National and Kapodistrian University of Athens
Ενδοοικογενειακή Βία και Κακοποίηση στην Ελλάδα
Abstract
dc:descriptionΠΕΡΙΛΗΨΗ Ξεκινώντας την έρευνα περί ενδοοικογενειακής βίας, βρίσκεται κανείς αντιμέτωπος με ποικίλα ζητήματα, τα οποία αφορούν πολλές και διαφορετικές επιστήμες, όπως είναι η ιατρική, η ψυχολογία, η κοινωνιολογία, η εγκληματολογία, αλλά και με μια πληθώρα απόψεων, ερευνητικών δεδομένων και μελετών, πράγμα που καθιστά δύσκολη την τάξη, στην πορεία της αναζήτησής του. Ο όρος «Ενδοοικογενειακή Βία», περικλείει μέσα του δύο βασικές έννοιες που υφίστανται από τις πρώτες κιόλας ανθρώπινες κοινωνίες, τη βία και την οικογένεια. Συγκεκριμένα, η εξήγηση του όρου «βία» αποτέλεσε αντικείμενο μελέτης πολλών επιστημών, ακριβώς λόγω της πολυπλοκότητάς του. Ωστόσο, ο εκάστοτε επίδοξος μελετητής επιχειρούσε να αποδώσει έναν αποδεκτό ορισμό αυτής, επικεντρώνοντας την προσοχή του κυρίως στις αιτίες και τις συνέπειές του, εμμένοντας όμως στη δική του επιστημονική εξειδίκευση και σκοπιά. Έτσι, ενώ οι κοινωνιολόγοι επικεντρώνονταν στις κοινωνιολογικές αιτίες εμφάνισης του φαινομένου και τις συνέπειές του, οι νομικοί έστρεφαν την προσοχή τους στον δικό τους τομέα εξειδίκευσης, οι εκπρόσωποι της ιατρικής και της ψυχολογίας απασχολούνταν με τον άνθρωπο ως οντότητα και αντίστοιχα όλοι οι υπόλοιποι επιστήμονες που ασχολήθηκαν με το φαινόμενο. Η πολυπλοκότητα των πραγμάτων μεγάλωνε, καθώς η έννοια του όρου «οικογένεια» εξελίσσεται ανάλογα και παράλληλα με τις επικρατούσες κάθε φορά κοινωνικοοικονομικές συνθήκες, με το αξιακό σύστημα της εκάστοτε κοινωνίας και μεταβάλλεται συνεχώς, ιδιαίτερα τις τελευταίες δεκαετίες. Επιπλέον, αποσαφηνίζονται βασικές έννοιες, όπως εκείνες της οικογένεις, της βίας και άλλες παρόμοιες, καθώς και με τη βοήθεια των επίσημων ορισμών που έχουν δοθεί από ευρωπαϊκά, διεθνή, ακόμα και από εγχώρια κείμενα, επιχειρείται η ανάλυση του προβλήματος. Εν συνεχεία, λαμβάνει χώρα μια σύντομη ιστορική αναδρομή του φαινομένου ώστε να διαπιστωθεί η διαχρονικότητα και διατοπικότητά του, ενώ παρατίθενται και μερικά ιστορικά παραδείγματα από ορισμένες κοινωνίες, οι οποίες προστάτευαν τους δράστες συζύγους ή συντρόφους όταν εκείνοι προέβαιναν σε πράξεις βίας εις βάρος των συζύγων τους. Έπειτα, η ανάλυση επικεντρώνεται στην ελληνική πραγματικότητα, όπου παρατηρείται μια δυσκολία στην άσκηση της καταγγελίας του φαινομένου είτε από τα ίδια τα θύματα είτε και από τρίτους. Ακολουθεί η ανάλυση του φαινομένου, αρχικά με την παράθεση των πιθανών μορφών ενδοοικογενειακής βίας, οι οποίες συναντώνται συχνότερα. Η σύνδεση με το νόμο είναι απαραίτητη, προκειμένου να καταστούν κατανοητές και αναγνωρίσιμες οι εν λόγω μορφές ως παραβατικές συμπεριφορές, αλλά και για να διασαφινιστεί η διαβάθμιση που μπορεί αυτές να έχουν. Επιπλέον, αναλύονται οι αιτίες εμφάνισης του φαινομένου, παραθέτοντας τις θεωρίες που έχουν σχηματιστεί σχετικά. Ο συνδυασμός των θεωριών και των αιτιών που αναφέρονται, αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα του φαινομένου, με αποτέλεσμα να δικαιολογείται και η αντίστοιχη αντιμετώπισή του, καθώς συμπλέκονται αρκετοί παράγοντες, ώστε να επιτευχθεί ένα αποτέλεσμα. Ακολουθούν οι παραθέσεις των συνεπειών που έχουν οι βίαιες συμπεριφορές στα θύματα που τις υφίστανται, οι οποίες όπως και οι αιτίες, εμφανίζονται σε πολλά επίπεδα, όπως το ατομικό, το κοινωνικό και το ψυχολογικό. Στη συνέχεια, περιγράφεται η αντεγκληματική πολιτική που ακολουθείται. Αρχικά, παρατίθενται ορισμένες γενικές παρατηρήσεις, σχετικά με την πρόληψη και τις μορφές της, ενώ τονίζονται και κάποιες νομοθετικές προβλέψεις από τα σημαντικότερα ευρωπαϊκά, διεθνή, αλλά και εγχώρια κείμενα προς την κατεύθυνση του περιορισμού του φαινομένου. Θίγονται οι κρατικοί και ιδιωτικοί φορείς, οι οποίοι δραστηριοποιούνται στον τομέα της πρόληψης και της εξάλειψης των βίαιων συμπεριφορών, με σκοπό την κάθε είδους ενίσχυση των θυμάτων της ενδοοικογενειακής βίας, ώστε να ανεξαρτητοποιηθούν και να νιώσουν ξανά ασφαλείς. Αναλυτικότερα, παρατίθενται κάποιες από τις δομές – ξενώνες φιλοξενίας των θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας, με επίκεντρο την Ελλάδα, όπως και μια σειρά από δράσεις – προγράμματα μερικών φορέων, τα οποία στοχεύουν στην παροχή βοήθειας των πρώτων, όσο και στην ευαισθητοποίηση του κοινωνικού συνόλου, στην κατεύθυνση της εξάλειψης ή έστω του περιορισμού του εν λόγω φαινομένου. Τέλος, επιχειρείται μία σύντομη παρουσίαση των σημαντικότερων σημείων της εργασίας, με ιδιαίτερη αναφορά στα μέσα που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση του φαινομένου, αλλά και στο βαθμό που αυτά συμβάλουν στην πραγμάτωση των σκοπών για τους οποίους έλαβαν χώρα.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Παπαφιλίππου Γεώργιος
- Papafilippou Georgios
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5299382