National and Kapodistrian University of Athens
Γενετική και φυσιολογική μελέτη κυτταρινοπαραγωγών βακτηρίων με σκοπό την αύξηση παραγωγής
Abstract
dc:descriptionΗ βακτηριακή κυτταρίνη είναι ένα βιο-πολυμερές που έχει κεντρίσει έντονο ενδιαφέρον για βιοτεχνολογικές εφαρμογές, καθώς είναι υλικό με εξαιρετικές ιδιότητες. Χαρακτηρίζεται από υψηλή κρυσταλλικότητα, εξαιρετική μηχανική αντοχή, υδατοαπορροφητικότητα, ικανότητα κατακράτησης μεταλλικών και οργανικών νανοσωματιδίων, βιοαποικοδομησιμότητα και βιοσυμβατότητα και άρα είναι ιδανική για τις ανάγκες των βιομηχανιών υγείας, τροφίμων, καλλυντικών και ηλεκτρονικών. Παρόλο που ένας μεγάλος αριθμός α-, β- και γ-πρωτεοβακτηρίων έχει την ικανότητα παραγωγής κυτταρίνης, οι πλέον παραγωγικοί και μελετημένοι οργανισμοί για τον σκοπό αυτό προέρχονται από το γένος Komagataeibacter. Οι μικροοργανισμοί αυτοί είναι συχνοί αποικιστές της καρπόσφαιρας και μέλη βιοκοινοτήτων διαφόρων προϊόντων ζύμωσης, όπως το ξύδι και η κομπούχα. Το κύριο προτέρημα των οργανισμών του γένους είναι η παραγωγή καθαρής κρυσταλλικής κυτταρίνης σε ποσότητες που ξεπερνούν κατά πολύ αυτές οποιουδήποτε άλλου κυτταρινοπαραγωγού γένους. Στη παρούσα εργασία έγινε απομόνωση ενός στελέχους Komagataeibacter sp. από κομπούχα της αγοράς και η ταυτότητα του επιβεβαιώθηκε μοριακά, μέσω ενίσχυσης του γονιδίου του 16S rRNA. Μαζί με τον οργανισμό αυτό συναπομονώθηκε και επίσης ταυτοποιήθηκε οργανισμός του γένους Bacillus, ο οποίος φάνηκε να αναπτύσσεται συντροφικά μαζί με το απομονωμένο Komagataeibacter και, σε επόμενες δοκιμασίες, με άλλα βακτήρια του γένους. Η παραγωγικότητα του απομονωμένου Komagataeibacter sp. συγκρίθηκε με τα ευρέως χρησιμοποιούμενα και πλέον παραγωγά στελέχη αναφοράς K. xylinus DSM 2325 και Κ. sucrofermentans DSM 15973 σε μονοκαλλιέργεια και συγκαλλιέργεια με τον Bacillus sp., ο οποίος παρατηρήθηκε πως βελτιώνει την ικανότητα παραγωγής κυτταρίνης σε υποστρώματα σακχαρόζης και γλυκερόλης. Η ιδιότητα αυτή δοκιμάστηκε και σε συγκαλλιέργεια με το Κ. sucrofermentans σε θρεπτικό υλικό που προήλθε από την επεξεργασία αποβλήτων ζυθοποιίας, όπου βελτίωσε την παραγωγή κυτταρίνης κατά 186.6%. Για την γρήγορη και υψηλής επεξεργασιμότητας αξιολόγηση της παραγωγής κυτταρίνης, αναπτύχθηκε μια καινούργια τεχνική η οποία βασίζεται στην ικανότητα της κυτταρίνης να απορροφά την χρωστική Congo Red όταν αυτή προστίθεται στο θρεπτικό υλικό κυτταρινοπαραγωγού καλλιέργειας, προκαλώντας ορατή και φωτομετρικά μετρήσιμη διαφορά στην οπτική πυκνότητα του υπερκειμένου της καλλιέργειας. Η τεχνική αυτή χρησιμοποιήθηκε για την μελέτη της κινητικής της παραγωγής κυτταρίνης σε αναδευόμενη διαλείποντος τύπου αύξηση των υπό μελέτη Komagataeibacter και αποσκοπεί στη μελλοντική συγκριτική αξιολόγηση της παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς μεταλλαγμένων ή εξελικτικά προσαρμοσμένων στελεχών. Τέλος, στα πλαίσια της γνώσης του γενετικού υποβάθρου των στελεχών αναφοράς K. xylinus DSM 2325 και Κ. sucrofermentans DSM 15973, το τελευταίο από τα οποία αλληλουχήθηκε προσφάτως, έγινε βιοπληροφορική ανάλυση των χρωμοσωμικών και πλασμιδιακών γονιδιωμάτων των στελεχών. Στο χρωμόσωμα εκάστου στελέχους εντοπίστηκαν οπερόνια παραγωγής βακτηριακής κυτταρίνης – πλήρη ή ελλειμματικά – και επισημάνθηκαν οι διαφορές στη σύσταση και τη συνταινικότητα των γονιδίων μεταξύ των δύο στελεχών. Η μελέτη αυτή αποσκοπεί σε μελλοντική κλωνοποίηση και υπερέκφραση των αρτιότερων οπερονίων στους οικείους οργανισμούς, με σκοπό την αύξηση της παραγωγής. Επίσης, εντοπίστηκε ένα μικρό κρυπτικό πλασμίδιο μεγέθους 5.3 kb στο Κ. xylinus, το οποίο φέρει γονίδια αυτόνομης αντιγραφής και συζευκτικής παρακίνησης, που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή δυαδικού φορέα για E. coli και Komagataeibacter. Στα πλαίσια χρήσης ήδη υπαρχόντων φορέων α-πρωτεοβακτηρίων, υπήρξε επιτυχής μεταφορά του ευρέως-φάσματος-ξενιστών φορέα pBBR1MCS και του εργαστηριακού φορέα pJAD2 στο Κ. sucrofermentans και αποδείχθηκε πως είναι και τα δυο εξαιρετικά σταθερά και άρα κατάλληλα εργαλεία για μοριακές μεθόδους. Επιπροσθέτως και εντός του Κ. sucrofermentans, ελέγχθηκε η ισχύς του ισχυρού υποκινητή της πυροσταφυλικής αποκαρβοξυλάσης (Ppdc) του συγγενικού α- πρωτεοβακτηρίου Z. mobilis, μεταγραφικά συντηγμένου με το γονίδιο της β-γαλακτοσιδάσης (lacZ) και φερόμενου στον φορέα pJAD2. Το αποτέλεσμα ωστόσο απέδειξε μικρή διαφορά στην ενεργότητα της γαλακτοσιδάσης σε σχέση με πλασμίδιο-μάρτυρα που δεν έφερε τον υποκινητή, γεγονός που ίσως αποδίδεται στην όχι καλή αναγνώριση του εν λόγω υποκινητή από τον μεταγραφικό μηχανισμό του Komagataeibacter.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Ζωχιός Γεώργιος
- Zochios Georgios
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5297351