National and Kapodistrian University of Athens
Αξιολόγηση της επίδρασης του χρόνιου στρες στην καρδιακή λειτουργία, τη συμπεριφορά και τη γνωσιακή ικανότητα σε in vivo μοντέλο καρδιακής ανεπάρκειας
Abstract
dc:descriptionΠαρότι πληθώρα επιδημιολογικών μελετών συνδέουν την καρδιαγγειακή νόσο με υψηλά επίπεδα κατάθλιψης και νοητικών ελλειμμάτων, οι αιτίες και οι μοριακοί μηχανισμοί αυτής της σχέσης παραμένουν ακόμα αδιευκρίνιστοι. Σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια, παρατηρούνται σημαντικές αλλαγές στη συμπεριφορά και στη μνήμη, ενώ ταυτόχρονα εμφανίζονται συμπτώματα κατάθλιψης. Είναι επίσης γνωστό πως οι φαρμακολογικοί παράγοντες για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης (TCAs, SSRIs, SNRIs) μπορούν να έχουν ανεπιθύμητες ενέργειες στο καρδιαγγειακό σύστημα, με τις πρόσφατες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρίας να απαγορεύουν τη χρήση αυτών των φαρμάκων σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια και σοβαρή κατάθλιψη. Το γεγονός αυτό ενισχύει την ανάγκη για διερεύνηση της αλληλεπίδρασης των νόσων και εύρεση νέων μοριακών φαρμακολογικών στόχων στον άξονα καρδιά-εγκέφαλος. Προκαταρκτικά αποτελέσματα του εργαστηρίου μας αποδεικνύουν την επίδραση του χρόνιου στρες (Chronic Unpredictable Stress-CUS) στο μέγεθος του εμφράγματος του μυοκαρδίου σε in vivo πειραματικό ζωικό πρότυπο μυοκαρδιακής ισχαιμίας/ επαναιμάτωσης σε αρσενικούς και θηλυκούς μύες. Στόχος: i) Η διερεύνηση των μοριακών μονοπατιών μεταγωγής σήματος που μεταβάλλονται λόγω CUS, μυοκαρδιακής ισχαιμίας/ επαναιμάτωσης και οι διαφυλικές διαφορές ii) η αξιολόγηση της επίδρασης του CUS στην καρδιακή λειτουργία, και iii) η μελέτη του προτεινόμενου επιβαρυντικού ρόλου της καρδιακής ανεπάρκειας, στην επαγόμενη από το στρες κατάθλιψη και τις σχετιζόμενες γνωσιακές διαταραχές Μέθοδοι: Σε 1η σειρά πειραμάτων, αρσενικοί και θηλυκοί μύες C57BL/6J τυχαιοποιήθηκαν σε τέσσερις ομάδες (n=5/ομάδα): CON (ελέγχου + εικονική χειρουργική), iCON (ελέγχου + μυοκαρδιακή ισχαιμία / επαναιμάτωση), STR (στρες + εικονική χειρουργική), iSTR (στρες + μυοκαρδιακή ισχαιμία / επαναιμάτωση). Οι ομάδες STR και iSTR υποβλήθηκαν σε πρωτόκολλο 6 εβδομάδων CUS με 4 στρεσσογόνους παράγοντες. Μετά την ολοκλήρωση του CUS, πραγματοποιήθηκαν συμπεριφορικές δοκιμασίες αξιολόγησης της κινητικότητας, της αγχώδους διάθεσης, της κατάθλιψης και της μνήμης. Οι ομάδες iCON και iSTR υποβλήθηκαν σε 30 λεπτά μυοκαρδιακής ισχαιμίας (I) και 24 ώρες επαναιμάτωσης (R), ενώ οι ομάδες CON και STR υποβλήθηκαν σε εικονική χειρουργική επέμβαση-Sham. Μετά την επαναιμάτωση, τα πειραματόζωα ευθανατώθηκαν για την ανάλυση του ισχαιμικού τμήματος του μυοκαρδίου με πρωτεομικές μεθόδους. Σε 2η σειρά πειραμάτων 56 αρσενικοί μύες C57BL/6J υποβλήθηκαν είτε σε επέμβαση Sham (n=28), είτε σε I/R, (n=28). 