Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Μουσική και ιδεολογία στη δυτική Ευρώπη: Ιχνηλατώντας πολιτικές και κοινωνικές ιδεολογίες μέσα από δημοφιλή τραγούδια από τον γαλλοπρωσικό έως και τον Ά Παγκόσμιο Πόλεμο

Abstract

dc:description

Η παρούσα εργασία καταπιάνεται με τη διερεύνηση των κυρίαρχων πολιτικών και κοινωνικών ιδεολογικών ρευμάτων των τελών του 19ου και των αρχών του 20ου αιώνα χρησιμοποιώντας ως βασικό μέσο πλοήγησης τα τραγούδια της δημοφιλούς μουσικής στη Μεγάλη Βρετανία, τη Γαλλία και τη Γερμανία. Εγγράφεται στα αναλυτικά πεδία της Ιστορίας των Συναισθημάτων, καθώς δοκιμάζει να προσεγγίσει τα συναισθηματικά ερεθίσματα συνθετών και ακροατών, της Κοινωνικής Ιστορίας, καθώς λαμβάνεται υπόψη το ταξικό πρόσημο των ιστορικών υποκειμένων και η διαταξικότητα των μηνυμάτων που εμπεριέχουν τα τραγούδια, και φυσικά στην Πολιτισμική Ιστορία, αφού μέσα από την εξέταση πολιτισμικών εκφάνσεων επιχειρείται η ανάλυση του τρόπου με τον οποίο αυτές διαμορφώνουν και αντανακλούν κοινωνικές και πολιτικές αξίες, ταυτότητες και εμπειρίες. Στην εισαγωγή παρατίθενται αναλυτικά η οπτική της εργασίας (τα τραγούδια ως ιστορική πηγή) και το κίνητρο για μια πιο συναισθηματικά ενημερωμένη πλην όμως ιστοριογραφικά υπεύθυνη προσέγγιση ιστορικών φαινομένων, όπως διαδεδομένες ιδεολογίες, και επεισοδίων, όπως πόλεμοι και εξεγέρσεις, που, αν και εκ πρώτης όψεως φαίνονται βιβλιογραφικά κορεσμένα, συχνά η εξαντλητική τους ανάλυση έχει συντελεστεί κατά παράβλεψη του παράγοντα της ανθρώπινης, συναισθηματικά φορτισμένης εμπειρίας δημιουργώντας ένα ιστοριογραφικό κενό, το οποίο αυτή η εργασία φιλοδοξεί περισσότερο να καταδείξει βέβαια παρά να καλύψει. Ακόμα, αναφέρονται κάποιοι μεθοδολογικοί προβληματισμοί και περιορισμοί γύρω από αυτό το κενό, γίνεται προσπάθεια να προσδιοριστεί θετικά η έννοια της λαϊκής κουλτούρας, που συνέχει ολόκληρη την εργασία, και δίνονται κάποιες θεμελιώδεις πληροφορίες για κάποιους από τους χώρους δημιουργίας και ακρόασης της λαϊκής μουσικής. Στο κυρίως μέρος, ορισμένα χαρακτηριστικά τραγούδια παρατίθενται στο πρωτότυπο και σε ελληνική μετάφραση από τον γράφοντα – τα περισσότερα μάλιστα συνοδεύονται από υπερσυνδέσμους για την ακρόασή τους – και τοποθετούνται στο ιστορικό τους συγκείμενο ως προς τα κοινωνικά και πολιτικά τεκταινόμενα της εποχής τους, ενώ σχολιάζονται με βάση τους στίχους τους, με τη μελωδία να αποτελεί αντικείμενο ανάλυσης σε μερικές μόνο περιπτώσεις. Η παράθεση γίνεται κατά χώρα και κατά θεματολογία. Πρώτα προσεγγίζεται η Μεγάλη Βρετανία με τραγούδια του μουσικού θεάτρου που έχουν να κάνουν με το αυτοκρατορικό ιδεώδες, τον πατριωτισμό αλλά και την κριτική στάση απέναντί τους, ενώ ακολουθούν τραγούδια που θίγουν το γυναικείο ζήτημα, το εργατικό κίνημα και τον ιρλανδικό εθνικισμό. Εξετάζεται έπειτα η γαλλική περίπτωση, με τραγούδια από τον χώρο του καμπαρέ, των σοσιαλιστικών συναθροίσεων και διαδηλώσεων, του στρατώνα και του πολεμικού μετώπου, και με θεματολογία από το χώρο της πολιτικής, των κοινωνικών αιτημάτων και του εργατικού κινήματος, του πατριωτισμού και του αντιπολεμικού λόγου. Τέλος, ακολουθεί η Γερμανία, όπου εξετάζεται ένα μικρότερο αλλά αντιπροσωπευτικό δείγμα από σοσιαλιστικά και πολεμικά εμβατήρια και αντιπολεμικά τραγούδια.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Πλούμης Νικόλαος
  • Ploumis Nikolaos

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3501653

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Πλούμης Νικόλαος; Ploumis Nikolaos. Μουσική και ιδεολογία στη δυτική Ευρώπη: Ιχνηλατώντας πολιτικές και κοινωνικές ιδεολογίες μέσα από δημοφιλή τραγούδια από τον γαλλοπρωσικό έως και τον Ά Παγκόσμιο Πόλεμο. 2025. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3501653