Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Γάμος ομοφυλοφίλων και υιοθεσία: στο μεταίχμιο νομιμότητας και κανονικότητας

Abstract

dc:description

Περίληψη εργασίας Η παρούσα μελέτη πραγματεύεται τη διαπάλη νομιμότητας (κανόνες της Πολιτείας) και κανονικότητας (εκκλησιαστικοί κανόνες) σε ό,τι αφορά το γάμο και τη γονεϊκότητα των ομόφυλων ζευγαριών με αφορμή την ψήφιση του ν. 5089/2024 για την ισότητα στο γάμο και την υιοθεσία εκ μέρους τους. Η ψήφιση του εν λόγω νόμου προκάλεσε την εναντίωση πολλών βουλευτών, της Ορθόδοξης Εκκλησίας, και, περαιτέρω, πυροδότησε αντιδράσεις εκ μέρους της πλειονότητας των πολιτών. Ο εν λόγω νόμος απετέλεσε το επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου και αφετηρία για μία ριζοσπαστική αλλαγή σε μία χώρα όπου επικρατούσα θρησκεία είναι αυτή της Ορθόδοξης του Χριστού Εκκλησίας (3 ⸹1 Σ). Τούτο δε σημαίνει ότι η πλειονότητα του πληθυσμού ασπάζεται την Ορθόδοξη θρησκεία. Η κατάργηση της διαφοράς του φύλου ως προϋπόθεσης για έναν υποστατό γάμο, επηρεάζει όλο το οικογενειακό δίκαιο και ιδίως τη γονεϊκότητα εκ μέρους του ομόφυλου ζευγαριού. Αυτονοήτως ισχύει ο γενικός ερμηνευτικός κανόνας, όπου στο νόμο γίνεται λόγος για ΄΄συζύγους΄΄ ως τέτοιοι θεωρούνται και οι ομόφυλοι σύζυγοι με συνέπεια τα ομόφυλα έγγαμα ζευγάρια να έχουν τα ίδια δικαιώματα που έχουν και τα ετερόφυλα αρκεί να μην προκύπτει κάτι αντίθετο από συγκεκριμένες νομοθετικές διατάξεις. Ο νόμος είναι αρκετά λιτός με αποτέλεσμα να δημιουργεί διάφορα επιμέρους ερμηνευτικά ζητήματα ιδίως σε ό,τι αφορά τη δυνατότητα των ομόφυλων ζευγαριών να αποκτήσουν παιδιά μέσω ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Θα γίνει μία προσπάθεια να αντιμετωπιστεί κριτικά ο νέος νόμος και να εξεταστεί η σκοπιμότητα, η αναγκαιότητα και η συνταγματικότητά του και ταυτοχρόνως, αν και κατά πόσο επιτυγχάνεται ο σκοπός της ψήφισής του που δεν είναι άλλος από τη διασφάλιση της ισότητας και η εξάλειψη των διακρίσεων σε βάρος των ομοφυλοφίλων. Πολιτεία και Εκκλησία αντιμετωπίζουν το γάμο από διαφορετική οπτική γωνία και εννοιολογική αφετηρία. Για την πρώτη, ο γάμος δεν είναι παρά ένα πολιτικό συνάλλαγμα, μία σύμβαση του ιδιωτικού δικαίου μεταξύ δύο προσώπων διαφορετικού ή του ιδίου φύλου (ΑΚ 1350 ⸹1 εδ. 1 του ν. 5089/2024), από την οποία πηγάζουν εκατέρωθεν δικαιώματα και υποχρεώσεις νομικής μόνο φύσεως. Αντιθέτως, για τη δεύτερη, ο γάμος είναι μυστήριο, μυστηριακή ένωση Ι. ψυχών και καθαγιασμός του συζυγικού βίου δια της θείας χάριτος1. Τούτο σημαίνει ότι ο γάμος οράται υπό το πρίσμα της αιωνιότητας και δεν περιορίζεται στον παρόντα χώρο και χρόνο. Η Ορθόδοξη Εκκλησία αναγνωρίζει τη νομική δεσμευτικότητα του πολιτικού γάμου όμως δεν δέχεται την κανονική του εγκυρότητα. Στην παρούσα μελέτη διαπιστώνει κανείς μία ήπια διαπάλη μεταξύ νομιμότητας και κανονικότητας όσον αφορά στην τέλεση του πολιτικού γάμου των ετερόφυλων ζευγαριών λόγω του προαιρετικού χαρακτήρα του γάμου και τη δυνατότητα θεραπείας της αντικανονικότητας. Η αντικανονικότητα θεραπεύεται με τη μεταγενέστερη τέλεση θρησκευτικού γάμου εκ μέρους των ετερόφυλων ζευγαριών. Ωστόσο, η διαπάλη αυτή γίνεται εντονότερη σε ό,τι αφορά το γάμο και τη γονεϊκότητα των ομόφυλων ζευγαριών. Τούτο δε συμβαίνει διότι ανατρέπεται το παραδοσιακό μοντέλο της οικογένειας και οι όροι ΄΄πατρότητα΄΄ και ΄΄μητρότητα΄΄ αποκτούν ένα νέο ηθικοκοινωνικό περιεχόμενο σε μία ομοφυλοφιλική σχέση. Τέλος, φιλοδοξία της γράφουσας είναι μέσα από την κριτική ανάλυση του ν. 5089/2024 για το γάμο και τη γονεϊκότητα των ομόφυλων ζευγαριών, να διαπιστωθούν με ενάργεια τα σημεία τριβής και διαπάλης μεταξύ των πολιτειακών και των εκκλησιαστικών κανόνων. Αθήνα, 28 Σεπτεμβρίου 2024 ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΜΩΡΟΓΙΑΝΝΗ 1. Έχει λεχθεί ότι με τη διδασκαλία του Αποστόλου Παύλου, ΄΄ο γάμος από σύμβαση έγινε μυστήριο και η σχέση από χρηστική συνύπαρξη τράπηκε σε ερωτική αυτοπροσφορά […] Απέκτησε, έτσι, ο γάμος το δικό του δίκαιο, τη δικαίωση των προσώπων που τον υποστασιάζουν. Και από αίτημα διαχείρισης κοινού βίου μετατρέπεται σε μέθεξη ερωτικής αυθυπέρβασης και σε μέσο πρόγευσης αθανασίας΄΄. Βλ. Γ. Ι. ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΠΟΥΛΟΥ, Οι μικτοί γάμοι κατά την πολιτειακή νομοθεσία: Στο μεταίχμιο νομιμότητας και κανονικότητας, σε: Νομοκανονικά 1/2016, σ. 9-41. ΙΙ.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Μωρόγιαννη Αναστασία
  • Morogianni Anastasia

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3447407

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Μωρόγιαννη Αναστασία; Morogianni Anastasia. Γάμος ομοφυλοφίλων και υιοθεσία: στο μεταίχμιο νομιμότητας και κανονικότητας. 2024. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3447407