν τόσο στην ενημέρωση για τη σημασία του εμβολιασμού όσο και στην παρότρυνση των εφήβων να λαμβάνουν όλα τα συνιστώμενα για την ηλικία τους εμβόλια, μπορούν να συμβάλλουν προς την κατεύθυνση αυτή.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Κασκαλίδου Ευαγγελία
  • Kaskalidou Evaggelia

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
English

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3423312

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Κασκαλίδου Ευαγγελία; Kaskalidou Evaggelia. Εμβολιασμός και πραγματικότητα: Υποχρεωτικό ή εξατομίκευση. 2024. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3423312