National and Kapodistrian University of Athens
Σύγκριση αλγορίθμων υπολογισμού δόσης για στερεοτακτική ακτινοθεραπεία πνεύμονα με το Σύστημα CyberKnife
Abstract
dc:descriptionΗ ακρίβεια στον υπολογισμό της δόσης σε ένα σύστημα σχεδιασμού θεραπείας (TPS), είναι πολύ σημαντική στην Ακτινοθεραπεία. Είναι γνωστό, ότι η υπερεκτίμηση της υπολογιζόμενης δόσης οδηγεί σε μείωση της πραγματικά χορηγούμενης δόσης, ενώ η υποεκτίμηση της υπολογιζόμενης δόσης οδηγεί σε αύξηση της πραγματικής δόσης. Και οι δύο περιπτώσεις ενδέχεται να προκαλέσουν είτε ανεπιθύμητες παρενέργειες είτε το χαμηλό ποσοστό ελέγχου του όγκου, επομένως, η ακρίβεια του αλγορίθμου υπολογισμού της δόσης που χρησιμοποιείται σε ένα TPS πρέπει να επιβεβαιώνεται διεξοδικά πριν την κλινική εφαρμογή. Ιδιαίτερα για περιοχές με ετερογένεια όπως οι πνεύμονες, είναι σημαντικό να επαληθεύεται η ακρίβεια των υπολογισμών, διότι η ακρίβεια της υπολογιζόμενης δόσης, εξαρτάται από τους αλγόριθμους υπολογισμού που εφαρμόζονται σε κάθε TPS. Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η σύγκριση των κατανομών δόσης που υπολογίζονται με τον αλγόριθμο Monte Carlo και τον αλγόριθμο Finite Size Pencil Beam με τη διόρθωση Lateral Scaling (FSPB_LS). Ο αλγόριθμος Monte Carlo θεωρείται «χρυσό πρότυπο» λόγω της υψηλής ακρίβειάς του και της ικανότητάς του να προσομοιώνει την αλληλεπίδραση της ακτινοβολίας σε διεπιφάνειες ανομοιογενών υλικών και ιστών, ενώ ο αλγόριθμος FSPB_LS είναι ταχύτερος και υπολογιστικά αποδοτικός αποτελώντας μια πολύ καλή λύση σε κλινικές εφαρμογές. Για την πραγματοποίηση της παρούσας έρευνας, χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα από 21 περιστατικά ασθενών με καρκίνο του πνεύμονα που είχαν υποβληθεί ήδη σε στερεοτακτική ακτινοθεραπεία κατά την περίοδο 2022-2024, με το σύστημα CyberKnife M6 στο Αρεταίειο Νοσοκομείο. Τα πλάνα θεραπείας των ασθενών δημιουργήθηκαν με τη βοήθεια του λογισμικού Accuray Precision Treatment Planning System v3.3.1.2. Για ασθενή υπολογίστηκε η κατανομή δόσης τόσο με τον αλγόριθμο FSPB_LS όσο και με τον αλγόριθμο Monte Carlo, διατηρώντας τις παραμέτρους του πλάνου σταθερές (nodes, beams, segments, MU/segment, total MU). Οι κατανομές δόσης που προέκυψαν, συγκρίθηκαν ποιοτικά και ποσοτικά, μέσω σύγκρισης των ισοδοσιακών καμπυλών και με ιστογράμματα DVH, καθώς και με δείκτες δόσης, δείκτες συμμόρφωσης (CI), δείκτες ομοιογένειας (HI), και ανάλυση γάμμα με κριτήρια 3%/2mm, 3%/1mm, 2%/1mm. Εξετάστηκε επίσης η επίδραση της μεθόδου παρακολούθησης του στόχου (1-view και 2-view) στις διαφορές των δόσεων μεταξύ των δύο αλγορίθμων. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι δόσεις που υπολογίστηκαν με τους αλγόριθμους FSPB_LS και Monte Carlo διέφεραν σε ετερογενείς ανατομίες, με τον FSPB_LS να υπερεκτιμά τη δόση στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, με διάμεση τιμή στη διαφορά της ελάχιστης δόσης ίση με 8.2% (από 0.4% έως 29.9%), στη διαφορά της μέσης δόσης 5.5% (από -1.2% έως 14.9%) και στη διαφορά της μέγιστης δόσης 1.3% (από -9.4% έως 7.6%). Τα ποσοστά επιτυχίας της γάμμα ανάλυσης ήταν >94% σε όλα τα κριτήρια, ενώ η μέθοδος παρακολούθησης δεν φάνηκε να επηρεάζει σημαντικά τις αποκλίσεις μεταξύ των δύο αλγορίθμων. Τα αποτελέσματα είναι σε συμφωνία με τη μελέτη των Kawata et al., σύμφωνα με τις οποίες ο FSPB_LS παρουσιάζει υπερεκτίμηση της δόσης έναντι του Monte Carlo. Για την επίτευξη ενός βέλτιστου πλάνου θεραπείας προτείνεται να πραγματοποιείται και η επιλογή δεσμών κατά τη διάρκεια της βελτιστοποίησης (optimization) με βάση τον αλγόριθμο Monte Carlo και όχι μόνο ο τελικός υπολογισμός της δόσης.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Νάνου Μαρία
- Nanou Maria
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5301551