2 εβδομάδες μετά την επέμβαση πραγματοποιήθηκε υπερηχοκαρδιογραφική αξιολόγηση της καρδιακής λειτουργίας και με βάση τις παραμέτρους κλάσμα εξώθησης (LVEF%) και κλασματική βράχυνση (LVFS%) της αριστερής κοιλίας οι μύες τυχαιοποιήθηκαν σε 4 ομάδες: CON (Sham χωρίς CUS), HF-CON (IR χωρίς CUS), STR (Sham και CUS) και HF-STR (IR και CUS). Ακολούθησε το πρωτόκολλο CUS για 6 εβδομάδες και ακολούθως ξεκίνησαν οι συμπεριφορικές δοκιμασίες, όπως και στην 1η σειρά πειραμάτων. Μετά την ολοκλήρωσή τους πραγματοποιήθηκε η τελική υπερηχογραφική αξιολόγηση. Αποτελέσματα: Τα αποτελέσματα της πρωτεομικής ανάλυσης της 1ης σειράς πειραμάτων κατέδειξαν πως το CUS οδηγεί σε μεταβολές του καρδιακού πρωτεόματος και στα δύο φύλα. Επίσης, τα αποτελέσματά μας έδειξαν ότι η συνύπαρξη CUS και ισχαιμίας / επαναιμάτωσης στους αρσενικούς μύες μεταβάλλει σημαντικά πολύ μεγαλύτερο αριθμό γονιδίων, και πιο συγκεκριμένα 292 γονίδια (FDR<0.05), συγκριτικά με 102 γονίδια στους θηλυκούς μύες. Στη 2η σειρά πειραμάτων η έκθεση σε χρόνιο στρες- CUS οδήγησε σε στατιστικώς σημαντική μείωση του βάρους των πειραματόζωων των ομάδων STR και HF-STR σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου CON και HF-CON μετά από 6 εβδομάδες (*p<0.05, STR vs CON, ****p<0.0001, HF-STR vs HF-CON). Η υπερηχοκαρδιογραφική αξιολόγηση κατέδειξε ότι στο τελικό καταληκτικό σημείο, το CUS επέφερε μείωση της συσταλτικότητας του μυοκαρδίου στην ομάδα STR συγκριτικά με την ομάδα ελέγχου CON, αφού μειώνονται το κλάσμα εξώθησης, η κλασματική βράχυνση και το πάχος του τοιχώματος της αριστερής κοιλίας και η καρδιακή παροχή, (%LVEF, ****p<0.0001%, LVFS, ****p<0.0001, STR vs. CON, καρδιακή παροχή, *p<0.05, LVPW;s, *p< 0.05, STR vs. CON). Η συμπεριφορική αξιολόγηση έδειξε ότι το CUS (ομάδες STR και HF-STR) προκάλεσε αυξημένο άγχος, μειωμένη μακροπρόθεσμη μνήμη, μειωμένη κινητικότητα και εμφανή καταθλιπτική συμπεριφορά σε σχέση με τις ομάδες ελέγχου CON και HF-CON (EPM, *p<0,05, NOR *p<0,05, OF,*p<0,05, TST ****p<0,0001, STR vs CON, HF-STR vs CON). Η ομάδα HF-CON παρουσίασε παρόμοιες συμπεριφορικές μεταβολές με τις ομάδες που υπέστησαν στρες STR και HF-STR, υποδεικνύοντας τη σχέση μεταξύ καρδιακής ανεπάρκειας, αυξημένου άγχους και κατάθλιψης (EPM,*p<0.05, OF, *p<0.05, TST, ****p<0.0001). Συμπεράσματα: Η χρόνια έκθεση σε στρες μεταβάλει το μυοκαρδιακό πρωτέομα μετά από οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου και η μεταβολή αυτή είναι πιο εμφανής στα αρσενικά πειραματόζωα σε σχέση με τα θηλυκά. Επιπλέον, η καρδιακή ανεπάρκεια επιφέρει μεταβολές στη συμπεριφορά που προσομοιάζουν το άγχος και την κατάθλιψη σε in vivo πειραματικό ζωικό πρότυπο αρσενικών μυών. Η χρόνια έκθεση σε στρες μειώνει τη συσταλτικότητα του μυοκαρδίου και την καρδιακή παροχή υποδεικνύοντας τη σημαντική επίπτωση του στρες στην καρδιακή λειτουργία.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Λήτος Αριστείδης
- Σοκόλη Ειρήνη - Ιωάννα
- Litos Aristeidis
- Sokoli Eirini - Ioanna
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3427614