National and Kapodistrian University of Athens
Role of SIRT1 polymorphisms in gastric cancer
Abstract
dc:descriptionΟ καρκίνος του στομάχου (GC) παραμένει ένα σπάνιο αλλά σοβαρό παγκόσμιο πρόβλημα υγείας, καθώς αποτελεί την πέμπτη πιο συχνά διαγνωσμένη μορφή καρκίνου και την τρίτη κύρια αιτία θανάτων που σχετίζονται με καρκίνο παγκοσμίως. Ιδιαίτερα στην Ελλάδα, η επίπτωση του καρκίνου του στομάχου είναι χαμηλότερη σε σύγκριση με χώρες της Ανατολικής Ασίας, όπως η Ιαπωνία και η Κίνα, όπου τα ποσοστά αυξάνονται κάθε χρόνο. Η μελέτη του είναι σημαντική λόγω της κλινικής πρόκλησης της καθυστερημένης διάγνωσης και των περιορισμένων γνωστών βιοδεικτών για την έγκαιρη ανίχνευση. Επομένως, η ανίχνευση μοριακών βιοδεικτών που μπορούν να μας βοηθήσουν να εκτιμήσουμε την ευαισθησία ή να συνδράμουν στην έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του στομάχου είναι εξαιρετικά σημαντική. Στην παρούσα μελέτη, ερευνήσαμε τη συσχέτιση μεταξύ τριών πολυμορφισμών του γονιδίου **SIRT1** – rs3758391, rs144124002 και rs369274325 – και του κινδύνου ανάπτυξης καρκίνου του στομάχου στον ελληνικό πληθυσμό. Η **SIRT1**, μια NAD⁺-εξαρτώμενη αφυδρογονάση ιστονών, η οποία είναι γνωστό ότι εμπλέκεται σε πολυάριθμες κυτταρικές διεργασίες, έχει μελετηθεί εκτενώς, ιδιαίτερα για τον ρόλο της στη γήρανση, τη φλεγμονή και τον καρκίνο. Ο διττός ρόλος της SIRT1 στην καρκινογένεση — δρώντας είτε ως προαγωγός είτε ως καταστολέας όγκων — εξαρτάται από τον τύπο των κυττάρων, το πλαίσιο της νόσου και τις περιβαλλοντικές συνθήκες. Πιο συγκεκριμένα, στον καρκίνο του στομάχου, η SIRT1 έχει εμπλακεί σε διεργασίες όπως η μετάβαση από επιθηλιακό σε μεσεγχυματικό φαινότυπο (EMT), η διήθηση, η μετάσταση και η αντοχή στη χημειοθεραπεία. Τα ευρήματά μας για το rs3758391 – έναν πολυμορφισμό που βρίσκεται στην περιοχή του προαγωγέα της SIRT1 – έδειξαν σημαντική σχέση με τον κίνδυνο καρκίνου του στομάχου τόσο στην ανάλυση των γονοτύπων όσο και στη συχνότητα των αλληλομόρφων. Αυτό το SNP βρίσκεται κοντά σε μια περιοχή σύνδεσης της p53, γεγονός που υποδηλώνει ότι μπορεί να επηρεάζει τη μεταγραφική δραστηριότητα της SIRT1 μέσω τροποποίησης της αλληλεπίδρασής της με την p53. Παρόμοιες συνδέσεις έχουν καταγραφεί και σε άλλους τύπους καρκίνου, όπως στον ηπατοκυτταρικό καρκίνο και στον καρκίνο του παχέος εντέρου, όπου η παρουσία του αλληλομόρφου T έχει συσχετιστεί με αυξημένη ευαισθησία στον καρκίνο. Στον ελληνικό πληθυσμό με καρκίνο του στομάχου, ο γονότυπος TT εμφανίστηκε σημαντικά συχνότερα στους ασθενείς σε σύγκριση με τους υγιείς μάρτυρες, γεγονός που υποδεικνύει πιθανό ρυθμιστικό ρόλο του rs3758391 στην έκφραση της SIRT1 στους γαστρικούς ιστούς. Επιπλέον, το