Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία στην Υγεία. Εθνικές προκλήσεις στον τομέα της Υγείας σε μια συνεχιζόμενη κρίση. Μια αφηγηματική ανασκόπηση (Φεβρουάριος 2022-Δεκέμβριος 2024)

Abstract

dc:description

Η ιστορία της Ουκρανίας ως αυτόνομου και ανεξαρτήτου κράτος είναι ιδιαίτερα πολύπλοκη και πρόσφατη με τη απαρχή της να χρονολογείται το 17ο αιώνα. Έως τότε φαίνεται να ήταν υπό την κυριαρχία της εθνικής οντότητας του Κι βαν Ρους, έπειτα της Σοβιετικής Ένωσης και,, κατά τη νεότερη ιστορία ανήκε εδαφικά στην Ρωσία. Ανεξαρτησία απέκτησε και μόνο για λίγα χρόνια ενδιάμεσα ενώ ως επί το πλείστον ήταν υπό την κυριαρχία της Ρωσίας. Το 1991 κηρύχτηκε ανεξάρτητη, ωστόσο οι σχέσεις με τη Ρωσία φαίνεται να μην εξομαλυνθήκαν ποτέ. Το 2014 η Ρωσία εισέβαλε στα εδάφη της Κριμαίας και το 2022 εισέβαλε με στρατεύματα στη χώρα κηρύσσοντας επίσημα πόλεμο υπό την ηγεσία του Βλαντιμίρ Πούτιν. Ο πόλεμος, που συνεχίζεται έως τη σήμερον, φαίνεται να αποτελεί τη μεγαλύτερη ανθρώπινη καταστροφή μετά το Β Παγκόσμιο πόλεμο. Λόγω της πολιτικής αστάθειας και της οικονομικής κατάστασης στην Ουκρανία, η χώρα ήταν ευάλωτη στην πανδημία COVID-19 και δεν ήταν έτοιμη να αντιμετωπίσει μια τέτοια κρίση. Υπήρχαν ελλείψεις σε διάφορα επίπεδα, από τον ιατρικό εξοπλισμό, όπως αναπνευστήρες, μάσκες προστασίας και γάντια, μέχρι το ιατρικό προσωπικό. Ως αποτέλεσμα, οι επαγγελματίες υγείας που εργάζονταν κατά τη διάρκεια του COVID-19 στην Ουκρανία, διέτρεχαν επίσης υψηλότερο κίνδυνο μόλυνσης. Επιπλέον, λόγω του πολιτικού σκηνικού, δεν υπήρχε σωστή επικοινωνία μεταξύ των υγειονομικών μονάδων, των αρχών και του Υπουργού Υγείας Από τις 24 Φεβρουαρίου 2022 με τη ρωσική εισβολή, το σύστημα υγείας της Ουκρανίας δέχθηκε επίθεση σε διάφορα επίπεδα: εγκαταστάσεις, υπηρεσίες και προσωπικό. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα ανθρώπινες απώλειες και ποικίλες διαταραχές των υπηρεσιών, όπως η φαρμακευτική αγωγή, τα εμβόλια, η παρακολούθηση και η διαχείριση οξέων και χρόνιων ασθενειών. Ένας τεράστιος αριθμός ιατρών μετακινήθηκε σε ασφαλέστερες περιοχές ή σε άλλες χώρες. Λόγω της έλλειψης σταθερότητας και ασφάλειας, οι άνθρωποι βρήκαν καταφύγιο με κακές συνθήκες διαβίωσης και πολλοί άλλοι εκτοπίστηκαν εσωτερικά ή εξωτερικά. To αντίκτυπο του πολέμου στην Υγεία είναι πολυδιάστατο. Τα άμεσα θύματα του πολέμου με σωματικά τραύματα, οι μακροπρόθεσμες συνέπειες του πολέμου ως στρεσογόνου παράγοντα και οι τεράστιες επιπτώσεις στην ψυχική υγεία που μπορεί να προκαλέσει, είναι όλα κάτω από την ομπρέλα της Ιατρικής των Καταστροφών και πρέπει να δοθεί προτεραιότητα . Η Ουκρανία ήδη