Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

"Geospatial modeling of surficial water retreat at the area of Thessaly after Daniel storm event"

Abstract

dc:description

Η παρούσα εργασία εξετάζει και αξιολογεί την έκταση της πλημμύρας στην Θεσσαλία, Κεντρική Ελλάδα, ως επακόλουθο του ακραίου καιρικού φαινομένου της Κακοκαιρίας Daniel που έλαβε χώρα τον Σεπτέμβριο του 2023. Οι βασικοί στόχοι της μελέτης ήταν (1) η σύγκριση της έκτασης της πλημμύρας για την περιοχή ενδιαφέροντος προερχόμενη από μεθοδολογία Τηλεπισκόπησης Change Detection, χρησιμοποιώντας δορυφορικά δεδομένα PlanetScope με την εκτιμώμενη έκταση ως αποτέλεσμα από το εργαλείο Προσομοίωσης Πλημμύρας (Flood Simulation tool), διαθέσιμο στο λογισμικό ArcGIS Pro έκδοση 3.4. (2) Η ποσοτικοποίηση των αποτελεσμάτων της πλημμυρικής περιοχής και ο υπολογισμούς ρυθμού απόσυρσης υδάτων, σύμφωνα με τα δεδομένα της ανάλυσης Change Detection. (3) η αξιολόγηση ακρίβειας στην πρόβλεψη έκτασης πλημμύρας από το εργαλείο προσομοίωσης και εκτίμηση για το ενδεχόμενο ένταξης του εργαλείου Flood Simulation, σε ένα ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης πλημμυρικού κινδύνου με στόχο μελλοντικές στρατηγικές εκτίμησης ρίσκου και μετριασμού τους. Στο πρώτο σκέλος της ανάλυσης, αξιοποιήθηκαν πέντε δορυφορικές εικόνες υψηλής ανάλυσης PlanetScope για διαφορετικές χρονικές στιγμές, με στόχο τον χωρικό προσδιορισμό μεταβολών και τον διαχωρισμό υδάτινων και μη υδάτινων περιοχών. Ο διαχωρισμός έγινε μέσω του Δείκτη Νερού Κανονικοποιημένης Διαφοράς (NDWI). Για τον προσδιορισμό της βέλτιστης τιμής ως όριο ταξινόμησης δυαδικής λογικής, αναπτύχθηκε κώδικας στην γλώσσα προγραμματισμού Python αξιοποιώντας την μέθοδο Otsu’s για τον διαχωρισμό pixels σε δύο διακριτές κατηγορίες μεγιστοποιώντας την διαφοροποίησή τους. Τα παραγόμενα, δυαδικής κατηγοριοποίησης, αρχεία raster μετατράπηκαν σε αρχεία διανυσματικής μορφής (vector), μέσω εργαλείων γεωεπεξεργασίας, διαθέσιμα στο λογισμικό ArcGIS Pro. Οι πολυγωνικές οντότητες που αναπαριστούσαν την έκταση της πλημμύρας επέτρεψαν τον υπολογισμό της έκτασης σε τετραγωνικά χιλιόμετρα και τον υπολογισμό απόλυτου και σχετικού ρυθμού απόσυρσης υδάτων για κάθε μια από τις τέσσερις χρονικές στιγμές, μεταγενέστερες της πλημμύρας. Το δεύτερο μέρος της μελέτης, εστίασε της διαμόρφωση και τροποποίηση των απαιτούμενων ρυθμίσεων για την εκτέλεση του εργαλείου προσομοίωσης πλημμύρας Flood Simulation στο περιβάλλον του ArcGIS Pro. Για την βασική παράμετρο του ρυθμού βροχόπτωσης, συλλέχθηκαν τιμές ημερήσιου υετού από μετεωρολογικούς σταθμούς και συγκεκριμένα χρησιμοποιήθηκαν τιμές από τους δύο πλησιέστερους (σταθμός Γεωργανάδες, σταθμός Μουζάκι) από τις οποίες υπολογίστηκε ο μέσος όρος. Ελλείψει δεδομένων υψηλής χρονικής ανάλυσης, υιοθετήθηκε μια παραδοχή στο στάδιο της μεθοδολογίας. Για την καλύτερη