rs144124002, ένας πολυμορφισμός που εντοπίζεται στην εσωτερική (ιντρονική) περιοχή της SIRT1, εμφάνισε σημαντική συσχέτιση τόσο στο επίπεδο των αλληλομόρφων όσο και στο επίπεδο των γονοτύπων με τον καρκίνο του στομάχου στον πληθυσμό μας. Αν και τα ιντρονικά SNPs μπορούν να επηρεάσουν την εναλλακτική μάθηση (splicing) του mRNA ή ρυθμιστικά στοιχεία, τα αποτελέσματά μας υποστηρίζουν ότι το rs144124002 διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη γαστρική καρκινογένεση, τουλάχιστον στον πληθυσμό μας. Αντίθετα, το rs369274325, ένας πιο σπάνιος πολυμορφισμός, ανιχνεύθηκε στην ομάδα των ασθενών με καρκίνο, αλλά δεν παρουσίασε στατιστικά σημαντική συσχέτιση, πιθανώς λόγω του περιορισμένου μεγέθους δείγματος. Απαιτούνται περισσότερες μελέτες για να διερευνηθεί η επίδραση σπάνιων πολυμορφισμών της SIRT1 στον κίνδυνο καρκίνου του στομάχου. Αξιοσημείωτο είναι ότι τα ευρήματά μας ευθυγραμμίζονται με προηγούμενες έρευνες που δείχνουν ότι οι πολυμορφισμοί της SIRT1 έχουν τόσο ιστική όσο και πληθυσμιακή ειδικότητα. Για παράδειγμα, ενώ το rs3758391 έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του μαστού σε ιρανικούς πληθυσμούς, φαίνεται να έχει προστατευτικό ρόλο στον καρκίνο του προστάτη σε πληθυσμούς της Ανατολικής Ασίας. Αυτές οι διαφορές υπογραμμίζουν τη σημασία διεξαγωγής γενετικών μελετών σε διαφορετικές εθνοτικές ομάδες για την ανάδειξη πληθυσμο-ειδικών αλληλομόρφων κινδύνου. Από λειτουργικής άποψης, η υπερέκφραση της SIRT1 έχει καταγραφεί σε γαστρικούς όγκους και σχετίζεται με κακή πρόγνωση και αντοχή στη χημειοθεραπεία. Είναι γνωστό ότι η SIRT1 αποακετυλιώνει την p53, μειώνοντας τη δραστηριότητά της ως καταστολέα όγκων, ενώ ενεργοποιεί και τη σηματοδότηση NF-κB, συμβάλλοντας σε ένα περιβάλλον επιβίωσης για τα καρκινικά κύτταρα. Επομένως, πολυμορφισμοί που επηρεάζουν την έκφραση ή τη δραστηριότητα της SIRT1, όπως τα rs3758391 και rs144124002, θα μπορούσαν να ρυθμίζουν το μοριακό υπόβαθρο της γαστρικής καρκινογένεσης. Πέρα από τη δράση της στην έναρξη του καρκίνου, η SIRT1 μπορεί να θεωρηθεί ελκυστικός θεραπευτικός στόχος. Προκλινικές μελέτες έχουν δείξει ότι οι αναστολείς της SIRT1 μπορούν να αυξήσουν την ευαισθησία των κυττάρων του γαστρικού καρκίνου στη χημειοθεραπεία και να εμποδίσουν την ανάπτυξη και εξέλιξη του όγκου. Συνεπώς, η ανίχνευση πολυμορφισμών που τροποποιούν τη λειτουργία και τη δραστηριότητα της SIRT1 μπορεί να συμβάλει σε μελλοντικές στρατηγικές εξατομικευμένης θεραπείας.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Όζερ Ράνα
- Ozer Rana
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- English
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5302692