πριν τον πόλεμο δεν είχε καταφέρει να αναπτύξει ένα επαρκές και οργανωμένο σύστημα υγείας. Η οικονομική αστάθεια και οι πολίτικες αναταράξεις οδήγησαν σε ελλείψεις σε προσωπικό και υποδομές. Σε συνδυασμό, η χαμηλή εμβολιαστική κάλυψη του πληθυσμού οδήγησαν τη χώρα σε υψηλά ποσοστά νόσησης από τον ιό της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας και τη φυματίωση καθώς και άλλες μεταδιδόμενες ασθενειες, πολλές εκ των οποίων σε άλλες δυτικές χώρες έχουν υποστρέψει. Παράλληλα, τα μη μεταδοτικά νοσήματα φαίνεται να ευθύνονται για 67% των ετήσιων θανάτων. Από το 2019 η πανδημία του κορονοϊού , η οποία σε συνδυασμό με τις ελλείψεις σε επίπεδο υγειονομικό ενδιαφέροντος της χώρας και πάρα τα έγκαιρα μέτρα απομόνωσης και προστασίας που θεσπίστηκαν, φαίνεται να έπληξε ποικιλοτρόπως τη χώρα λίγους μόνο μήνες πρώτου ξεσπάσει ο πόλεμος. Επιπλέον, λόγω του πολιτικού σκηνικού, δεν υπήρχε σωστή επικοινωνία μεταξύ των υγειονομικών μονάδων, των αρχών και του Υπουργού Υγείας. Έτσι, ο κόσμος δεν ήταν πεπεισμένος για την πανδημία και είχε σοβαρές αμφιβολίες ότι το κράτος είχε την ικανότητα να στηρίξει οικονομικά με επαρκή μέτρα προστασίας. Για το λόγο αυτό, τα μέτρα που ελήφθησαν ήταν πολύ αυστηρά από την αρχή και η Ουκρανία είχε μία από τις πρώτες αρχές καραντίνας στις 12 Μαρτίου 2020. Με την έναρξη του πολέμου η κατάσταση εκτροχιάστηκε με καταστροφές, πολυάριθμα θύματα τα οποία έως και σήμερα δεν δύναται να καταμετρηθούν και πολυάριθμες επιπτώσεις στην Υγεία της χώρας, αλλά και παγκοσμίως. Υποδομές, κλινικές και νοσοκομεία βομβαρδίστηκαν, προσωπικό τραυματίστηκε η διέφυγε από τη χώρα, η φαρμακοβιομηχανία παρουσιάζει πολλαπλές δυσκολίες συνέχισης, η διανομή φαρμάκων ως αποτέλεσμα έχει πληγεί, και χιλιάδες άνθρωποι έχουν αποβιώσει η τραυματιστεί. Η παρούσα εργασία αποτελεί βιβλιογραφική ανασκόπηση στην πλατφόρμα του pubmed σε δημοσιεύσεις από το Φεβρουάριο του 2022 έως και το Δεκέμβριο του 2024. Ο στόχος της εργασίας είναι να αναζητηθούν και να περιγράφουν οι επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία ,στην Υγεία. Αναλύοντας τις επιπτώσεις αυτές δίνεται έμφαση στα μεταδοτικά και μη μεταδοτικά νοσήματα, στην σεξουαλική υγεία και υγεία της αναπαραγωγής, στην παιδιατρική, στη χειρουργική, στην ψυχιατρική παιδιών και ενηλίκων αλλά και σε άλλους τομείς όπως είναι η εκπαίδευση των νέων ιατρών. Όσον αφορά στα μεταδοτικά νοσήματα, ιδιαίτερα ευάλωτες ομάδες είναι οι νοσούντες από HIV καθώς φαίνεται να μην έχουν επαρκή πρόσβαση σε αγωγή και μονάδες υγείας, λόγω της μετατόπισης τους σε ασφαλείς ζώνες. Προσπάθειες έχουν γίνει από διάφορες οργανώσεις χωρίς να