National and Kapodistrian University of Athens
Ανάπτυξη και εφαρμογή υπολογιστικού εργαλείου αξιολόγησης της γεωμετρικής παραμόρφωσης εικόνων MRI σε εφαρμογές Στερεοτακτικής Ακτινοχειρουργικής
Abstract
dc:descriptionΗ στερεοτακτική ακτινοχειρουργική (SRS) είναι μια τεχνική ακτινοθεραπείας που χρησιμοποιεί μεθόδους στερεοταξίας για να αντιμετωπίσει ενδοκράνιες βλάβες και όχι μόνο. Η επιτυχία της τεχνικής αυτής βασίζεται στον ακριβή εντοπισμό της περιοχής βλάβης, με απαιτούμενη ακρίβεια μικρότερη από 1 mm. Η χρήση εικόνων MRI για τον εντοπισμό της βλάβης, αν και έχει αρκετά πλεονεκτήματα, όπως την έντονη αντίθεση στους μαλακούς ιστούς, έχει και μειονεκτήματα. Οι απεικονίσεις με MRI είναι αρκετά επιρρεπείς στη γεωμετρική παραμόρφωση, το οποίο σημαίνει ότι μπορεί να εισάγει σφάλμα στον εντοπισμό της περιοχής της βλάβης. Οι κύριες πηγές γεωμετρικής παραμόρφωσης σε ένα μαγνητικό τομογράφο είναι η μη γραμμικότητα των πηνίων βαθμίδας, η ανομοιογένεια του κύριου μαγνητικού πεδίου Bo, η μαγνητική επιδεκτικότητα των υλικών και το φαινόμενο της χημικής μετατόπισης. Η πρώτη πηγή παραμόρφωσης προκαλεί sequence independent distortions τα οποία επηρεάζονται μόνο από παράγοντες του συστήματος απεικόνισης, ενώ οι υπόλοιπες πηγές προκαλούν τα sequence dependent distortions, τα οποία επηρεάζονται τόσο από το σύστημα απεικόνισης όσο και από τον ασθενή. Τα sequence dependent distortions επηρεάζονται από την αλλαγή της πολικότητας της βαθμίδας κωδικοποίησης της συχνότητας, ενώ τα sequence independent distortions δεν επηρεάζονται. Σε αυτό βασίζεται η τεχνική της αντίστροφης βαθμίδας (reversed gradient technique), η οποία, χρησιμοποιώντας δύο εικόνες MRI με αντίθετες βαθμίδες κωδικοποίησης της συχνότητας με κάποιο κατάλληλο ομοίωμα και μία εικόνα αναφοράς (CT ή MRI), μπορεί να διαχωρίσει τα δύο είδη γεωμετρικής παραμόρφωσης και να τα υπολογίσει. Ο σκοπός αυτής της διπλωματικής εργασίας είναι η ανάπτυξη ενός κατάλληλου αλγορίθμου για τον υπολογισμό και την κατηγοριοποίηση της γεωμετρικής παραμόρφωσης χρησιμοποιώντας την τεχνική της αντίστροφης βαθμίδας και κάποιο κατάλληλο ομοίωμα, ο οποίος θα ενσωματωθεί σε γραφικό περιβάλλον, καθιστώντας το εύκολο στη χρήση. Με τη χρήση του συστήματος θα γίνει ανάλυση σε διάφορες εικόνες MRI. Το ομοίωμα (phantom) που χρησιμοποιήθηκε είναι κατασκευασμένο κατάλληλα, περιέχοντας 11 παράλληλες πλάκες από PMMA οι οποίες απέχουν 14 mm και έχουν οπές σε ένα τετραγωνικό πλέγμα 10 mm. Τα σημεία ελέγχου ορίζονται ως τα γεωμετρικά κέντρα των οπών. Ο αλγόριθμος εντοπισμού που χρησιμοποιήθηκε, αναπτύχθηκε σε γλώσσα προγραμματισμού Python και λειτουργεί εφαρμόζοντας κατώφλι στις εικόνες και στη συνέχεια διάφορα γεωμετρικά φίλτρα που εξασφαλίζουν τη διαγραφή αντικειμένων στις εικόνες που δεν αναγνωρίζονται ως οπές. Ο αλγόριθμος επίσης αντιστοιχεί τα κοινά σημεία που ανιχνεύθηκαν στις μαγνητικές και στην εικόνα αναφοράς χρησιμοποιώντας τεχνική binning και πραγματοποιεί ευθυγράμμιση της εικόνας αναφοράς με τις μαγνητικές, ενώ αμέσως μετά γίνεται ο υπολογισμός της γεωμετρικής παραμόρφωσης σε κάθε σημείο που εντοπίστηκε. Ως εικόνα αναφοράς, χρησιμοποιήθηκε εικόνα CT από αξονικό τομογράφο Siemens Somatom Confidence και οι εικόνες MRI αποκτήθηκαν με τη χρήση μαγνητικού τομογράφου Philips Achieva (1.5 Τ) και Siemens Magnetom Vida fit (3 Τ). Σε κάθε μαγνητικό τομογράφο χρησιμοποιήθηκε το ομοίωμα χωρίς στερεοτακτικό πλαίσιο, αλλά και με τη χρήση των στερεοτακτικών πλαισίων Leksell model G και Leksell Vantage. Η ευαισθησία του αλγορίθμου εντοπισμού στην επιλογή κατωφλίου ήταν (0.031 ± 0.001) mm ανά 10 μονάδες έντασης pixel. Η ευαισθησία στην ποιότητα της εικόνας ήταν (0.04 ± 0.001) mm ανά 10% θορύβου. Η σύγκριση του αλγορίθμου με αντίστοιχο αλγόριθμο σε Matlab έδειξε μέγιστη απόκλιση σε 0.15 mm. Η συνολική αβεβαιότητα της μεθόδου ήταν 0.2 mm. Οι τιμές γεωμετρικής παραμόρφωσης που βρέθηκαν στις εικόνες από το μαγνητικό τομογράφο 1.5 Τ, ήταν παρόμοιες στις εικόνες χωρίς τη χρήση στερεοτακτικού πλαισίου και τις αντίστοιχες στις περιπτώσεις που χρησιμοποιήθηκε το πλαίσιο Vantage, ενώ το πλαίσιο model G είχε μεγαλύτερες τιμές οι οποίες έφταναν μέχρι και τα 3 mm σε κάποιες περιπτώσεις. Στα 3 Τ δεν υπήρχε κάποια σημαντική διαφορά, με το model G να έχει ελαφρώς μεγαλύτερη παραμόρφωση, όμως οι τιμές που βρέθηκαν επηρεάστηκαν αρκετά από την έκκεντρη τοποθέτηση του ομοιώματος και επομένως δεν είναι ευθέως συγκρίσιμες. Η ποιότητα του αλγορίθμου ήταν σε γενικές γραμμές ικανοποιητική, αν και θα μπορούσαν να γίνουν κάποιες βελτιώσεις. Τα αποτελέσματα ήταν αναμενόμενα, με το Vantage να επάγει σημαντικά μικρότερη παραμόρφωση από το model G. Τέλος, έγινε αφαίρεση των σημείων που βρίσκονται εκτός της περιοχής θεραπείας για τις εικόνες με τα στερεοτακτικά πλαίσια, όμως η μόνη περίπτωση όπου υπήρξε σημαντική μείωση της μέσης τιμής και του μέγιστου ήταν στα sequence independent distortions στα 1.5 Τ και για τα δύο πλαίσια.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Αναγνωστόπουλος Ιωάννης
- Anagnostopoulos Ioannis
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5301767