National and Kapodistrian University of Athens
Επιπτώσεις των Μεσογειακών Κυκλώνων στο οδικό δίκτυο (τύποι, περιγραφή, κατανομή στο χώρο)
Abstract
dc:descriptionΟι Μεσογειακοί Κυκλώνες (Mediterranean hurricanes ή Medicanes) αποτελούν σπάνια μετεωρολογικά φαινόμενα, τα οποία χαρακτηρίζονται από δυνατούς ανέμους, σφοδρές βροχοπτώσεις και καταιγίδες. Τα τελευταία χρόνια, η Ελλάδα έχει πληγεί από τρεις ιδιαίτερα ισχυρούς Μεσογειακούς Κυκλώνες, τον Ζορμπά (2018), τον Ιανό (2020) και τον Daniel (2023), με σοβαρές συνέπειες τόσο στο φυσικό όσο και στο δομημένο περιβάλλον. Λόγω της κλιματικής κρίσης, η συχνότητα στον ελλαδικό χώρο και η ένταση αυτών των φαινομένων αναμένεται να αυξηθούν, γεγονός που καθιστά επιτακτική τη μελέτη των επιπτώσεών τους στις κρίσιμες υποδομές της χώρας. Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τις επιπτώσεις των Μεσογειακών Κυκλώνων στο οδικό δίκτυο, με σκοπό τη βελτίωση της κατανόησης των συνεπειών τους. Μέσα από τη συλλογή και ανάλυση δεδομένων από δημόσιες πηγές και επιστημονικές μελέτες, καταγράφηκαν 140 περιπτώσεις επιπτώσεων. Οι περιπτώσεις αυτές ταξινομήθηκαν με βάση την κατηγορία του οδικού δικτύου στο οποίο αναφέρονται, περιεγράφηκαν λεπτομερώς και κατηγοριοποιήθηκαν ανάλογα με τον τύπο τους, όπως καθιζήσεις και ρωγμές οδοστρώματος, αστοχίες πρανών, βλάβες σε γέφυρες και τεχνικά έργα, καθώς και μη δομικές βλάβες. Επιπλέον, βαθμονομήθηκαν ως προς τη σοβαρότητα των επιπτώσεών τους, ενώ παράλληλα εξετάστηκαν και αναλύθηκαν οι μηχανισμοί που οδήγησαν στις εν λόγω αστοχίες. Η εργασία επιβεβαίωσε ότι οι έντονες βροχοπτώσεις που χαρακτηρίζουν τους Μεσογειακούς Κυκλώνες μπορούν να προκαλέσουν εκτεταμένα πλημμυρικά φαινόμενα με ιδιαίτερα δυσμενή χαρακτηριστικά (υψηλή διαβρωτική ικανότητα, μεγάλη περιεκτικότητα σε φερτά υλικά και δημιουργία συνθηκών υποσκαπτικής διάβρωσης), ενώ παράλληλα ευνοούν τη δημιουργία κατολισθητικών κινήσεων (όπως καταπτώσεων και ολισθήσεων βράχων, κορημάτων και γαιών), προκαλώντας καθιζήσεις και ρηγματώσεις οδοστρωμάτων, καθώς και αστοχίες πρανών, τεχνικών έργων και συνοδών κατασκευών. Επιπλέον, η εργασία ανέδειξε την επιβαρυντική δράση των σφοδρών ανέμων, αφενός εξαιτίας της αύξησης της κυματικής δράσης και της ανόδου της στάθμης της θάλασσας στις παράκτιες ζώνες και αφετέρου λόγω της πτώσης δέντρων, πινακίδων και λοιπών στοιχείων του αστικού και περιαστικού περιβάλλοντος επί του οδικού δικτύου. Από τις 140 περιπτώσεις που εξετάστηκαν, ποσοστό άνω του 55% χαρακτηρίστηκαν ως σημαντικές ή καταστροφικές, ενώ ακόμα και πιο ήπιες επιπτώσεις, όπως η ολισθηρότητα του οδοστρώματος, συνέβαλαν στην υποβάθμιση της οδικής ασφάλειας. Ιδιαίτερα ευάλωτο αναδείχθηκε το επαρχιακό οδικό δίκτυο, η δυσλειτουργία του οποίου μπορεί να οδηγήσει σε απομόνωση περιοχών και αδυναμία άμεσης απόκρισης σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Η εργασία αναγνώρισε τέσσερις βασικές κατηγορίες ευάλωτων περιοχών: παράκτιες ζώνες, περιοχές σε δυνητικές ζώνες πλημμύρας ποταμών, χειμάρρων και υδατορεμάτων, περιοχές σε επικλινή εδάφη και οικιστικά σύνολα. Οι επιπτώσεις σε αυτές τις περιοχές παρουσίασαν σημαντική διακύμανση ως προς τη σοβαρότητά τους, ανάλογα με την ένταση του εκάστοτε φαινομένου και τα ειδικότερα χαρακτηριστικά της κάθε περιοχής. Συνολικά, η εργασία ανέδειξε θέματα τρωτότητας του οδικού δικτύου, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για προσαρμογή των οδικών υποδομών στις νέες κλιματικές συνθήκες. Στόχος της εργασίας είναι να συνεισφέρει ουσιαστικά στη βαθύτερη κατανόηση των επιπτώσεων των Μεσογειακών Κυκλώνων, ενισχύοντας τη δυνατότητα καλύτερης προετοιμασίας, πιο έγκαιρης απόκρισης και αποτελεσματικότερης αποκατάστασης.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Γκιτζένη Ιωάννα
- Gkitzeni Ioanna
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5300494