προσέγγιση και προσομοίωση της έντασης βροχόπτωσης, οι ημερήσιες τιμές αναπροσαρμόστηκαν ώστε να αντιπροσωπεύουν ένα σενάριο διάρκειας έξι ωρών ανά ημέρα κατά το οποίο το σύνολο των χιλιοστών υετού ανά ημέρα προσπίπτει εντός της συγκεκριμένης χρονικής διάρκειας, προσομοιάζοντας ένα φαινόμενο βροχόπτωσης υψηλής έντασης, ικανό να προκαλέσει πλημμυρικό γεγονός. Τα αποτελέσματα της προσομοίωσης (Water Depth raster file) ταξινομήθηκαν εκ νέου κατόπιν επεξεργασίας σε δυαδική λογική για τη διάκριση υδάτινων σωμάτων και μη. Η διανυσματική μορφή του αρχείου (Πολυγωνικό επίπεδο πληροφορίας) επέτρεψε τον περαιτέρω υπολογισμό της περιοχής πλημμύρας. Ακολούθησε οπτική και υπολογιστική σύγκριση μεταξύ της έκτασης πλημμύρας από τα αποτελέσματα της μεθόδου τηλεπισκόπησης (173.24 Km²) και της εκτιμώμενης από την προσομοίωση (106.28 Km²). Το εργαλείο προσομοίωσης προσέγγισε το 61.35% της υπολογισμένης έκτασης από την δορυφορική παρατήρηση. Αυτή η υποεκτίμηση αποδόθηκε σε παράγοντες όπως η προσεγγιστική παραδοχή για τα εισαγόμενα δεδομένα υετού και η περιορισμοί στις επιλογές καθορισμού της έκτασης για το μοντέλο προσομοίωσης. Παρά τις παρατηρούμενες αποκλίσεις το εργαλείο κατέδειξε την αποτελεσματικότητά του στην ταχεία αποτύπωση της πλημμύρας για την οριοθετημένη περιοχή ενδιαφέροντος, συνδυαστικά με την πιθανή επιχειρησιακή αξιοποίησή του σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης. Στο τελικό μέρος της εργασίας αξιολογήθηκε η πιθανότητα το συγκεκριμένο εργαλείο προσομοίωσης (Flood Simulation) να συμπεριληφθεί σε ένα ενιαίο σύστημα διαχείρισης πλημμυρικών κινδύνων. Παρά το γεγονός πως τα αποτελέσματα έδειξαν μέτρια χωρική ακρίβεια συγκριτικά με εξειδικευμένα και σύνθετα μοντέλα προσομοίωσης, η ευχρηστία του εργαλείου, η απλότητα των απαιτούμενων δεδομένων και η ταχύτητα εξαγωγής αποτελεσμάτων υποδεικνύουν πως μπορεί να λειτουργήσει ως ένα προκαταρτικό εργαλείο εκτίμησης και χαρτογράφησης κινδύνου πλημμύρας ωστόσο, για μια πλήρη εκτίμηση κινδύνου συνίσταται η παράλληλη χρήση εξειδικευμένων υδροδυναμικών μοντέλων. Η μελέτη καταλήγει προτείνοντας την ανάγκη μελλοντικής έρευνας με έμφαση στην ενσωμάτωση μετεωρολογικών δεδομένων υψηλής χρονικής ανάλυσης, την επαναξιολόγηση των ορίων προσομοίωσης και την συγκριτική μελέτη διαφορετικών μεθόδων και εργαλείων μοντελοποίησης και προσομοίωσης πλημμύρας.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Δημόπουλος Παναγιώτης
  • Dimopoulos Panagiotis

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, English, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:4725040

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Δημόπουλος Παναγιώτης; Dimopoulos Panagiotis. "Geospatial modeling of surficial water retreat at the area of Thessaly after Daniel storm event". 2025. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/4725040