φαίνεται να έχει καλυφθεί το κενό. Ανάλογα αποτελέσματα παρατηρούνται και μεταξύ των νοσούντων από φυματίωση. Οι μαζικοί εκτοπισμοί, οι συνθήκες συγχρονισμού στα καταφύγια και η έλλειψη σωστού αερισμού οδηγεί σε αυξημένη ευαλωτότητα και μεταδοτικότητα. Ο πόλεμος φαίνεται να παίζει σημαντικό ρόλο στο πρόγραμμα εμβολιασμού της χώρας, καθώς οι κακές συνθήκες διαβίωσης, η πολιτική αστάθεια, οι διαταραχές της υγειονομικής περίθαλψης και η έλλειψη μέτρων προστασίας έχουν καταστήσει τον πληθυσμό ευάλωτο στην εξάπλωση ασθενειών. Ο στρατός και οι περιοχές που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή του μετώπου φαίνεται να πλήττονται περισσότερο. Ταυτόχρονα, ελλοχεύουν προβλήματα όπως νέα ανθεκτικά στελέχη μικροβίων σε ένα περιβάλλον χαμηλής ανοσίας και εμβολιασμού του πληθυσμού. Η πανδημία που προκάλεσε ο κορονοϊός, εν καιρώ πολέμου και οι αλληλοεπιδράσεις μεταξύ των δύο αυτών καταστροφών είχε ως αποτέλεσμα μεγάλη μεταδοτικότητα και κρούσματα του κορονοϊού, δημιουργία νέων δυνατών στελεχών και κίνδυνο περαιτέρω εξέλιξης του ιού, πέρα από τα σύνορα της Ουκρανίας λόγω των συνεχών μεταναστευτικών ροών. Η σεξουαλική υγεία και η υγεία της αναπαραγωγής ακολουθούν την ίδια πορεία με τις μεταδοτικές νόσους καθώς παρατηρήθηκε αύξηση επίπλωσης και των σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νόσων. Είτε λόγω έλλειψης προφύλαξης, δυσχερών συνθηκών ζωής και φτωχής υγιεινής είτε λόγω σεξουαλικής βίας περιστατικά της οποία είναι αυξημένα σε περιόδους πολέμου. Άλλες εκφάνσεις των επιπτώσεων του πολέμου στην Υγεία αναπαραγωγής, είναι η υπογεννητικότητα που παρατηρήθηκε. Οι συρράξεις και οι αναταραχές καθώς και οι μετακινήσεις των πληθυσμών έχουν οδηγήσει σε αλλαγή προτεραιοτήτων με τη δημιουργία οικογένειας να μην είναι στις πρώτες. Επιπλέον λόγω της αστάθειας στην ασφάλεια πολλές κλινικές υποβοηθουμένης αναπαραγωγής είτε έκλεισαν είτε αντιμετωπίζουν δυσκολίες στη συνέχιση φροντίδας λόγω της φυγής ιατρικού προσωπικού εκτός χώρας. Δυσκολίες αντιμετωπίζει και ο θεσμός παρένθετη μητρότητας στη χώρα, που μέχρι πρότινος αποτελούσε μια από τις χώρες στην Ευρώπη με τη μεγαλύτερη ζήτηση λόγω του πιο χαλαρού νομοθετικού πλαισίου. Μια άλλη πτυχή της σκληρότητας είναι οι συνθήκες που αντιμετωπίζουν οι ευάλωτες ομάδες, καθώς δεν υπάρχει κανένα σχέδιο γι' αυτές κατά τη διάρκεια του πολέμου. Τα άτομα με αναπηρία είναι μια από τις πιο πληγείσες ομάδες αυτής της κατηγορίας, ακολουθούμενη από την κοινότητα LGBTQI που έχει να αντιμετωπίσει άμεσο κίνδυνο, ρατσισμό, βία και αποκλεισμό διασχίζοντας τα σύνορα ή μένοντας κάτω από τα ρωσικά στρατεύματα. Τέλος, αξίζει να