Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Σύγκριση συστημικής δράσης ακτινοβολιών μέσω δεδομένων γονιδιακής έκφρασης και μεταγραφώματος

Abstract

dc:description

Η ακτινοβολία χρησιμοποιείται ευρέως για τη διάγνωση και θεραπεία ασθενειών, αλλά παράλληλα μπορεί να είναι επιβλαβής στον ανθρώπινο οργανισμό. Οι κατηγορίες ακτινοβολίας, όπως οι ακτίνες γ, η ακτινοβόληση με πρωτόνια (ιοντίζουσες) και η UVB (μη ιοντίζουσα), διαφέρουν ως προς τους μηχανισμούς δράσης και ενδέχεται να προκαλέσουν διαφορετικούς τύπους βλαβών. Στην παρούσα εργασία μελετήθηκε η επίδραση τριών τύπων ακτινοβολίας (UVB, γ και πρωτονίων) σε υγιείς ανθρώπινους ιστούς με σκοπό να αναγνωριστούν οι μηχανισμοί απόκρισης που ενεργοποιούνται στην κάθε περίπτωση αλλά και μεταβολές σε επίπεδο συστήματος. Χρησιμοποιήθηκαν δέκα σύνολα δεδομένων από την βάση GEO, εκ των οποίων τρία σύνολα αφορούν την έκθεση σε ακτινοβολία UVB, πέντε σε γ ακτίνες και δύο σε ακτινοβολία πρωτονίων. Όλα τα σύνολα δεδομένων περιλάμβαναν δείγματα υγιών ιστών που εκτέθηκαν σε χαμηλές και υψηλές δόσεις, με μέγιστη δόση 2.5 Gy είτε 500 J/m2 (στην περίπτωση της UVB). Ύστερα από την προετοιμασία των δεδομένων πραγματοποιήθηκε ανάλυση διαφορικής γονιδιακής έκφρασης μικροσυστοιχιών και RNA seq. Εντοπίστηκαν γονίδια που εμπλέκονται σε κάθε συνθήκη, δόσης ακτινοβολίας και χρονικής στιγμής παρατήρησης των ακτινοβολημένων κυττάρων, στα σύνολα δεδομένων. Στην συνέχεια χρησιμοποιήθηκε το εργαλείο εμπλουτισμού EnrichR, για κάθε λίστα γονιδίων που προέκυψε και συσχετίστηκε με λίστες όρων, σύμφωνα με βάσεις δεδομένων όπως η Gene Ontology, Wikipathways και άλλες. Εκτελέστηκαν συγκρίσεις μεταξύ αυτών των λιστών για κάθε τύπο ακτινοβόλησης μεμονωμένα, για τον εντοπισμό χαρακτηριστικών μηχανισμών που ενεργοποιούνται, αλλά και για την καλύτερη κατανόηση αντίδρασης του ιστού. Τα γονίδια με έντονα αυξημένη ή μειωμένη έκφραση μελετήθηκαν για να αναγνωριστούν οι διεργασίες στις οποίες εμπλέκονται και επηρεάζουν. Για να εντοπιστούν πρωτεΐνες με σημαντικό ρόλο, εξετάστηκαν τα δίκτυα αλληλεπιδράσεων σε κάθε συνθήκη ακτινοβόλησης μέσω της βάσης String. Τέλος, εντοπίστηκαν όροι και γονίδια, κοινά είτε διακριτά, στις διαφορετικές ακτινοβολίες για την καλύτερη κατανόηση της επίδρασης τους στους υγιείς ανθρώπινους ιστούς.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Κουφουδάκη Κωνσταντίνα-Ιφιγένεια
  • Koufoudaki Konstantina-Ifigeneia

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3475590

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Κουφουδάκη Κωνσταντίνα-Ιφιγένεια; Koufoudaki Konstantina-Ifigeneia. Σύγκριση συστημικής δράσης ακτινοβολιών μέσω δεδομένων γονιδιακής έκφρασης και μεταγραφώματος. 2025. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3475590