National and Kapodistrian University of Athens
Το κυνήγι της Αθανασίας: από την αρχαιότητα μέχρι τον 21ο αιώνα
Abstract
dc:descriptionΤο «κυνήγι της αθανασίας» είναι ίσως η πιο διαχρονική και συναρπαστική επιθυμία στην ιστορία της ανθρωπότητας. Από την αρχαιότητα μέχρι τον 21ο αιώνα, οι άνθρωποι έχουν αναζητήσει τρόπους και μεθόδους, μέσω των οποίων αποβλέπουν να παρατείνουν την ζωή τους και να κατακτήσουν την αθανασία, είτε μέσω θρησκευτικών δογμάτων και φιλοσοφικών θεωριών, είτε μέσω των επιστημονικών και τεχνολογικών εξελίξεων. Διαχρονικά, η επιδίωξη της αθανασίας δεν περιορίζεται μόνο στη φυσική διάσταση της ύπαρξης – στο σώμα - αλλά ουκ ολίγες φορές προσεγγίζεται με μεταφυσικούς, ηθικούς και κοινωνικούς όρους και συστήματα. Αυτό λοιπόν το πολύπλευρο ζήτημα, προσφέρει μια πλούσια βάση για ανάλυση, μελέτη και περισυλλογή, καθώς συνδέεται στενά με την ανθρώπινη φύση, την εξέλιξη των πολιτισμών και την πρόοδο της επιστήμης. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να εξετάσει τη διαχρονική προσπάθεια των ανθρώπων να κατακτήσουν την αθανασία, αναλύοντας την εξέλιξη των ιδεών, των πρακτικών και των τεχνολογιών που σχετίζονται με αυτόν τον διαχρονικό πανανθρώπινο πόθο. Από τις αρχαίες μυθολογίες και τις θρησκευτικές παραδόσεις και διδαχές μέχρι τα σύγχρονα βιοτεχνολογικά επιτεύγματα υπό την στήριξη δισεκατομμυρίων κεφαλαίων, η εργασία αυτή, θα επιχειρήσει να παρουσιάσει μια συνολική εικόνα και καταγραφή της αναζήτησης του ανθρώπου για την νεότητα και τελικά την αθανασία, μέσα από διαφορετικές χρονικές περιόδους και πολιτισμικά πλαίσια. Η ανάλυση αυτή, θα εστιάσει αρχικά στους αρχαίους πολιτισμούς και τις κοινωνίες τους – με πρώτη την Αίγυπτο - καθώς επίσης θα εστιάσει και σε ορισμένες από τις κυρίαρχες θρησκευτικές πεποιθήσεις των πολιτισμών αυτών, αναφορικά με την αθανασία. Στη συνέχεια, θα εξετάσει ορισμένες από τις βασικές φιλοσοφικές και επιστημονικές θεωρίες και προσεγγίσεις περί αθανασίας, που αναπτύχθηκαν κατά τη διάρκεια της Αναγέννησης και του Διαφωτισμού. Τέλος, θα εξεταστούν κάποιες από τις σύγχρονες τεχνολογικές και βιολογικές εξελίξεις του 20ου και του 21ου αιώνα, που αναδιαμορφώσαν από την βάση, την communis opinio για τη ζωή, την νεότητα και τον θάνατο. Αυτή λοιπόν η μελέτη, επιδιώκει να αναδείξει τις διαχρονικές προσπάθειες της ανθρωπότητας να υπερβεί τη φυσική και σωματική τροχοπέδη της θνητότητας και να επιτύχει τη μακροχρόνια ή ακόμα και διηνεκή ύπαρξη. Η οικουμενική αυτή αναζήτηση, συνοδευόμενη από ηθικά, κοινωνικά, φιλοσοφικά και επιστημονικά ερωτήματα, αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη ουσία με την ιλιγγιώδη πρόοδο της τεχνολογίας, η οποία πλέον προσεγγίζει ορίζοντες που άλλοτε θεωρούντο αδιανόητοι. Κεντρικός σκοπός αυτής της ανάλυσης, είναι επίσης να διερευνηθεί η εξέλιξη της ανθρώπινης επιθυμίας για την υπέρβαση των σωματικών ορίων της θνητότητας, εξετάζοντας πώς οι διαφορετικοί πολιτισμοί και εποχές προσέγγισαν την ιδέα της αθανασίας, και να αποκαλυφθεί ο τρόπος με τον οποίο αυτές οι προσεγγίσεις επηρέασαν τις αξίες, τις ηθικές αρχές και τις προτεραιότητες της εκάστοτε κοινωνίας. Καθώς η επιδίωξη για παράταση του προσδόκιμου ζωής περνά από την απλή θεωρία στην πρακτική εφαρμογή, η ηθική διάσταση του ζητήματος καθίσταται ολοένα και πιο επίκαιρη. Τόσο η αθανασία όσο η επέκταση των ετών ζωής του ανθρώπου, παρά τη γοητεία που ασκούν, εγείρουν προβληματισμούς αναφορικά με την ισότιμη πρόσβαση στις τεχνολογικές καινοτομίες που τις καθιστούν εφικτές. Η εργασία αυτή, τονίζει επίμονα την ανάγκη για πρακτική εξασφάλιση ίσης πρόσβασης σε θεραπείες κατά της γήρανσης και – σε - επεμβάσεις που παρατείνουν τη ζωή, αποφεύγοντας την περιθωριοποίηση συγκεκριμένων οικονομικά ασθενέστερων κοινωνικών ομάδων. Οι ηθικές προκλήσεις που προκύπτουν είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με τις οικουμενικές αξίες τόσο της δικαιοσύνης όσο και της ισότητας. Η ανισότητα στην πρόσβαση σε τεχνολογίες που προάγουν τη μακροζωία ή βελτιώνουν την ποιότητα της ζωής του μέσου ανθρώπου μπορεί να εντείνει τις ήδη υπάρχουσες κοινωνικές και οικονομικές «ανισορροπίες». Επομένως, μολονότι αυτές οι τεχνολογικές καινοτομίες φαίνεται πως προμηνύουν σημαντικές και ελπιδοφόρες δυνατότητες, ενδέχεται επίσης να οδηγήσουν στη δημιουργία μιας κοινωνίας δύο ταχυτήτων, όπου μόνο οι οικονομικά προνομιούχοι θα έχουν πρόσβαση σε πιο ποιοτικές συνθήκες διαβίωσης, οξύνοντας – με αυτό τον τρόπο - τον κοινωνικό αποκλεισμό και τις διακρίσεις. Η νέα αυτή εποχή λοιπόν επέκτασης του προσδόκιμου ζωής, προαπαιτεί μια βασική και απόλυτη εξασφάλιση· πως οι «καρποί» των νέων τεχνολογιών θα είναι ελεύθεροι σε όλους, ανεξαρτήτως κοινωνικής ή οικονομικής κατάστασης. Κλείνοντας, η παρούσα εργασία αποσκοπεί να συμβάλει στον κριτικό αναστοχασμό της σχέσης μεταξύ της ανθρώπινης επιθυμίας για αθανασία και των κοινωνικών προτεραιοτήτων, προτείνοντας τελικά μια προσέγγιση που «εξισορροπεί» την επιστημονική πρόοδο με την ηθική δέσμευση για συμπερίληψη και ισότητα.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Νικολάου Λουκία-Βαρβάρα
- Nikolaou Loukia-Barbara
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3447961