National and Kapodistrian University of Athens
Η ανθεκτικότητα του Συντάγματος σε περιόδους δημοσιονομικής κρίσεως
Abstract
dc:descriptionΣτο Α΄ μέρος της παρούσης εργασίας, θα επιχειρηθεί να αναλυθεί η έννοια της ανθεκτικότητας του Συντάγματος, η οποία εισήχθη στην ελληνική αλλά και διεθνή βιβλιογραφία από τους Ξενοφώντα Κοντιάδη και Αλκμήνη Φωτιάδου, ως το απότοκο μίας πολύχρονης και διεθνούς έρευνας που κινείται στο μεταίχμιο του συγκριτικού συνταγματικού δικαίου, της συνταγματικής θεωρίας, της πολιτικής επιστήμης και των κοινωνικών επιστημών, και που στόχο έχει τον εντοπισμό κοινών εννοιολογικών και μεθοδολογικών εργαλείων, καθώς και ανακάλυψης σταθερών μεταβλητών που επηρεάζουν τη δημιουργία, εφαρμογή και μεταβολή των Συνταγμάτων. Συγκεκριμένα, η ανάλυση της έννοιας της ανθεκτικότητας του Συντάγματος θα γίνει συναρτήσει της οικονομικής κρίσης τόσο σε θεωρητικό όσο και σε εμπειρικό επίπεδο, με αναφορές σε αντιδράσεις των Συνταγμάτων των κρατών – μελών της Ευρωζώνης, κι ιδίως των κρατών – οφειλετών. Η έννοια αυτή συσχετίζεται και συμπλέκεται με τις πιο παραδοσιακές έννοιες της κυριαρχίας, της μεταβολής και της κανονιστικότητας του Συντάγματος κατά τρόπο δημιουργικό και πρωτότυπο, και ουσιαστικά περιγράφει την ικανότητά του να υποδέχεται απρόβλεπτα γεγονότα -εδώ την οικονομική κρίση-, συνεχίζοντας, ωστόσο, να επιτελεί αποτελεσματικά τις λειτουργίες του. Παράλληλα, μέσα από τη θεωρία της ανθεκτικότητας, υποδεικνύονται κατάλληλες τεχνικές (π.χ. η αρχή της αναλογικότητας) και ιδεότυποι (συνταγματικής αλλαγής) που θα ενδυναμώσουν, όχι μόνο την κανονιστική δύναμη (π.χ. στα υπό κρίση δικαιώματα, ατομικά και κοινωνικά) ή την ισορροπία (διάκριση των εξουσιών) του Συντάγματος, αλλά και τη συμβολική νομιμοποίησή του. Αφού ολοκληρώσουμε τη βασική σκιαγράφηση της θεωρητικής κατασκευής της ανθεκτικότητας του Συντάγματος, θα ερευνήσουμε, στο Β΄ μέρος της παρούσης εργασίας, αν μέσα από τη συγκυρία της ελληνικής οικονομικής κρίσης κατά τη δεκαετία 2009-2019 μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι το ελληνικό Σύνταγμα του 1975 επέδειξε προσαρμοστικότητα και ανθεκτικότητα ή αν αυτό, σε μία αντίθετη πορεία, παραβιάστηκε με τρόπο συστηματικό (συστηματικό κι όχι σποραδικό, αφού η κατάφαση της ανθεκτικότητας δεν συνεπάγεται την έλλειψη οποιασδήποτε παραβίασης του Συντάγματος) κι εν τέλει υποτάχθηκε στη δίνη του χρέους, απομειώνοντας την κανονιστική του αξία. H έρευνα αυτή είναι πραγματολογική. Αρχικά, θα εξεταστούν οι θεσμικές μεταβολές που επέφερε η υπογραφή των μνημονίων και η υπαγωγή της χώρας στο αυστηρό καθεστώς δηµοσιονοµικής πειθαρχίας. Στη συνέχεια, μέσα από νομολογιακά παραδείγματα, κυρίως στο κομμάτι των ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων, θα αποτιμηθεί ο ρόλος της δικαστικής εξουσίας στο πραγματικό και θεσμικό περιβάλλον, που δημιούργησε η κρίση. Ώστε να αποπειραθούμε να απαντήσουμε στα εξής ερωτήματα: Πρώτον, επέδειξε ανθεκτικότητα το ελληνικό Σύνταγμα κατά τη διάρκεια της κρίσης; Δεύτερον, είναι αυτή η έννοια επαρκής; Και τέλος, τι απέμεινε εν τέλει από το Σύνταγμα; Το corpus, το animus ή και τα δύο;
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Πανούσου Μυρτώ
- Panousou Myrto
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3447911