Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ο ρόλος του οικογενειακού περιβάλλοντος στη μουσική ανάπτυξη στην πρώιμη παιδική ηλικία: Απόψεις και πρακτικές γονέων σχετικά με τη μουσική ενασχόληση στο σπίτι

Abstract

dc:description

Η παρούσα μεταπτυχιακή εργασία διερευνά το ρόλο του οικογενειακού περιβάλλοντος στη μουσική ανάπτυξη των παιδιών έως 6 ετών, με έμφαση στην ελληνική πραγματικότητα. Η μουσική, ως αναπόσπαστο κομμάτι της ανθρώπινης ύπαρξης, συνδέεται με πολύπλευρα αναπτυξιακά οφέλη, τόσο σε γνωστικό όσο και σε ψυχοκοινωνικό επίπεδο. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην περίοδο της πρώιμης παιδικής ηλικίας, καθώς κατά την περίοδο αυτή το παιδί διαμορφώνει κρίσιμες εμπειρίες, μέσω της αλληλεπίδρασής του με το περιβάλλον, και οι εμπειρίες αυτές γίνονται γνώσεις. Μέσα από τη θεωρία της Επικοινωνιακής Μουσικότητας του Colwyn Trevarthen, αναγνωρίζεται η μουσική ως μια έμφυτη μορφή επικοινωνίας που προϋπάρχει της ομιλίας και εκφράζεται ήδη από τη βρεφική ηλικία μέσω βλεμμάτων, κινήσεων και φωνητικών ήχων. Οι γονείς, ακόμη και ασυνείδητα, ανταποκρίνονται σε αυτές τις εκφράσεις με μουσικό τρόπο, δημιουργώντας έτσι ένα πλούσιο μουσικά, συναισθηματικά και μαθησιακά περιβάλλον. Επίσης γίνεται αναφορά στο ερευνητικό εργαλείο – ερωτηματολόγιο Μusic@Ηome, το οποίο έχει σχεδιαστεί για να αξιολογεί το μουσικό οικογενειακό περιβάλλον παιδιών βρεφικής και προσχολικής ηλικίας. Το Μusic@Ηome μπορεί να προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για τη συχνότητα και την ποιότητα της μουσικής αλληλεπίδρασης στο οικογενειακό πλαίσιο, ενώ αποτελεί και δείκτη της πιθανής επίδρασης του μουσικού περιβάλλοντος στην πρώιμη μουσική ανάπτυξη του παιδιού. Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι να εξετάσει κατά πόσο οι ελληνικές οικογένειες προσφέρουν στα παιδιά τους, ηλικίας έως έξι ετών, ένα μουσικά εμπλουτισμένο περιβάλλον στο σπίτι και να καταγράψει τις μουσικές πρακτικές που εφαρμόζονται στην καθημερινότητα. Παράλληλα, διερευνώνται οι αντιλήψεις, τα κίνητρα και τα πιθανά εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι γονείς αναφορικά με την ένταξη της μουσικής στην ανατροφή των παιδιών τους. Η εργασία στηρίζεται σε βιβλιογραφική επισκόπηση, όπου αναλύονται η αξία της μουσικής, η έννοια της μουσικής ανάπτυξης – μουσικότητας, η μουσική στη σχέση γονέα – παιδιού καθώς και παράγοντες που επηρεάζουν τη μουσική συμπεριφορά των γονέων. Με ποιοτική μεθοδολογία ερευνάται η μουσική ανάπτυξη των παιδιών στο οικογενειακό περιβάλλον από την οπτική, τις εμπειρίες και τις πρακτικές των γονέων τους. Πέντε (5) γονείς συμμετείχαν στην έρευνα, μέσω προσωπικών ημιδομημένων συνεντεύξεων. Τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας αναδεικνύουν τη σημασία της γονικής εμπλοκής στη μουσική ανάπτυξη των παιδιών. Επιπλέον, επιβεβαιώνουν ότι η μουσική ενσωματώνεται στην καθημερινή ζωή των οικογενειών με ποικίλους τρόπους, όπως το τραγούδι, η ακρόαση μουσικής, η κίνηση, τα παιχνίδια και ο αυτοσχεδιασμός, είτε συνειδητά είτε αυθόρμητα, προσφέροντας στα παιδιά πολύτιμα ερεθίσματα που ενισχύουν τη φαντασία, τη γλώσσα, τη συναισθηματική ανάπτυξη και την κοινωνικότητα. Η παρούσα εργασία συμβάλλει στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο η οικογένεια μπορεί να λειτουργήσει ως θεμέλιο για την ανάπτυξη της μουσικής ταυτότητας του παιδιού, αναδεικνύοντας τη σημασία της πρώιμης μουσικής έκθεσης και ενισχύοντας τη θέση της μουσικής στην παιδαγωγική πρακτική και την ανατροφή των παιδιών. Τα ευρήματα μπορούν να αξιοποιηθούν για την ανάπτυξη υποστηρικτικών προγραμμάτων για γονείς, εκπαιδευτικούς και φορείς, με στόχο την ενίσχυση της μουσικής κουλτούρας στο οικογενειακό περιβάλλον.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Γκιούλμπαμπα Μαρία
  • Gkioulmpampa Maria

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5295561

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Γκιούλμπαμπα Μαρία; Gkioulmpampa Maria. Ο ρόλος του οικογενειακού περιβάλλοντος στη μουσική ανάπτυξη στην πρώιμη παιδική ηλικία: Απόψεις και πρακτικές γονέων σχετικά με τη μουσική ενασχόληση στο σπίτι. 2025. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5295561