Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Εξελικτικές Ρίζες, Ανθρώπινες Ανάγκες και Ηθικά Πρίσματα: Μια Δυναμική Προσέγγιση στην Ηθική

Abstract

dc:description

Η ηθική αποτελεί θεμελιώδες πεδίο της φιλοσοφίας, το οποίο αναζητά να απαντήσει σε θεμελιώδη ερωτήματα για το τι είναι σωστό και λάθος, το δίκαιο και το άδικο, το καλό και το κακό. Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, οι ηθικές θεωρίες έχουν προσπαθήσει να κατανοήσουν και να δικαιολογήσουν τις ηθικές πεποιθήσεις των ανθρώπων, δίνοντας προτεραιότητα σε διάφορους παράγοντες όπως οι κοινωνικές συμβάσεις, οι βιολογικές ανάγκες, ή ακόμη και οι αντικειμενικές αλήθειες για την ηθική φύση του κόσμου. Παρόλα αυτά, η συζήτηση για τη φύση της ηθικής παραμένει ανοιχτή, κυρίως λόγω της συνεχούς ανάπτυξης νέων θεωρητικών προσεγγίσεων, οι οποίες (συχνά) απορρίπτουν τον ρεαλισμό και την ύπαρξη αντικειμενικών ηθικών αληθειών. Σε αυτή τη διπλωματική εργασία, απορρίπτω την ηθική ρεαλιστική θεώρηση και επικεντρώνομαι στη σύνθεση του εξελικτικού επιχειρήματος της Street, της ικανοποίησης ανθρώπινων αναγκών του Boyd και του φιξιοναλισμού. Ο στόχος είναι να δημιουργηθεί μια δυναμική και ευέλικτη κατανόηση της ηθικής, που δεν απαιτεί πίστη σε αντικειμενικές ηθικές αλήθειες, αλλά αναγνωρίζει τη σημασία της ηθικής ως εργαλείου για την κοινωνική και προσωπική ευημερία. Η θεωρία του Evolutionary Debunking Argument (EDA) της Sharon Street αναφέρεται στην προέλευση των ηθικών πεποιθήσεων, υποστηρίζοντας ότι οι πεποιθήσεις αυτές είναι το προϊόν της εξελικτικής διαδικασίας, και δεν αποδεικνύουν την αντικειμενική αλήθεια των ηθικών αξιών. Από την άλλη πλευρά, η θεωρία του Richard Boyd τονίζει τη σύνδεση της ηθικής με την ικανοποίηση των ανθρώπινων αναγκών, ενσωματώνοντας τη βιολογική και κοινωνική ευημερία ως κρίσιμα στοιχεία για την κατανόηση των ηθικών αξιών. Παράλληλα, ο φιξιοναλισμός προσφέρει μια εναλλακτική προσέγγιση, υποστηρίζοντας ότι οι ηθικές αξίες δεν έχουν αντικειμενική ύπαρξη, αλλά λειτουργούν ως κοινωνικές κατασκευές που εξυπηρετούν την κοινωνική συνεργασία και ευημερία, χωρίς την ανάγκη ύπαρξης αντικειμενικών ηθικών αληθειών. Η σύνθεση αυτών των θεωριών επιδιώκει να αναδείξει μια ηθική που δεν βασίζεται σε υπερβατικές αλήθειες, αλλά προσαρμόζεται στις κοινωνικές, βιολογικές και πολιτισμικές συνθήκες. Συγκεκριμένα, η ηθική μπορεί να κατανοηθεί ως προϊόν των εξελικτικών πιέσεων και των κοινωνικών συμφωνιών, ταυτόχρονα όμως να διαμορφώνεται και να αναπροσαρμόζεται για την καλύτερη εξυπηρέτηση των ανθρώπινων αναγκών, ενσωματώνοντας την ευημερία και την κοινωνική συνεργασία ως κρίσιμους πυλώνες της. Η σύνθεση αυτή προσφέρει μια ευέλικτη και δυναμική θεώρηση της ηθικής, η οποία επιτρέπει την αναγνώριση της ηθικής ως εργαλείου που προσαρμόζεται στις συνεχώς μεταβαλλόμενες συνθήκες του κόσμου. Στην εργασία μου θα εξετάσω τα επιχειρήματα και τις κριτικές που προσφέρονται από την Sharon Street, τον Richard Boyd και τον Φιξιοναλισμό, και θα προσπαθήσω να συνδυάσω τις θεωρίες τους με στόχο τη δημιουργία μιας ηθικής που δεν εξαρτάται από την ύπαρξη αντικειμενικών αληθειών, αλλά που εξυπηρετεί τις ανθρώπινες ανάγκες και την ευημερία, ενσωματώνοντας τη δυνατότητα για συνεχιζόμενη προσαρμογή στα κοινωνικά και ιστορικά συμφραζόμενα. Στη βάση αυτής της προσέγγισης, θα αναπτυχθεί και η έννοια των ηθικών πρισμάτων, καθώς αυτά αποτελούν τα εργαλεία μέσω των οποίων οι κοινωνίες και τα άτομα αντιλαμβάνονται και ιεραρχούν τις ηθικές τους αξίες, ανάλογα με τις συνθήκες και τις ανάγκες τους. Τα ηθικά πρίσματα διαμορφώνουν τον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται οι ηθικές πεποιθήσεις και καθορίζουν τι θεωρείται σωστό ή λάθος, επιτρέποντας μια ευέλικτη και δυναμική θεώρηση της ηθικής, που συνεχώς αναπροσαρμόζεται στις μεταβαλλόμενες συνθήκες του κόσμου. Η δομή της εργασίας είναι η εξής: Αρχικά, θα παρουσιαστεί το επιχείρημα της εξελικτικής υπονόμευσης της Street, ακολουθούμενο από τη θεωρία του Boyd για την ικανοποίηση των ανθρώπινων αναγκών, και κατόπιν, η θεωρία του Φιξιοναλισμού. Στο τέλος θα δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στον ρόλο των ηθικών πρισμάτων και στην κατανόηση της ηθικής ως εξελικτικής/περιβαλλοντικής/κοινωνικής κατασκευής, η οποία εξυπηρετεί τη διαρκώς εξελισσόμενη ανάγκη των ανθρώπων και των κοινωνιών για συνεργασία και ευημερία.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Τεντζεράκης Κωνσταντίνος
  • Tentzerakis Konstantinos

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3476759

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Τεντζεράκης Κωνσταντίνος; Tentzerakis Konstantinos. Εξελικτικές Ρίζες, Ανθρώπινες Ανάγκες και Ηθικά Πρίσματα: Μια Δυναμική Προσέγγιση στην Ηθική. 2025. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3476759