αναφερθεί ο αντίκτυπος όλων αυτών στις ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες και στη δυσκολία πρόσβασης σε ιατρική περίθαλψη σε περίπτωση που χρειαστεί άμβλωση. Η άμβλωση στις γειτονικές χώρες είναι συχνά νόμιμη μόνο σε περίπτωση βιασμού ή σε κίνδυνο για την υγεία της μητέρας Τα παιδιά φαίνεται να αντιμετωπίσουν αύξηση μεταδοτικών νοσημάτων, λόγω και του μειωμένου παιδιατρικό εμβολιασμού, ενώ είναι ευάλωτα σε ψυχικές νόσους καθώς εκτίθενται σε ένα τόσο τραυματική γεγονός όπως ο πόλεμος. Έρευνες έχουν μάλιστα αναδείξει το τραύμα υπαίτιο ανεπαρκούς ανάπτυξης του παιδιού. Τα παιδιά εκτίθενται στις επιπτώσεις του πολέμου είτε άμεσα, ή γίνονται θύματα βίας και εμπορίου, είτε έμμεσα λόγω αποχωρισμού από τους γονείς τους και λόγω μη επαρκούς κοινωνικής ανάπτυξης. Η ψυχική υγεία ενήλικων και παιδιών αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα θύματα του πολέμου καθώς οι συρράξεις είναι υπαίτιες για την εμφάνιση αγχώδους διαταραχής, μετατραυματικής διαταραχής και κατάθλιψης σε υψηλά ποσοστά. Επίσης η χρήση ναρκωτικών ουσιών φαίνεται να αυξήθηκε και άτομα που νοσούν από εθισμό να δυσκολεύονται να λάβουν ιατρική βοήθεια λόγω των διακοπών στη φροντίδα που έχει δημιουργήσει ο πόλεμος. Παρόλα αυτά έχουν παρατηρηθεί, ιδιαίτερα στον ουκρανικό πληθυσμό, από την απαρχή του πολέμου, υψηλά ποσοστά ανεκτικότητας του πληθυσμού, γεγονός που φαίνεται να σχετίζεται με τη μεγάλη κοινωνική βοήθεια και υποστήριξη που δέχθηκε η Ουκρανία και τη παγκόσμια κατακραυγή του πολέμου. Μια άλλη πτυχή του αντίκτυπου του πολέμου στην ψυχική υγεία είναι εμφανής κατά την έρευνα σε κοινότητες όπως οι εσωτερικά εκτοπισμένοι και οι πρόσφυγες. Οι άνθρωποι σε αυτές τις ομάδες, που έχουν ανάγκη από ασφάλεια, είναι χωρισμένοι από τα σπίτια τους, τους φίλους και τις οικογένειές τους. Οι άνθρωποι που μετεγκαταστάθηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου είναι πιο επιρρεπείς στη βία, τις διώξεις και τις διαταραχές της ψυχικής υγείας κατά τη διάρκεια του χρόνου και οι διαταραχές αυτές εμφανίζονται κατά τη διάρκεια του τριγώνου και διαρκούν καθ' όλη τη διάρκεια μετά την άφιξη στον προορισμό. Οι πιο συχνές διαταραχές φαίνεται να είναι το άγχος, η μείζων κατάθλιψη και η PTSD και φαίνεται να είναι επίμονες. Ο θυμός και οι διαταραχές του ύπνου αναφέρονται επίσης συχνά. Είναι πολύ σημαντικό να θεωρηθεί η μετανάστευση ως οικογενειακό φαινόμενο και όχι ως ένα φαινόμενο που έχει μόνο ατομικό αντίκτυπο. Λέγοντας αυτό, έχουν διεξαχθεί μελέτες που καταδεικνύουν ότι η επαφή με την οικογένεια και τους φίλους κατά τη διάρκεια του ταξιδιού αποτελεί σημαντικό προστατευτικό