National and Kapodistrian University of Athens
Η Μεσσηνιακή Διάλεκτος στο πλαίσιο των Universal Dependencies: Επισημείωση, γλωσσική ανάλυση και προσαρμογή μοντέλου
Abstract
dc:descriptionΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παρούσα διπλωματική εργασία στοχεύει στην καταγραφή, την επισημείωση και την υπολογιστική επεξεργασία της μεσσηνιακής διαλέκτου της ελληνικής γλώσσας, στο πλαίσιο των Universal Dependencies (UD). Εστίαση δίνεται στον τρόπο με τον οποίο, το Stanza, ένα εργαλείο της Υπολογιστικής Γλωσσολογίας, μπορεί να αξιοποιηθεί για την ανάλυση γλωσσικών ποικιλιών με περιορισμένη παρουσία σε υπάρχουσες δενδροτράπεζες, όπως είναι το μεσσηνιακό ιδιώμα. Παράλληλα, η εργασία εξετάζει πώς η προσαρμογή του υπάρχοντος μοντέλου σε νέα δεδομένα μπορεί να βελτιώσει την ακρίβεια στην κατανόηση και στην επεξεργασία μη πρότυπων μορφών της ελληνικής. Η μεθοδολογική προσέγγιση στηρίχθηκε στην απομαγνητοφώνηση και γλωσσική επεξεργασία αυθεντικών αφηγήσεων από φυσικούς ομιλητές της Μεσσηνίας. Στη συνέχεια, τα κείμενα επισημειώθηκαν χειρωνακτικά σε επίπεδο μορφολογίας και σύνταξης, βάσει του πλαισίου των Universal Dependencies. Ακολούθησε η εκπαίδευση και η αξιολόγηση του γλωσσικού μοντέλου με το εργαλείο Stanza και τη χρήση του προεκπαιδευμένου GreekBERT. Η ανάλυση των αποτελεσμάτων περιλάμβανε τρεις πειραματικούς γύρους, την αξιολόγηση του προκαθορισμένου μοντέλου της GUD και τη χρήση των μεσσηνιακών δεδομένων στο εκπαιδευτικό σύνολο μέσα σε δύο γύρους. Τα αποτελέσματα των πειραμάτων έδειξαν πως, ακόμη και με περιορισμένο όγκο δεδομένων, το μοντέλο κατάφερε να αποδώσει υψηλά ποσοστά ακρίβειας σε επίπεδο UPOS (91.32%), LAS (76.86%) και Lemmas (89.67%), με θετικά αποτελέσματα και σε BLEX και MLAS. Η μικρή βελτίωση από τον πρώτο στον δεύτερο πειραματικό γύρο επιβεβαιώνει την ικανότητα του μοντέλου να γενικεύει σταδιακά πάνω στις γλωσσικές ιδιαιτερότητες του ιδιώματος. Συνολικά, η εργασία αποδεικνύει ότι οι τοπικές ποικιλίες, όπως τα μεσσηνιακά, μπορούν να μελετηθούν και να ενσωματωθούν σε σύγχρονες πλατφόρμες υπολογιστικής γλωσσολογίας, συμβάλλοντας στη γλωσσική τεκμηρίωση, αλλά και στην ψηφιακή ενδυνάμωση της γλωσσικής ποικιλομορφίας.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Μούζου Αικατερίνη
- Mouzou Aikaterini
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek, English
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5300541