National and Kapodistrian University of Athens
Γεωπολιτική ανάλυση της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής καθ’ όσον αφορά το γεωσύμπλοκο της Μέσης Ανατολής και της Ανατολικής Μεσογείου από τον πόλεμο του Ιράκ έως και σήμερα. Μια ανάλυση επί του πυλώνα της πολιτικής.
Abstract
dc:descriptionΗ εξωτερική πολιτική της Τουρκίας αποτελεί εδώ και δεκαετίες αντικείμενο έντονου ακαδημαϊκού και γεωπολιτικού ενδιαφέροντος, δεδομένης της μοναδικής γεωγραφικής της θέσης στο σταυροδρόμι Ευρώπης, Ασίας και Μέσης Ανατολής. Για το μεγαλύτερο μέρος του 20ού αιώνα, η Τουρκία εμφανιζόταν ως σταθερός σύμμαχος της Δύσης, ιδιαίτερα μέσω της στρατηγικής της συμμετοχής στο ΝΑΤΟ και της συμμαχίας της με τις Ηνωμένες Πολιτείες κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. Αυτές οι ισχυρές σχέσεις, ενισχυμένες από οικονομική και στρατιωτική συνεργασία, αποτελούσαν τον ακρογωνιαίο λίθο της διεθνούς παρουσίας της Τουρκίας. Οι σχέσεις των δυο κρατών, κατά καιρούς, περνούσαν περιόδους κρίσεις όπως για παράδειγμα το γράμμα Johnson στον Ismet Inonu το 1964, το εμπάργκο όπλων μετά την τουρκική εισβολή στη Κύπρο κλπ., ωστόσο, ο Πόλεμος του Ιράκ το 2003 χαρακτηρίστηκε από έναν έντονο κλονισμό στις σχέσεις μεταξύ των δυο συμμάχων. Ο κλονισμός αυτός, σε συνδυασμό με την άνοδο του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP), οδήγησε σε μια νέα πραγματικότητα η οποία χαρακτηριζόταν από αντιπαραθέσεις μεταξύ των ΗΠΑ και της Τουρκίας σε διάφορα θέματα της γεωπολιτικής σκακιέρας. Oι σχέσεις των δυο συμμάχων βρίσκονταν σε εξαιρετικό επίπεδο, βασισμένες αφενός σε κοινά συμφέροντα ασφαλείας όπως για παράδειγμα η κατασκευή και χρήση της βάσης του Incirlik, η στρατιωτική υποστήριξη στο πλαίσιο του δόγματος Τρούμαν για τον περιορισμό της επιρροής από την Σοβιετική Ένωση, η κοινή επιχείρηση ΗΠΑ, Ηνωμένου Βασιλείου και Τουρκίας ονόματι Northern Watch στο Βόρειο Ιράκ. Αφετέρου, αμοιβαία ήταν και τα οικονομικά οφέλη των δυο χωρών, όπως η στήριξη των ΗΠΑ στη δημιουργία του αγωγού Μπακού-Τιφλίδα-Τζεϊχάν, οι τουρκικές δαπάνες για εξοπλιστικά προγράμματα από τις ΗΠΑ καθώς και το πρόγραμμα FMF (Foreign Military Financing) και τέλος, οι επενδύσεις αμερικανικών κολοσσών και επιχειρήσεων στη γείτονα χώρα. Εν ολίγοις, οι αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στην Τουρκία και η σημαντική οικονομική βοήθεια από τις Ηνωμένες Πολιτείες υπογράμμιζαν το βάθος αυτής της συμμαχίας. Μολαταύτα, η άρνηση της Τουρκίας να επιτρέψει στις αμερικανικές δυνάμεις τη χρήση του εδάφους της για την εισβολή στο Ιράκ το 2003 προκάλεσε ρήγματα στη συνεργασία αυτή. Αυτή η απόφαση, η οποία υπαγορεύτηκε από ανησυχίες για την περιφερειακή αστάθεια και την ενίσχυση των Κούρδων στο Βόρειο Ιράκ, αποτέλεσε την αρχή μιας περιόδου αντιπαράθεσης μεταξύ Άγκυρας και Ουάσινγκτον.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Κόλλιας Αναστάσιος
- Kollias Anastasios
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3473646