παράγοντα για την ψυχική υγεία. Συνεπώς, όσο πιο γρήγορη είναι η επαφή με ένα αγαπημένο πρόσωπο ή/και όσο πιο σύντομο είναι το ταξίδι, τόσο το καλύτερο για τους ανθρώπους που μετακινούνται. Επιπλέον, οι οικογένειες ή οι ομάδες που ταξιδεύουν μαζί έχουν δείξει τα μεγαλύτερα ποσοστά ανθεκτικότητας και προσαρμοστικότητας. Η θρησκεία, επίσης, φαίνεται να παίζει καθοριστικό ρόλο στην ανθεκτικότητα . Αντίθετα, στρεσογόνοι παράγοντες είναι η σκέψη του μέλλοντος και η αβεβαιότητα. Πρέπει να αναφερθεί ότι μόνο λίγες μελέτες έχουν γίνει σε αυτές τις ομάδες λόγω πρακτικών δυσκολιών και υπάρχει ανάγκη για περαιτέρω έρευνα. Τα ευρήματα όσον αφορά στα μη μεταδοτικά νοσήματα ήταν εξίσου σαφή. Οι άνθρωποι με χρόνια νοσήματα αδυνατούν λόγω πολέμου να προμηθευτούν σωστά και συνεπώς την αγωγή τους με αποτέλεσμα νοσήματα όπως η υπέρταση και ο διαβήτης να μένουν αρύθμιστα. Αυτό θα οδηγήσει σε αύξηση του καρδιαγγειακού κινδύνου και αύξηση διαβητικής κετοξέωσης. Μέσα στα επόμενα χρόνια θα παρατηρηθεί σαφής αύξηση κρουσμάτων καρδιοεμβολικών περιστατικών και εγκεφαλικών. Ήδη έρευνες έχουν καταδείξει αύξηση καρδιακών συμβαμάτων σε περιοχές κοντά στα σύνορα την Πολωνίας, περιοχές που έχουν παραλάβει μεγάλες μεταναστευτικές ροές. Επιπλέον αξίζει να αναφερθεί η θετική συσχέτιση που έχει ανευρεθεί μεταξύ διαταραχής μετατραυματικού στρες και αρτηριακής υπέρτασης. Ανάλογα αποτελέσματα παρατηρούνται και στους ασθενής που λαμβάνουν αγωγή για καρκίνο. Καθώς δεν έχουν πρόσβαση στην αγωγή τους και η ιατρική φροντίδα λόγω των συνθηκών είτε αναβάλλεται είτε δεν είναι εφικτή, δεν είναι καν προτεραιότητα. Στην Ουκρανία ήδη ο καρκίνος αποτελεί τη δεύτερη αιτία θανάτων. Έρευνες αναδεικνύουν ότι η τετράμηνη μόλις καθυστέρηση αγωγής θα οδηγήσει σε κάθετη αύξηση θνητότητας. Σύμφωνα με το σύστημα του Παγκοσμίου Οργανισμού Υγείας για καταγραφή των επιθέσεων σε υποδομές υγείας, από τον Φεβρουάριο του 2022 έως και τέλος του 2024 έχουν καταγραφεί συνολικά 2229 επιθέσεις και 205 θάνατοι ιατρικού προσωπικού. Η ανάγκη για εξειδικευμένο φροντίδα τραυμάτων πολέμου ώθησε πολλές μη κυβερνητικές οργανώσεις να εκπαιδεύσουν το ιατρικό προσωπικό της Ουκρανίας ώστε να μπορεί να ανταποκριθεί. Η ιατρική εκπαίδευση και οι ιατρικές σχολές στην Ουκρανία φαίνεται να υφίστανται τις συνέπειες του πολέμου καθώς λόγω των εχθροπραξίων υπήρχαν πολλαπλές παρεμβολές και διακοπές του συστήματος εκπαίδευσης. Η Ουκρανία περιλαμβάνει 14 ιατρικές σχολές και δέχεται ετησίως χιλιάδες φοιτητές από το εξωτερικό, καθώς παρέχει υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης και είναι προσβάσιμη και οικονομική σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές. Κλινικές εκπαιδεύσεις διακόπηκαν και οι περισσότερες δραστηριότητες διενεργούνται διαδικτυακά ενώ αρκετοί φοιτητές αναγκάστηκαν να εκτοπιστούν. Όπως γίνεται αντιληπτό η επίπτωση του πολέμου στην Ουκρανία στην Υγεία της χώρας είναι πολυδιάστατη. Εκτός των καταστροφών σε υποδομές και υλικά φαίνεται να έχει επηρεάσει μακροπρόθεσμα την ανάπτυξη στην Ουκρανία αλλά και να έχει παγκόσμιες διαστάσεις. . Η αύξηση των μεταδοτικών ασθενειών, όπως ο ιός HIV και η φυματίωση και τα χαμηλά ποσοστά εμβολιασμού μεταξύ των Ουκρανών, θα αποτελέσουν σύντομα απειλή για άλλες χώρες- πρώτα, τις γειτονικές χώρες που δέχονται το τεράστιο κύμα προσφύγων, όπως η Πολωνία. Θα απαιτηθούν μέτρα από τις χώρες αυτές για τον έλεγχο, όπως παροχή εμβολιασμού, ενώ ταυτόχρονα οι επαγγελματίες υγείας θα πρέπει να εξετάσουν τις επιπτώσεις αυτής της μείξης του πληθυσμού στην ανθεκτικότητα των μικροβίων στις λοιμώξεις. Είναι επίσης σημαντικό να δημιουργηθεί ένα περιβάλλον χωρίς στίγμα στις χώρες υποδοχής για την καλύτερη αντιμετώπιση των σεξουαλικά μεταδιδόμενων λοιμώξεων, την εξατομικευμένη θεραπεία και την πρόσβαση στην ιατρική περίθαλψη με γλωσσική υποστήριξη, καθώς το γλωσσικό εμπόδιο είναι ένα από τα μεγαλύτερα που αντιμετωπίζουν οι πρόσφυγες. Ο πόλεμος στην Ουκρανία θα προκαλέσει κάποια μακροπρόθεσμα προβλήματα σε παγκόσμιο επίπεδο. Υπάρχουν μελέτες που συγκρίνουν τις μακροπρόθεσμες συνέπειες του πολέμου στην Ουκρανία με εκείνες από μαζικές καταστροφές, όπως το ατύχημα στον πυρηνικό σταθμό της Φουκοσίμα. Στην πραγματικότητα, υπάρχουν ομοιότητες, οι μεγάλες εκκενώσεις, οι οικογενειακοί αποχωρισμοί, η απρόσιτη ιατρική περίθαλψη, οι διαφορετικές προτεραιότητες. Και οι δύο τύποι καταστροφών αποτελούν απειλή για την ανθρωπότητα, περιλαμβάνοντας έκθεση σε καρκινογόνα υλικά και δημιουργώντας συνθήκες όπου οι καρκινοπαθείς δεν μπορούν να φτάσουν για ιατρική περίθαλψη. Οι προηγούμενες καταστροφές παρέχουν διδάγματα. Και ένα από αυτά είναι η επακόλουθη αύξηση του καρκίνου. Τέλος, το μεγαλύτερο έμμεσο και σιωπηλό θύμα αυτού του πολέμου θα είναι το περιβάλλον. Υπολογίζεται ότι η ζημιά στο περιβάλλον ως απότοκο του πολέμου στην Ουκρανία, ανέρχεται σε 56,4 δισεκατομμύρια ευρώ. Η ευρεία διάδοση χημικών ουσιών μετά από βομβαρδισμούς, βιομηχανικές μολύνσεις, μετακινήσεις στρατευμάτων και εκρήξεις, η μόλυνση του αέρα, του νερού και του εδάφους και οι επακόλουθες επιπτώσεις στη χλωρίδα και την πανίδα, η καταστροφή, η αποψίλωση των δασών και ο συνεχής κίνδυνος πυρηνικού συμβάντος θα έχουν ως αποτέλεσμα μακροπρόθεσμες επιπτώσεις σε παγκόσμιο επίπεδο με υποβάθμιση του