Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Οι εξοντωτικές εξαγορές στο δίκαιο του ελεύθερου ανταγωνισμού με έμφαση στον ψηφιακό τομέα

Abstract

dc:description

«Είναι καλύτερο να αγοράζεις παρά να ανταγωνίζεσαι». Μέσα από αυτήν τη σύντομη, πλην όμως περιεκτική από άποψη περιεχομένου και νοημάτων, φράση, ο συνιδρυτής του δημοφιλούς μέσου κοινωνικής δικτύωσης Facebook και της μητρικής της εταιρείας, Meta Platforms (πρώην Facebook, Inc.), κ. Mark Zuckerberg, κατάφερε να αποτυπώσει με τη μέγιστη δυνατή ακρίβεια την ωμή πραγματικότητα που απαντάται στην αγορά, όπου, ιδίως, οι Big Tech εταιρείες συγκεντρώνουν στα χέρια τους σημαντικά (και κρίσιμα) μερίδια αγοράς μέσα από την εξαγορά νεοφυών επιχειρήσεων, ενισχύοντας έτσι τη θέση τους στην αγορά. Στη σύγχρονη οικονομία δε, η εξαγορά νεοσύστατων επιχειρήσεων απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή και μελέτη. Τούτο διότι, η έννοια των νεοσύστατων επιχειρήσεων, όπως θα δούμε στο οικείο κεφάλαιο της παρούσας εργασίας, είναι στενά συνδεδεμένη με την ταχύτατα εξελισσόμενη καινοτομία, τις πρωτοποριακές επιχειρηματικές ιδέες και την τεχνολογική πρόοδο. Ως εκ τούτου, αυτό το στοιχείο που συνδέει πολλές νεοφυείς επιχειρήσεις, ήτοι εκείνο της καινοτομίας, μπορεί να αποτελέσει μια διόλου αμελητέα απειλή ακόμα και για εταιρείες με εδραιωμένη θέση στην αγορά. Πράγματι, οι νέες τεχνολογίες είναι σφόδρα πιθανό να ταράξουν τα νερά στις υπάρχουσες δομές τις αγοράς, ανατρέποντας τυχόν ισορροπίες σε βάρος, ασφαλώς, των επιχειρηματικών στρατηγικών των κατεστημένων στην αγορά επιχειρήσεων. Συνεπώς, το αποτέλεσμα είναι συχνά οι νεοσύστατες επιχειρήσεις να αποτελούν τις «target companies» στις συμφωνίες εξαγορών από μεγάλες επιχειρήσεις με σκοπό, με τη χορήγηση στις τελευταίες αποκλειστικής πρόσβασης στην εκάστοτε πρωτοποριακή επιχειρηματική ιδέα, να εξοβελιστεί ένας δυνητικός ανταγωνιστής από τη σχετική αγορά και, εν τέλει, να περιοριστεί ο ανταγωνισμός. Το φαινόμενο αυτό, το οποίο αποτυπώθηκε στη διεθνή και εγχώρια βιβλιογραφία υπό τον όρο «εξοντωτικές εξαγορές» (στην αγγλική γλώσσα «killer acquisitions»), αρχικώς, εντοπίστηκε στη φαρμακευτική βιομηχανία. Ωστόσο, λίαν συντόμως οι εξοντωτικές εξαγορές, ως φαινόμενο, επεκτάθηκαν σε ολόκληρο το φάσμα της οικονομίας και ιδίως στο πεδίο της τεχνολογίας και των ψηφιακών αγορών, αντικείμενο που εξειδικεύεται στην παρούσα εργασία. Είναι γεγονός ότι το ζήτημα των εξοντωτικών εξαγορών στη σύγχρονη οικονομία έχει ήδη λάβει εξαιρετικά σημαντικές διαστάσεις και έχει γεννήσει σοβαρούς προβληματισμούς, ιδίως στο πεδίο του δικαίου του ανταγωνισμού. Τούτο εξηγείται από το γεγονός ότι κάθε εξαγορά που έχει είτε ως προφανή είτε ως υποκρυπτόμενο στόχο την εξάλειψη ενός δυνητικού ανταγωνιστή από την αγορά ή/και την τοποθέτηση φραγμών στην τεχνολογική ανάπτυξη και καινοτομία, βάλλει κατά του δικαίου του ανταγωνισμού και των θεμελιωδών αρχών του. Πράγματι, οι εξοντωτικές εξαγορές εγκυμονούν σοβαρούς κινδύνους και επιπτώσεις τόσο για το σύνολο των συμμετεχόντων στη σχετική αγορά όσο και για τους τελικούς αποδέκτες, ήτοι τους καταναλωτές. Οι επιπτώσεις δε των εξοντωτικών εξαγορών καθίστανται έτι περισσότερο αντιληπτές στον χώρο του ψηφιακού τομέα, όπου η καινοτομία συνιστά συστατικό και αναπόσπαστο στοιχείο αυτού. Η επιχειρηματική απόφαση λοιπόν μιας μεγάλης εταιρείας στον χώρο αυτόν να εξαγοράσει έναν δυνητικό ανταγωνιστή, συχνά οδηγεί στην τοποθέτηση