National and Kapodistrian University of Athens
Ρευστός ρατσισμός στον δημοσιογραφικό λόγο: Αναλύοντας άρθρα για τη δολοφονία του Κώστα Φραγκούλη
Abstract
dc:descriptionΗ παρούσα έρευνα μελετά πως μέσω του λόγου των δημοσιογραφικών ρεπορτάζ αναπαράγονται σχέσεις εξουσίας, ιδεολογίες και ανισότητες εις βάρος μειονοτικών ομάδων, εν προκειμένω των Ρομά. Στόχος της εργασίας είναι να αναδείξει μέσω ποιων κειμενικών στρατηγικών, (ανα)παράγονται στερεότυπα και αντιλήψεις για τους/τις Ρομά, καθώς και πώς νομιμοποιείται ο αποκλεισμός και η διάκριση εναντίον τους. Για τη διερεύνηση των παραπάνω ερωτημάτων αναλύθηκαν 107 άρθρα, από το διάστημα 5 Δεκεμβρίου 2022 έως 13 Ιανουαρίου 2023. Τα προς ανάλυση άρθρα αντλήθηκαν από τρεις διαφορετικές εφημερίδες διαφορετικού πολιτικού προσανατολισμού, προκειμένου να εξετάσουμε αν παρουσιάζουν διαφορές ως προς τον τρόπο που αναπαριστούν τους/τις Ρομά. Χρησιμοποιήθηκαν δύο ερευνητικά εργαλεία στο πλαίσιο της Κριτικής Ανάλυσης Λόγου: (α) η Συστημική Λειτουργική Γραμματική του Halliday (1994) και (β) οι κειμενικές στρατηγικές από τη Λογοϊστορική Προσέγγιση των Reisigl & Wodak (2001). Η ανάλυση ανέδειξε πως στα δημοσιογραφικά άρθρα, οι Ρομά μέσα από όρους πολιτισμικοποίησης/συλλογικοποίησης και χωροταξικότητας κατασκευάζονται ως «άλλοι/ες», πρακτική η οποία ενισχύει την περιθωριοποίησή τους. Ταυτόχρονα, συχνά με όρους εγκληματικοποίησης παρουσιάζονται ως άτομα επικίνδυνα, παραβατικά, χωρίς σεβασμό στους νόμους. Θα λέγαμε πως επιχειρείται μία συστηματική σύνδεση των Ρομά με την εγκληματικότητα, με αποτέλεσμα να καλλιεργείται ο φόβος στο αναγνωστικό κοινό, καθιστώντας αποδεκτή την αστυνομική καταστολή και τις πολιτικές αποκλεισμού. Επιπροσθέτως, παρά τις διακηρύξεις περί αντιρατσιστικής πολιτικής και δημοσιογραφικής δεοντολογίας, η ανάλυση καταδεικνύει ότι τα άρθρα, ανεξαρτήτως πολιτικού προσανατολισμού, αναπαράγουν παρόμοιες αναπαραστάσεις. Αυτή η ομοιομορφία καταδεικνύει πως ο ρευστός ρατσισμός είναι ενσωματωμένος στις ευρύτερες δομές του δημοσιογραφικού λόγου και λειτουργεί ως μηχανισμός διατήρησης των κοινωνικών διακρίσεων και ανισοτήτων.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Δημητρίου Ευαγγελία
- Dimitriou Evangelia
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3501337