ευρωπαϊκού οικοσυστήματος. Ο πόλεμος στην Ουκρανία ήταν μια τραγική κλιμάκωση της ιστορίας μας, ενώ δεν ήταν καθόλου απροσδόκητος. Μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, η Ουκρανία και η Ρωσία δεν συνυπήρχαν σε πλήρη ειρήνη. Αυτό έγινε φανερό κατά τη διάρκεια της ρωσικής εισβολής στην Κριμαία το 2014. Στις αρχές του 2022, σημειώθηκαν σημαντικοί βομβαρδισμοί σε μεγάλες πόλεις, προκαλώντας σημαντικές ζημιές στις υποδομές υγείας, οδηγώντας τους ανθρώπους να μετακινηθούν σε ασφαλέστερες περιοχές και καθιστώντας την πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη δύσκολη. Εκατομμύρια άνθρωποι εκτοπίστηκαν ή εγκατέλειψαν τη χώρα. Από τις ανθρώπινες απώλειες έως τις ιατρικές διαταραχές σε όλα τα είδη υπηρεσιών, για επείγοντα ή χρόνια ζητήματα, ο αντίκτυπος του πολέμου είναι τεράστιος. Τα κρούσματα λοιμωδών νοσημάτων, η προηγούμενη επιβάρυνση από την πανδημία covid 19 και το υπάρχον σύστημα υγείας της Ουκρανίας, συνέβαλαν σε διάφορα εθνικά και παγκόσμια ζητήματα. ΜΚΟ από όλο τον κόσμο προσπάθησαν να στηρίξουν τα θύματα του πολέμου. Κοιτάζοντας στο μακροπρόθεσμο μέλλον, η Ουκρανία δεν θα πρέπει να είναι το επίκεντρο όλης της προσοχής, καθώς την ίδια στιγμή διεξάγονται σιωπηλοί και ενεργητικοί πόλεμοι παγκοσμίως, όπως στη Γάζα, στη Συρία, στην Υεμένη κ.λπ. εδώ και αρκετά χρόνια. Η ανάγκη διεπιστημονικής και παγκόσμιας συνεργασίας για την προστασία της ευημερίας και της υγείας των ανθρώπων είναι προφανής. Οι άνθρωποι πρέπει να αξιοποιήσουν τα διδάγματα από την πανδημία COVID 19 και να συνεργαστούν ενάντια σε πολιτικές, οικονομικές και στρατιωτικές ατζέντες και να επιδείξουν αλτρουισμό και ανθρωπιά. Πρόκειται για μια συστηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση, χρησιμοποιώντας τη βιβλιογραφία της PubMed, από την αρχή του πολέμου μέχρι σήμερα. Σκοπός είναι να επικεντρωθεί σε αυτόν τον αντίκτυπο και να καταδείξει ορισμένες από τις μεγαλύτερες απειλές για την υγεία σήμερα, σε μια χώρα που ήταν ήδη πίσω στην πρόοδο, και κατά τη διάρκεια μιας πανδημίας COVID 19.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Παπαχρήστου Ισμήνη
  • Papachristou Ismini

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
English

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5297436

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Παπαχρήστου Ισμήνη; Papachristou Ismini. Επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία στην Υγεία. Εθνικές προκλήσεις στον τομέα της Υγείας σε μια συνεχιζόμενη κρίση. Μια αφηγηματική ανασκόπηση (Φεβρουάριος 2022-Δεκέμβριος 2024). 2025. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5297436