φραγμών στην ανάπτυξη πρωτοποριακών αγορών, αυξάνοντας έτσι τα περιθώρια κέρδους των εταιρειών αυτών. Ταυτόχρονα δε, αυξάνονται οι φραγμοί εισόδου σε δυνητικούς νεοεισερχόμενους παίκτες στην αγορά, μειώνονται σημαντικά οι επιλογές του καταναλωτή σε νέα προϊόντα ή υπηρεσίες, ενώ η ποιότητα αυτών, αν δεν μειωθεί, τουλάχιστον παραμένει απλώς στάσιμη. Αυτές είναι ορισμένες μόνο από τις κυριότερες επιπτώσεις που εντοπίζονται σε μια ψηφιακή αγορά και οι οποίες παρατίθενται στην παρούσα. Ασφαλώς, το πλήγμα που δέχεται ο ανταγωνισμός στην περίπτωση των εξοντωτικών εξαγορών δύναται είτε να λάβει ενωσιακή διάσταση, είτε να περιοριστεί στα στενά όρια ενός κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ενώσεως. Σε κάθε περίπτωση, η Ευρωπαϊκή Ένωση, εντοπίζοντας τα ζητήματα που γεννώνται από το φαινόμενο των εξοντωτικών εξαγορών και τα πλήγματα που δύναται να επιφέρει στο δίκαιο του ανταγωνισμού, έσπευσε να λάβει μια σειρά ορισμένων μέτρων με σκοπό την καλύτερη δυνατή αντιμετώπιση του εν λόγω φαινομένου. Ωστόσο, εγείρονται σημαντικά ερωτηματικά, τα οποία η παρούσα εργασία επιχειρεί να αποτυπώσει με σαφήνεια, σε σχέση με το, αν και κατά πόσον το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο ελέγχου των συγκεντρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι ικανό να αντιμετωπίσει με πλήρη αποτελεσματικότητα τις εξοντωτικές εξαγορές τόσο σε επίπεδο πρόληψης, όσο και σε επίπεδο καταστολής αυτών. Περαιτέρω, η ενδελεχής μελέτη του φαινομένου των εξοντωτικών εξαγορών, προϋποθέτει την ανάλυση κρίσιμων αποφάσεων ρυθμιστικών αρχών καθώς και δικανικών κρίσεων σε επίμαχες εξαγορές που πέρασαν το κατώφλι της δικαστικής αίθουσας. Βέβαια, είναι χαρακτηριστική η δυσαναλογία που υφίσταται μεταξύ του υπερμεγέθους αριθμού εξαγορών που πραγματοποιείται καθημερινά στον ψηφιακό τομέα και του ιδιαιτέρως αμελητέου αριθμού υποθέσεων επί των οποίων επιλαμβάνεται το αρμόδιο όργανο ή δικαστική αρχή. Τέλος, η παρούσα διπλωματική εργασία είναι δομημένη σε έξι κύρια κεφάλαια, τα οποία αναλύουν σε βάθος το φαινόμενο των εξοντωτικών εξαγορών στον ψηφιακό τομέα και τις επιπτώσεις αυτών. Ειδικότερα, στο πρώτο κεφάλαιο αποτυπώνονται εννοιολογικές διευκρινίσεις γύρω από κεντρικές έννοιες του φαινομένου, όπως είναι η έννοια της καινοτομίας και της νεοφυούς επιχειρήσεως. Στη συνέχεια, παρουσιάζονται οι δύο εκ διαμέτρου αντίθετες προσεγγίσεις σε σχέση με το φαινόμενο των εξοντωτικών εξαγορών στον ψηφιακό τομέα. Ασφαλώς, δεν μπορεί να λείπει η παράθεση του κανονιστικού πλαισίου από την παρούσα εργασία και η ανάπτυξη των μηχανισμών εκείνων που έχουν θεσπισθεί για τον εντοπισμό περιπτώσεων εξοντωτικών εξαγορών. Για την πληρέστερη κατανόηση του φαινομένου επισκοπούνται στο τέταρτο κεφάλαιο κρίσιμες εξαγορές που απασχόλησαν τη διεθνή βιβλιογραφία αναφορικά με το υπό διερεύνηση ζήτημα. Η παρούσα εργασία ολοκληρώνεται με προτάσεις και σκέψεις που αποσκοπούν στην αποτελεσματική αντιμετώπιση του φαινομένου των εξοντωτικών εξαγορών.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Σαρατσιώτης Αλέξανδρος-Φοίβος
  • Saratsiotis Alexandros-Foivos

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3457643

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Σαρατσιώτης Αλέξανδρος-Φοίβος; Saratsiotis Alexandros-Foivos. Οι εξοντωτικές εξαγορές στο δίκαιο του ελεύθερου ανταγωνισμού με έμφαση στον ψηφιακό τομέα. 2025. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3457643